Zygmunt Wolanin: Różnice pomiędzy wersjami

Dodane 453 bajty ,  6 lat temu
poprawa ujedn. i przek., WP:SK, dr., źródła/przypisy, baretki, kat.
(poprawa ujedn. i przek., WP:SK, dr., źródła/przypisy, baretki, kat.)
{{Żołnierz infobox
|imię i nazwisko = Zygmunt Józef Wolanin
|imię i nazwisko org =
|pseudonim = Zenon
|rodzaj wojsk = lądowe
|zwycięstwa =
|grafika =
|opis grafiki =
|stopień grafika = PL Epolet mjr.svg
|stopień = major
|lata służby = od [[1918]]
|siły zbrojne = [[Narodowe Siły Zbrojne]],<br />[[Narodowe Zjednoczenie Wojskowe]]
|jednostki =
|stanowiska =
|wojny i bitwy = [[II wojna światowa]],<br />[[powstanie antykomunistyczne w Polsce 1944–1953]]
|późniejsza praca =
|odznaczenia = {{order|KNCZ|1992}} {{order|KP}}
|odznaczenia = {{order|KP}}<ref>{{cytuj stronę|url = http://it.home.pl/nsz/nsznsznsz/teksty/nszo2.htm | tytuł = Wykaz żołnierzy podziemia narodowego odznaczonych przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej po roku 1992}}</ref>
|commons =
}}
'''Zygmunt Wolanin''' ps. ''Zenon'' (ur. [[30 listopada]] [[1914]] w [[Turze Rogi|Turzych Rogach]], zm. [[24 maja]] [[1946]] w Warszawie) – major, żołnierz [[Narodowe Siły Zbrojne|NSZ]] i [[Narodowe Zjednoczenie Wojskowe|NZW]].
 
== Okres przedwojenny ==
Urodził się jako syn Stanisława i Eleonory z Goławskich. Uczęszczał do szkoły powszechnej w Łukowie, tam też rozpoczął naukę w gimnazjum, którą kontynuował w Pińsku<ref>http://fkw.edu.pl/wp-content/uploads/2014/09/Zygmunt-Wolanin-ps.-Zenon.pdf</ref>. Po zdaniu matury w 1935 rozpoczął studia na Wydziale Prawa [[Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II|Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego]], zamieszkały w [[Krasnystaw|Krasnymstawie]]. Członek [[Stronnictwo Narodowe (1928-19471928–1947)|SN]].
 
== Okres wojny i powojenny ==
Komendant placówki w [[Celiny (województwo lubelskie)|Celinach]], następnie komendant II Rejonu NSZ w Łukowie. Po [[1944]] szef [[Pogotowie Akcji Specjalnej|PAS]] Okręgu Lubelskiego NSZ oraz II Obszaru NZW.
 
Aresztowany w lipcu 1945 i sądzony w tzw. [[Proces lubelskiego PAS|procesie 23]]. Proces toczył się w [[Warszawa|Warszawie]], w gmachu Towarzystwa Higienicznego przy ul. Karowej i był pierwszym wielkim procesem pokazowym w Polsce po 1944. 23 oskarżonych oskarżono o [[zbrodnia w Wierzchowinach|spacyfikowanie]] 6 czerwca 1945 zamieszkanej przez Ukraińców wsi [[Wierzchowiny (powiat krasnostawski)|Wierzchowiny]] na pograniczu powiatów [[Krasnystaw]] i [[Chełm]]. Zygmunta Wolanina oskarżono o wydanie rozkazu pacyfikacji. Faktycznie oskarżeni (oprócz jednego) nie byli tego dnia w Wierzchowinach.
 
19 marca 1946 Wojskowy Sąd Okręgowy w Warszawie pod przewodnictwem ppłk. A. Janowskiego skazał z 1 Dekr. na karę śmierci siedmiu spośród 23 oskarżonych. Nr sprawy W.1692/46<ref> "Księga najwyższego wymiaru kary" w {{cytuj książkę | autor = Krzysztof Szwagrzyk | tytuł = Zbrodnie w majestacie prawa 1944-1955 | wydanie = ABC Future, Warszawa, 2000}} </ref>. Zygmunt Wolanin został stracony 24 maja 1946. Pozostawił trójkę dzieci<ref>{{cytuj stronę | url = http://www.honor.pl/wyroki.php | tytuł = Wyroki śmierci na żołnierzy podziemia w latach 1944-1946}}</ref>.
Według późniejszych ustaleń ciała straconych siedmiu członków lubelskiego PAS NSZ pochowano w pobliżu glinianek, w rejonie obecnej ul. Grójeckiej w Warszawie, w okolicach współczesnego pomnika Obrońców Warszawy we wrześniu 1939.
 
Postanowieniem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 17 września 1993 wyrok skazujący kpt. Zygmunta Wolanina został unieważniony. Decyzją z kwietnia 1995 prezydent RP odznaczył go pośmiertnie Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego i Krzyżem Partyzanckim.
 
Decyzją z kwietnia 1995 prezydent RP odznaczył go pośmiertnie [[Krzyż Narodowego Czynu Zbrojnego|Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego]]<ref>{{Cytuj stronę | url = http://nsz.com.pl/index.php/wykazy/125-odznaczeni-krzyem-narodowego-czynu-zbrojnego | tytuł = Odznaczeni Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego | opublikowany = nsz.com.pl | data dostępu = 2015-11-17}}</ref> i [[Krzyż Partyzancki|Krzyżem Partyzanckim]]<ref>{{cytuj stronę|url = http://nsz.com.pl/index.php/wykazy/124-odznaczeni-krzyem-partyzanckim | tytuł = Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim | opublikowany = nsz.com.pl | data dostępu = 2015-11-17}}</ref>.
 
Grób symboliczny znajduje się na [[Cmentarz Wojskowy na Powązkach|Cmentarzu Wojskowym]] w Warszawie w [[Kwatera na Łączce|Kwaterze „na Łączce”]].
{{SORTUJ:Wolanin, Zygmunt}}
[[Kategoria:Absolwenci Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Narodowego Czynu Zbrojnego]]
[[Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Partyzanckim]]
[[Kategoria:Oficerowie Narodowego Zjednoczenia Wojskowego]]
44 271

edycji