Werniks: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 32 bajty ,  11 lat temu
m
[wersja przejrzana][wersja przejrzana]
m (WP:SK, drobne redakcyjne)
{{disambigR|werniksu – lakieru stosowanego do celów artystycznych|[[Werniks (powieść)|Werniks]] – powieść [[William Wharton|Williama Whartona]]}}
'''Werniks''' to szlachetny [[lakier]] stosowany do celów artystycznych (malarskich). W najprostszej postaci jest [[roztwór|roztworem]] naturalnej lub syntetycznej twardej [[żywica|żywicy]] w olejku lotnym, [[alkoholAlkohol etylowy|alkoholu]]u lub innym [[rozpuszczalnik]]u. W zależności od przeznaczenia i wymagań skład werniksu może być dużo bardziej złożony.
 
Werniksy w technikach malarskich (zwłaszcza olejnej i temperowej) stosuje się w zasadzie na cztery sposoby:
* werniks retuszerski korygujący chłonność (skłonność do wsiąkania medium) fragmentów obrazu,
* werniks końcowy, nakładany na gotowy obraz w celu zabezpieczenia powierzchni a czasem zmiany jego wyglądu (pogłębienia tonu lub nadanie połysku),
* medium/spoiwo do rozrzedzania lub modyfikacji właściwości [[farbyFarba olejneolejna|farb olejnych]] i temper; dodatek żywicznego werniksu do farb olejnych przyspiesza wysychanie i dodatnio wpływa na trwałość obrazu, a także ułatwia stosowanie [[laserunek|laserunków]] i technik typu [[sfumato]]; dodatek werniksu do temper zwiększa ich wodoodporność i zdolność łączenia się z farbami olejnymi.
 
Do wszystkich tych celów można używać takiego samego werniksu, jednak dużo lepsze efekty daje zróżnicowanie jego składu i konsystencji.
* '''[[olejek terpentynowy]]''', tradycyjny, uniwersalny rozpuszczalnik stosowany od setek lat;
* '''[[toluen]]''', przy nieumiejętnym stosowaniu nieco bardziej agresywny wobec farb olejnych, za to charakteryzujący się bardzo szybkim wysychaniem;
* '''[[Alkohol etylowy|etanol]]''' (alkohol etylowy), stosowany do sporządzania delikatnych werniksów konserwatorskich i używanych w technikach wodnych (np. [[gwasz]]u);
* inne rozpuszczalniki organiczne (np. estry), używane do werniksów syntetycznych i specjalnych.