Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach

teatr w Kielcach

Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach – Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach jest jedyną zawodową sceną dramatyczną w województwie świętokrzyskim, ale jego znaczenie wykracza także dalej, poza lokalność. Scena ma 142 lata i jest jedną z najstarszych w Polsce, nieliczną, która na przestrzeni dziejów nieprzerwanie mieściła się w tej samej, zabytkowej już siedzibie przy ulicy Sienkiewicza.

Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach
Obiekt zabytkowy nr rej. A.378 z 9.04.1972[1]
Ilustracja
Siedziba Teatru im. Stefana Żeromskiego
Państwo  Polska
Miejscowość Kielce
Adres ul. Sienkiewicza 32
25-507 Kielce
Adres siedziby tymczasowej:
ul. Ściegiennego 2,
25-033 Kiece
Architekt Franciszek Ksawery Kowalski
Położenie na mapie Kielc
Mapa konturowa Kielc, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach”
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa konturowa województwa świętokrzyskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach”
Ziemia50°52′15,61″N 20°37′43,69″E/50,871003 20,628803
Strona internetowa

SiedzibaEdytuj

Mury kamienicy przy ul. Sienkiewicza 32 stanowią dziedzictwo kulturowe lokalnej społeczności i podlegają pieczy wojewódzkiego konserwatora zabytków. Na lata 2020-2023 planowany jest generalny remont gmachu wraz z jego częściową przebudową i na ten czas działalność artystyczna sceny została przeniesiona do siedziby tymczasowej przy Wojewódzkim Domu Kultury w Kielcach.

Budowa gmachu przy głównej ulicy Kielc, Sienkiewicza 32, a ówczesnej Pocztowej, ruszyła w 1877 roku. Wokół powstania sceny krąży romantyczna legenda – bogaty przemysłowiec, browarnik i filantrop, Ludwik Stumpf zakochał się w warszawskiej aktorce. Postanowił zbudować teatr, by mieć ukochaną bliżej siebie. Nieznane są ani dalsze losy tej miłości, ani tożsamość aktorki. Pozostał Teatr Ludwika, nazwany tak na cześć pomysłodawcy i głównego fundatora. Zbudowany według projektu Franciszka Ksawerego Kowalskiego, wówczas jednego z najlepszych architektów w kraju. Kamienica mieściła scenę teatralną wraz z restauracją, hotelem i lokalami prywatnymi.

Inauguracyjne przedstawienie odbyło się  6 stycznia 1879 roku. Była to opera komiczna pt.„Dzwony kornewilskie” Roberta Planquett’a w wykonaniu Towarzystwa Dramatycznego Józefa Teksla. Pierwszą premierę oglądało podobno około 800 osób. Na cześć głównego fundatora scenę nazwano Teatrem Ludwika.

W tamtym czasie scena nie miała stałego zespołu ani repertuaru. Podobnie jak na innych scenach prowincjonalnych w kraju, gościły tu zespoły objazdowe, np. warszawskie teatry ogródkowe. Najczęściej wystawiano sztuki lekkie – farsy, wodewile i operetki.  W Teatrze bywały i występowały prawdziwe znakomitości, m.in.: Karol AdwentowiczStefan Żeromski, Wincenty Rapacki, Gabriela Zapolska, Henryk Sienkiewicz, Maria Przybyłko-Potocka, Wanda Siemaszkowa, Kazimierz Junosza-Stępowski, Stanisław Przybyszewski, Stefan Jaracz, Juliusz Osterwa, Ludwik Solski, czy Aleksander Zelwerowicz[2].

W dniu 11 listopada 1918 w sali teatru i przed budynkiem miały miejsce zamieszki antyżydowskie, w których śmierć poniosły dwie osoby.

DziałalnośćEdytuj

Teatr Żeromskiego mocno zaznacza swoją obecność na kulturalnej mapie kraju, sięgając tak po klasykę, jak i po współczesne teksty wspierane przez nowe środki dramaturgicznej narracji. Jest platformą wymiany myśli utytułowanych twórców, laureatów prestiżowych nagród na festiwalach w Polsce i zagranicą – m.in. Mai Kleczewskiej, Remigiusza Brzyka, Moniki Strzępki i Pawła Demirskiego, Jolanty Janiczak i Wiktora Rubina, Radosława Rychcika, Mikołaja Grabowskiego, Krzysztofa Rekowskiego, Dana Jemmetta, Michała Siegoczyńskiego i wielu innych, oraz miejscem spotkania artystów z publicznością. W każdym sezonie przygotowywanych jest średnio sześć premier i granych jest około 230 spektakli. Rocznie Teatr w Kielcach odwiedza ponad 50 tysięcy osób.

W repertuarze znajdują się spektakle doceniane na przeglądach i festiwalach. Tylko w ciągu ostatnich lat „Samotność pól bawełnianych” w reżyserii Radosława Rychcika była prezentowana na kilkunastu przeglądach i festiwalach, m.in. w Portland, Los Angeles, Seattle, Vancouver, Santiago de Chile, Nowym Jorku, Berlinie, Créteil, Nancy, Seulu, São Paulo, Rio de Janeiro; w Polsce – m.in. na Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym Boska Komedia (2009) i Open’er Festival (2016).

Spektakle Jolanty Janiczak i Wiktora Rubina, zrealizowane w Kielcach były prezentowane i doceniane na Boskiej Komedii ( „Caryca Katarzyna”, „Joanna Szalona; Królowa”). Sukcesy odnosiły spektakle reprezentujące kielecką scenę na Festiwalu Szekspirowskim w Gdańsku („Hamlet” Rychcika, „Poskromienie złośnicy” Katarzyny Deszcz).

W sezonie teatralnym 2016/17 spektakl  „Harper” Simona Stephensa w reżyserii Grzegorza Wiśniewskiego był z powodzeniem prezentowany na 37. Warszawskich Spotkaniach Teatralnych, 25. Olsztyńskich Spotkaniach Teatralnych, na 3. Festiwalu Nowego Teatru w Rzeszowie. Do 28. edycji Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej w 2018 roku zakwalifikowały się aż trzy kieleckie produkcje: „1946” Tomasza Śpiewaka w reżyserii Remigiusza Brzyka (prezentowany też m.in. na 11. Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym Boska Komedia w Krakowie, 17. Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy: Nie/Podległa czy 38. Warszawskich Spotkaniach Teatralnych), „Rasputin” Jolanty Janiczak w reżyserii Wiktora Rubina oraz „Ciemności inspirowane Jądrem ciemności Josepha Conrada” Pawła Demirskiego w reżyserii Moniki Strzępki (pokazywane też podczas 13. Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych R@Port w Gdyni).

Wiele spektakli koprodukowanych jest z teatrami z całej Polski, np. warszawskim Nowym Teatrem, Teatrem Syrena, Teatrem IMKA. Jesteśmy również otwarci na współpracę z instytucjami europejskimi, czego efektem jest Kielecki Międzynarodowy Festiwal Teatralny odbywający się jesienią od 2017 roku, podczas którego gościliśmy teatry z Węgier, Słowenii czy Hiszpanii.

Instytucja prowadzi także szerokie działania poza- i okołoteatralne. W ramach edukacji teatralnej dzieci i młodzieży Teatr organizuje spektakle szkolne oraz lekcje teatralne przeznaczone dla uczniów szkół podstawowych i średnich. Teatr Żeromskiego włącza się w projekty kulturalne i edukacyjne organizowane na poziomie lokalnym i ogólnopolskim (Narodowe Czytanie, Dni Otwarte Funduszy Europejskich, Dzień Teatru Publicznego).

DyrektorzyEdytuj

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj