Wikipedysta:Joee/Brudnopis/Slot12: Różnice pomiędzy wersjami

cd
m (→‎Ochrona i zabytki: drobne redakcyjne)
(cd)
[[Plik:Wrocław, Borowska 2 - fotopolska.eu (310496).jpg|thumb|240px|Wyburzony (nieistniejący) budynek przy ul. Borowskiej 2]]
[[Plik:Wroclaw-Glowny-EN57-1196-131114.jpg|thumb|240px|Peron 6 przed przebudową]]
'''Ulica Sucha''' – [[ulica]] położona we [[Wrocław]]iu na osiedlu [[Huby (Wrocław)|Huby]], w dawnej dzielnicy [[Krzyki (dzielnica)|Krzyki]]{{odn|ZDiUM drogi|2021|loc=poz. 5532-5534 (Sucha)}}{{odn|SIP|2021|loc=EMUiA: nr 1077 ul.Sucha}}{{odn|SIP|2021|loc=Mapa podstawowa}}{{odn|SIP|2021|loc=Osiedla Wrocławia}}{{odn|Harasimowicz|2006|s=850 (Sucha)}}. Ulica ma {{nowrap|621 m}} długości{{odn|ZDiUM drogi|2021|loc=poz. 5532-5534 (Sucha)}} i biegnie od skrzyżowania ulic: Suchej, Borowskiej, Ślężnej i Swobodnej do skrzyżowania ulic: Suchej, Dyrekcyjnej, Hubskiej i generała Kazimierza Pułaskiego{{odn|ZDiUM drogi|2021|loc=poz. 5532-5534 (Sucha)}}{{odn|SIP|2021|loc=EMUiA: nr 1077 ul.Sucha}}{{odn|SIP|2021|loc=Mapa podstawowa}}. Historyczny układ urbanistyczny obszaru przez który przebiega ulica podlega ochronie i wpisany jest do gminnej ewidencji zabytków{{odn|ZW|2021|loc=GEZ poz. 13}}{{odn|WUOZ|2018|loc=Huby i Glinianki}}, podobnie jak położone przy ulicy oraz w bezpośrednim sąsiedztwie zachowane budynki i inne obiekty, w tym wpisane do rejestru zabytków: zespół budowlany stacji [[Wrocław Górnośląski|Dworca Górnośląskiego]] i Siedziba [[Dyrekcja Kolei we Wrocławiu|Dyrekcji Kolei]] Królewskich, obecnie biurowiec PKP S.A.{{odn|SIP|2021|loc=GEZ}}. Znajduje się tu także pomnik przyrody – [[Dąb Przewodnik]]{{odn|SIP|2020|loc=Mapa przyrodnicza, nr ewid. 68}}. Jednym ze współczesnych obiektów położonych przy tej ulicy jest galeria [[Wroclavia]]{{u|u-chw}} z [[Dworzec Wrocław|dworcem autobusowym]]{{odn|wroclaw.pl|2017}}{{odn|urbanity.pl|2021|loc=Wroclavia}}. Ponadto po północnej stronie ulicy położona jest stacja kolejowa [[Wrocław Główny]]{{odn|red|2016}}{{odn|urbanity.pl|2021|loc=Wrocław Główny}}{{odn|Uchwała RMWr|2000|loc=§ 17 ust. 20}}{{odn|Uchwała RMWr|2000|loc=§ 17 ust. 16}}.
 
== Historia ==
W latach 2010-2012 przeprowadzono gruntowną rewitalizację Dworca Głównego. Koncepcję architektoniczno-urbanistyczną opracowała warszawska „GRUPA5 – Architekci”. W jej ramach oprócz dostosowania obiektu do współczesnych potrzeb, z uwzględnieniem zachowana elementów historycznych, wybudowano między innymi tak zwany pawilon południowy przy ulicy Suchej, z wejściem do tunelu centralnego{{odn|red|2016}}{{odn|wroclife.pl|2018}}.
 
W 2013 r. Rada Miejska Wrocławia uchwaliła dla obszaru objętego ulicami Suchą, Joannitów, Dyrekcyjną i Borowską miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Umożliwił on przygotowanie odpowiedniego projektu i po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę rozpoczęcie w 2015 r. budowy galerii [[Wroclavia]]{{u|u-chw}} w miejscu dworca autobusowego po przeprowadzeniu jego rozbiórki{{odn|Uchwała RMWr|2013|loc=§ 17}}{{odn|SIP|2020|loc=Decyzje architektoniczne, nr 587/2014 z 09.02.2015 r. (budowa)}}{{odn|SIP|2020|loc=Decyzje architektoniczne, nr 554/2013 z 05.02.2013 r. (rozbiórka)}}. Inwestorem była firma [[Unibail-Rodamco-Westfield|Unibail-Rodamco]] Polska koncepcję architektoniczną opracowała pracownia IMB Asymetria, a wykonawcą [[Warbud]]. Na czas budowy urządzono tymczasowy dworzec autobusowy na ternie położonym pomiędzy ulicą Suchą i Dyrekcyjną oraz budynkiem PKP i stacją benzynową. Przy samej ulicy utworzono ponadto przystanki dla wysiadających. Po jej zakończeniu dworzec autobusowy znajduje się w budynku galerii{{odn|wroclaw.pl|2017}}{{odn|urbanity.pl|2021|loc=Wroclavia}}{{odn|Uchwała RMWr|2013|loc=§ 17}}{{odn|Skupin|2015}}.
 
Kolejna inwestycja przy tej ulicy rozpoczęła się w czerwcu 2016 r. a zakończyła w kwietniu 2018 r. Obejmowała teren od ulicy Borowskiej do południowego wejścia Dworca Głównego, zakupiony od PKP w 2013 roku. Powstał tu biurowiec Sagittarius Business House. Inwestorem był developer działający pod firmą [[Echo Investment]], zaś generalnym wykonawcą była firma PORR{{odn|urbanity.pl|2021|loc=Sagittarius Business House}}. Konsekwencją tej inwestycji była rozbiórka schronu dowodzenia z lat 30. XX wieku{{odn|wroclife.pl|2018}} oraz budynku przy ulicy Borowskiej 2 z 1867 r. wpisanego do gumiennej ewidencji zabytków{{odn|SIP|2021|loc=GEZ}}. Rozebrany schron był wpisany do ewidencji zabytków lecz został z niej wykreślony mimo swojej wyjątkowości, polegającej na kompletnym zachowaniu obiektu, z wyposażeniem takim jak maszynownie wentylatorni, sanitariaty, umywalnie, kantyna, czy tabliczki informacyjne{{odn|Dzikowska i in.|2015}}{{odn|urbanity.pl|2021|loc=Echo porządkuje działkę, w: 13336}}. Walka o zachowanie cennego obiektu, prowadzona między innymi przez Towarzystwo Upiększania Miasta Wrocławia, które w 2012 roku wnioskowało do wojewódzkiego konserwatora zabytków o wpisanie schronu do rejestru zabytków, zakończyła się fiaskiem i unikalny obiekt wyburzono{{odn|Dzikowska i in.|2015}}{{odn|Matejuk|2015}}.
Po północnej stronie ulicy, od ulicy Borowskiej, zlokalizowany jest biurowiec Sagittarius Business House. Jest to budynek średniowysoki, o siedmiu kondygnacjach nadziemnych i około {{nowrap|25 000 m<sup>2</sup>}} powierzchni biurowej{{odn|urbanity.pl|2021|loc=Sagittarius Business House}}. Dalej, aż do ulicy generała Kazimierza Pułaskiego rozciąga się teren zespołu budowlanego stacji kolejowej Wrocław Główny. W jego ramach za opisanym biurowcem znajduje się nowy. dwukondygnacyjny budynek dworca tzw. pawilon południowy, z wejściem do tunelu centralnego dworca. Dalej znajduje się wejście do tunelu wschodniego, tzw. pocztowego, łączącego dla ruchu pieszego i rowerowego ulicę Suchą z ulicą Józefa Piłsudzkiego i Dworcową{{odn|SIP|2021|loc=GEZ}}{{odn|red|2016}}{{odn|urbanity.pl|2021|loc=Wrocław Główny}}. Przy końcowym odcinku ulicy, przed opisanym zespołem dworca kolejowego położony jest zespół jednokondygnacyjnych i jednostanowiskowych garaży{{odn|ZGKiKM|2021|loc=BDOT500}}. Dopuszcza się zabudowę obrzeżną terenów kolejowych wzdłuż ulicy Suchej o wysokości od 4 do 6 kondygnacji nadziemnych o funkcji centrotwórczej{{odn|Uchwała RMWr|2000|loc=§ 17 ust. 20}}.
 
Po stronie południowej zabudowę, na odcinku od ulicy Borowskiej do ulicy Joannitów, stanowi galeria Wroclavia{{u|u-chw}}, z częścią biurową stanowiącą część pierzei ulicy Suchej (trzy połączone ze sobą budynki biurowe w ramach całego kompleksu zabudowy). Cała zabudowa to zespół budynków. Część handlowa obiektu ma trzy kondygnacje nadziemnie, a powierzchnia użytkowa wynosi około {{nowrap|71 000 m<sup>2</sup>}}, w tym powierzchnia handlowa wynosi {{nowrap|64 000 m<sup>2</sup>}} i obejmuje około 200 sklepów. Powierzchnia biurowa zaś to około {{nowrap|7 000 m<sup>2</sup>}}. W budynku znajduje się dworzec autobusowy, kino z 22 salami położone na poziomie +2, parking samochodowy na {{nowrap|2 300 miejsc}}. Sam dworzec autobusowy znajduje się na poziomie terenu (wejście, obsługa podróżnych, kasy). a perony znajdują się na poziomach podziemnych{{odn|urbanity.pl|2021|loc=Wroclavia}}{{odn|wroclaw.pl|2015}}{{odn|Dybalski|2015}}{{odn|bazabiur.pl|2021}}{{odn|Uchwała RMWr|2013|loc=§ 17}}. Siedziba POLBUS-PKS Sp. z o.o. mieści się pod adresem ul. Joannitów 13{{odn|wroclaw.pl|2015}}{{odn|SIP|2021|loc=POI: nr 02500264}}. Galeria stanowi istotny obiekt usługowy oraz rozpoznawalności i orientacji w przestrzeni{{odn|SIP|2021|loc=Osiedle kompletne, poz. A11 UI_02}}.
 
Za ulicą Joannitów położony jest biurowiec PKP S.A., pierwotnie Siedziba Dyrekcji Kolei Królewskich, za którym znajduje się parking, wykorzystywany przez pewien okres czasu jak to opisano wyżej jako autobusowy dworzec tymczasowy. Kolejnym budynkiem w południowej pierzei ulicy jest biurowiec pomocniczy dyrekcji kolei. Za tym budynkiem, przed skrzyżowaniem z ulicą Gajową znajduje się [[stacja paliw]]{{odn|Uchwała RMWr|2000|loc=§ 17 ust. 33 pkt 1}}, a za tym skrzyżowaniem [[Zieleniec (teren zieleni)|zieleniec]]{{odn|SIP|2020|loc=Mapa przyrodnicza}}. Końcowy odcinek ulicy, od ulicy Suchej do Dyrekcyjnej przebiega w obszarze przeznaczonym na docelowo rozwój komunikacji{{odn|Uchwała RMWr|2000|loc=§ 20 pkt 23, 24, 25, 26}}.
| u-ppda=Widok na dworzec autobusowy przed budową galerii Wroclavia. Po lewej ulica Sucha i stacja PKP z Dworcem Głównym, za dworcem autobusowym i ulicą Joannitów gmach dyrekcji PKP, po prawej ulica Dyrekcyjna.
| u-gwb=Za ulicą Suchą po lewej budowa galerii Wroclavia.
| u-chw=Centrum Handlowe Wroclavia: 50-086 Wrocław, ul. Sucha 1{{odn|C.H. Wroclavia|2021|loc=Kontakt}}.
}}
 
== Bibliografia ==
#{{cytuj | autor=[[Zygmunt Antkowiak]] | tytuł=Ulice i place Wrocławia | wydawca=[[Zakład Narodowy im. Ossolińskich|Zakład Narodowy imienia Ossolińskich]] – Wydawnictwo | miejsce=Wrocław | data=1970 | opis=Wrocław-Warszawa-Kraków, seria: Biblioteka Wrocławska, tom 11 | id=Zam nr A/185/70 (C-9) | język=pl | odn=tak}}
#{{cytuj|url=https://www.wroclavia.pl|tytuł=Centrum Handlowe Wroclavia|miejsce=Wrocław|data=2021|data dostępu=2021-06-10|odn={{odn/id|C.H. Wroclavia|2021}}}}
#{{cytuj|url=https://www.wroclaw.pl/dworzec-pks|tytuł=Dworzec PKS| wydawca=Urząd Miejski Wrocławia|miejsce=Wrocław |opis=Oficjalny portal internetowy Wrocławia| data=2015-04-07 |data dostępu=2021-06-07| język=pl|odn={{odn/id|wroclaw.pl|2015}}}}
#{{cytuj|autor=Jakub Dybalski|url=https://www.transport-publiczny.pl/mobile/wroclaw-nowy-dworzec-autobusowy-na-zdjeciach-56785.html|tytuł=Wrocław. Nowy dworzec autobusowy na zdjęciach| wydawca=ZDG TOR Sp. z o.o.|opis=Transport Publiczny|data=2015-04-07 |data dostępu=2021-06-07| język=pl|odn=tak}}
13 308

edycji