Otwórz menu główne

Agnieszka Falkus (imię zakonne Stanisława Falkus), (ur. 21 stycznia 1901 w Starej Kuźni k. Halemby, zm. 27 stycznia 1945 w Mikołowie) – polska zakonnica ze Zgromadzenia Sióstr Boskiego Zbawiciela (salwatorianek), męczennica okresu II wojny światowej oraz Służebnica Boża kościoła katolickiego.

Stanisława Agnieszka Falkus SDS
Agnieszka Falkus
Stanisława Falkus
Służebnica Boża,
zakonnica, męczennica
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 21 stycznia 1901
Stara Kuźnia k. Halemby
Data i miejsce śmierci 27 stycznia 1945
Mikołów
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Zgromadzenia Sióstr Boskiego Zbawiciela (salwatorianki)
Śluby zakonne 1936
Przyczyna śmierci morderstwo
Miejsce spoczynku mogiła zakonna Salwatorianek na parafialnym cmentarzu w Goczałkowicach-Zdroju
Rodzice Franciszek,
Maria z d. Kołodziej

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Agnieszka Falkus urodziła się w 1901 w robotniczej rodzinie wielodzietnej jako szósta z szesnaściorga rodzeństwa pracownika huty cynku Huta Hugona, Franciszka i Marii z domu Kołodziej. Po pięciu dniach od urodzin, 26 stycznia 1901 została ochrzczona w parafialnym kościele Matki Bożej Różańcowej w Halembie. W swojej rodzinnej miejscowości Starej Kuźni uczęszczała do szkoły.

Mając 17 lat podjęła pracę domową u państwa Skutell w Lipinach, a następnie w szpitalu w Piaśnikach, w fabryce w Wirku, by w końcu pracować w kuchni zakonnej Salwatorianów w Krakowie. Dzięki ich znajomości trafiła 28 sierpnia 1928 do ich pokrewnego żeńskiego zgromadzenia Salwatorianek w Berlinie, gdzie w październiku 1930 złożyła pierwszą profesję zakonną przyjmując imię zakonne Stanisława. Po powrocie do Polski pracowała w Trzebini, Goczałkowicach-Zdroju, gdzie w 1936 złożyła śluby wieczyste a następnie w Krakowie. W 1939 trafiła do Mikołowa. Dzięki swoim zdolnościom, pracowitości i zmysłowi organizacyjnemu została wybrana zastępczynią przełożonej prowincjalnej. Ponadto miała zdolności pedagogiczne, wykorzystane w pracy z młodzieżą. W Mikołowie zastał ją 1 września 1939 wybuch II wojny światowej.

MęczeństwoEdytuj

Pod koniec stycznia 1945 nacierające od wschodu radzieckie wojska Armii Czerwonej zbliżyły się do Mikołowa. W dniu 27 stycznia żołnierze wtargnęli do domu zakonnego przy ulicy Rybnickiej 4, dokonując rabunku mienia, zegarków oraz żądając alkoholu. W mikołowskim domu przebywali: ks. Celestyn Rogowski – prowincjał i przełożony domu, ks. Tomasz Klimas, br. Kostka Kremiec i br. Władysław Marszałek, a także trzy siostry Salwatorianki zajmujące się pracami domowymi. Księża, bracia zakonni i dwie z trzech sióstr Salwatorianek schronili się w piwnicy (trzecia siostra Ryszardyna Głogowska SDS przebywała wtedy poza domem), skąd zostali wyprowadzeni do kaplicy w domu zakonnym. Tam sprowadzono do piwnicy księży i braci zakonnych, zamykając ich pod strażą na klucz. W kaplicy zostały same siostry.

O dalszych ich losach można było się dowiedzieć później po odejściu żołnierzy. Siostry zostały znieważone, a następnie w okrutny sposób zamordowane. Żołnierze kłuli je bagnetami, bili a następnie strzelali powodując ich śmierć. Siostrę Stanisławę znaleziono w kałuży krwi przed ołtarzem, a siostrę Leopoldę Gertrudę Ludwig SDS między ławkami kaplicy. Z zeznań paru świadków, którzy byli w pobliżu wydarzeń w kaplicy w feralnym dniu 27 stycznia 1945 można było się dowiedzieć, co się stało. Uczeń gimnazjum mikołowskiego, Jerzy Kajzer 12 listopada 1954 stwierdził:

 
Dnia 27 stycznia 1945 roku, w czasie działań wojennych w Mikołowie, wszedłszy do kaplicy Księży Salwatorianów […] ujrzałem śp. siostrę Stanisławę Falkus, salwatoriankę, leżącą przed ołtarzem skrwawioną i zabitą. Na piersiach, to znaczy na kornecie zakonnym, widoczne były ślady po wkłuciach sztyletem oraz wloty kul rewolwerowych. Obok głowy leżały wybite zęby. Pod ławkami, z twarzą zwróconą w stronę ołtarza leżała siostra Leopolda Ludwig, również salwatorianka, pokrwawiona i zabita.

Po wyjściu z miasta żołnierzy radzieckich, w dniu 6 lutego, zwłoki sióstr Stanisławy i Leopoldy, zostały pochowane w ogrodzie zakonnym naprzeciw wejścia do kościoła, tam gdzie dziś stoi grota Matki Bożej z Lourdes. Gdy w 1952 władze świeckie zajęły dom zakonny, a groby sióstr znalazły się w jego obrębie, ciała zamordowanych sióstr w 1954 ekshumowano, przenosząc je na cmentarz parafialny w Goczałkowicach-Zdroju. W mikołowskim kościele pw. NMP Matki Zbawiciela wmurowano tablicę pamiątkową przypominającą obie ofiary mordu.

Proces beatyfikacyjnyEdytuj

Obecnie czynione są starania o beatyfikację obydwu zamęczonych mikołowskich sióstr.

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Jan Jacewicz, Jan Woś: Martyrologium polskiego duchowieństwa rzymskokatolickiego pod okupacją hitlerowską w latach 1939-1945, zeszyt V, Warszawa 1981

Linki zewnętrzneEdytuj