Torbydhala sztucznego lodowiska w Bydgoszczy, użytkowana w latach 1959-2004 i otwarta ponownie w nowej lokalizacji i formie architektonicznej 5 stycznia 2018 roku.

Torbyd
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Bydgoszcz
Adres ul. Toruńska 59, Bydgoszcz
Lata budowy 2016-2017
Otwarta 2018
Użytkownicy Polonia Bydgoszcz, BTH Bydgoszcz, BKS Bydgoszcz
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Torbyd
Torbyd
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Torbyd
Torbyd
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Torbyd
Torbyd
Ziemia53°07′11″N 18°01′25″E/53,119722 18,023611
Torbyd od strony Brdy
Tafla lodowa Torbydu
Logo

LokalizacjaEdytuj

Sztuczne lodowisko Torbyd istniejące w latach 1959-2004 zlokalizowane było przy ul. Fryderyka Chopina 11a na osiedlu Skrzetusko. Nowa hala lodowa Torbyd, istniejąca od 2018 roku położona jest natomiast w parku Centralnym, na przy hali sportowo-widowiskowej Łuczniczka i Artego Arenie.

CharakterystykaEdytuj

Sztuczne lodowisko Torbyd pełni rolę ślizgawki publicznej oraz lodowiska do uprawiania łyżwiarstwa i hokeja na lodzie. Obiekt spełnia wymogi Międzynarodowej Federacji Hokeja na Lodzie i dysponuje m.in. wypożyczalnią łyżew, szatniami i suszarnią sprzętu hokejowego, pomieszczeniami medycznymi, trybunami dla widzów oraz restauracją na 90 osób z widokiem na taflę lodową[1]. Zarządcą obiektu jest Dyrektor Hali Sportowo-Widowiskowej Łuczniczka. W dni powszednie do godz. 14 z obiektu korzystają szkoły, a od 14:30 do 22 oraz w weekendy i święta jest ogólnodostępny.

HistoriaEdytuj

Stary Torbyd (1959-2004)Edytuj

Popularność hokeja i rekreacji na lodzie w Bydgoszczy w latach 50. XX w. była przyczyną powołania w 1958 roku Społecznego Komitetu Budowy Sztucznego Lodowiska w Bydgoszczy, któremu przewodził wiceprzewodniczący Prezydium MRN Antoni Koczorowski[2]. W rekordowym tempie (marzec-grudzień 1959) zbudowano w kwadracie ulic Moniuszki, Chopina. Jagiellońskiej i Ogińskiego, w oparciu o park urządzeń chłodniczych pobliskich Bydgoskich Zakładów Mięsnych – czwarte w Polsce sztuczne lodowisko (po Katowicach, Warszawie i Łodzi)[3]. Obiekt nie był finansowany ze środków państwowych, gdyż powstał poza centralnym planem budownictwa sportowego[2]. Uroczyste otwarcie miało miejsce 19 grudnia 1959 roku. Uświetnił je mecz ówczesnego mistrza Polski Górnika Katowice z występującą wtedy w II lidze Polonią Bydgoszcz. Mimo że drużynę bydgoską zasilili występujący w NHL kanadyjscy bracia Warwick, wynik spotkania był korzystny dla Górnika (9:3)[2].

W wyniku konkursu ogłoszonego przez redakcję „Ilustrowanego Kuriera Polskiego” lodowisko otrzymało nazwę „Torbyd” i stało się miejscem rekreacji mieszkańców oraz bazą dla występującej od 1960 roku w ekstraklasie drużyny hokejowej Polonii Bydgoszcz, jak również łyżwiarstwa figurowego (Franciszek Spitol występujący w barwach Polonii Bydgoszcz w latach 1961-1963 trzykrotnie zdobył tytuł mistrza Polski seniorów)[2].

Lodowisko w następnych latach rozbudowywano, powstały wokół niego żelbetowe trybuny, a w latach 1979/80 zbudowano drugą płytę hokejową, własną maszynownię i pawilon administracyjny. W latach 80. XX w. obiekt zadaszono[2]. Na obiekcie w latach 60. i 70. XX w. sukcesy osiągały drużyny Polonii Bydgoszcz: puchar Polskiego Związku Hokeja na Lodzie (1963), 3. miejsce w ekstraklasie (1964 i 1965), tytuł mistrza Polski juniorów (1966), wicemistrza (1967, 1972), trzecie miejsca w mistrzostwach Polski juniorów (1963, 1973 i 1975)[2]. W 1984 Polonia Bydgoszcz przejęła lodowisko na własność od miasta. W 1992 sekcja hokejowa usamodzielniła się i działała pod nazwą Bydgoskiego Towarzystwa Hokejowego. Wraz z upadkiem klubu w 2003 Torbyd przestał pełnić swoje funkcje i został zamknięty[3]. W 2016 miasto sprzedało 1,5 ha teren po Torbydzie za 10,1 mln zł. Obiekt został rozebrany, a teren sprzedany spółce deweloperskiej. W jego miejscu powstać mają dwa budynki mieszkalne (Apartamenty przy Chopina), położony przy Trasie Uniwersyteckiej pięciokondygnacyjny biurowiec Preludium z lokalami handlowo-usługowymi na parterze, a przy ul. Ogińskiego pięciokondygnacyjny hotel i galeria handlowa[4]. W 2018 wydano pozwolenie na budowę na terenie dawnego Torbydu pięciu budynków, których realizację rozpoczęto w 2019. Architekci starali się wpasować je w sąsiedztwo przedwojennych kamienic tworzących zwartą pierzeję ul. Jagiellońskiej i nawiązać do modernistycznych budynków przy ul. Chopina, a także nowoczesnej galerii handlowej przy ul. Ogińskiego. Zgodnie z obowiązującym planem miejscowym maksymalna powierzchnia zabudowy nie przekroczy 60 proc., powierzchnia zieleni urządzonej wyniesie minimum 30 proc., wysokość zabudowy ograniczono do 5. kondygnacji (10 do 23 m wysokości przy dachach płaskich)[5][6].

Nowy Torbyd (od 2018)Edytuj

Budowę nowej hali lodowej, następczyni nieczynnego Torbydu władze miasta rozważały od 2006 roku. Spośród wielu możliwych lokalizacji wybrano teren w parku Centralnym, po zachodniej stronie hali widowiskowo-sportowej „Łuczniczka”. Inwestycję wpisano w 2015 roku w plany inwestycyjne Bydgoszczy. Projekt przygotowało biuro TBiARCHITEKCI, a wygląd zewnętrzny obiektu opiniowała Społeczna Rada ds. Estetyki Miasta[7]. Prace budowlane przeprowadziło konsorcjum firm Alstal oraz AGB2[7] od czerwca 2016 do grudnia 2017 roku[1]. Jesienią 2017 roku w konkursie ogłoszonym przez miasto mieszkańcy wybrali dla nowego lodowiska nazwę Torbyd[a][8] (innymi proponowanymi nazwami były Kryształowa Arena, Arctic Arena albo Tafla)[9]. Jego uroczyste otwarcie nastąpiło 5 stycznia 2018[10]. Dzięki srebrnym okładzinom bryła budynku przypomina lodowy kryształ. Wewnątrz zlokalizowano szatnie, suszarnie sprzętu hokejowego, wypożyczalnię łyżew wraz z ostrzarnią i suszarnią, punkt handlowy oraz pomieszczenia socjalne i medyczne, a na piętrze restaurację z oknem widokowym na taflę lodu. Koszt realizacji obiektu wyniósł 23,5 mln zł[11] i został pokryty w 85% z budżetu miasta Bydgoszczy, a także dzięki wsparciu 3,5 mln zł z budżetu państwa[b][7].

14 stycznia 2018 roku na tafli odbył się pierwszy mecz hokeja na lodzieBKS Bydgoszcz podejmował Mad Dogs Sopot w ramach rozgrywek grupy północnej II ligi[12].

W ciągu pierwszego miesiąca eksploatacji z obiektu skorzystało 27 tys. osób[13].

W sierpniu 2019 wewnątrz obiektu powstał mural poświęcony łyżwiarzom i hokeistom[14].

Architektura i dane techniczneEdytuj

Forma zewnętrzna budynku inspirowana jest wyglądem kryształu lodu. Na elewacji dominują okładziny w srebrnym kolorze oraz szkło. Po zmroku trójkątne styki elewacji są podświetlane. Całkowita powierzchnia budynku wynosi 4605 m2, a powierzchnia tafli lodowej 1779 m2[1]. Wymiary tafli spełniają wymogi pełnego boiska do gry w hokeja (30 x 60m). Lodowisko mieści jednocześnie około 240 osób, a trybuny - 300 widzów. Wyposażenie techniczne obejmuje m.in. agregat chłodniczy o łącznej mocy 360 kW[c][15], 25 kamer monitoringu wizyjnego oraz wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną[1].

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. W głosowaniu od 30 sierpnia do 13 września 2017 roku zwycięska nazwa „Torbyd” zdobyła 486 głosów. Następne w kolejności „Arctic Arena” uzyskała 444 głosów, a „Tafla” - 286 głosów
  2. dofinansowanie ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej w ramach programu rozwoju ponadlokalnej infrastruktury sportowej – pilotaż edycja 2017
  3. Do mrożenia wykorzystano nowoczesną technologię z wykorzystaniem energooszczędnego amoniakalnego agregatu chłodniczego z częściowym odzyskiem ciepła. Dzięki temu całkowity pobór mocy to jedynie 250 kW

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Bydgoskie Sztuczne Lodowisko „Torbyd”. 5 stycznia 2018. [dostęp 2018-02-01].
  2. a b c d e f Tomasz Malinowski, Zbigniew Smoliński, Zbigniew Urbanyi: Ważniejsze osiągnięcia sportowców woj. bydgoskiego w latach 1957-1986 [w:] 100 lat sportu na Kujawach i Pomorzu. Praca zbiorowa pod red. Prof. dr hab. Włodzimierza Jastrzębskiego. Centralny Ośrodek Informacji Turystycznej oddział w Bydgoszczy 1993
  3. a b Encyklopedia Bydgoszczy. t.1. praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Jastrzębskiego. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2011. ​ISBN 978-83-926423-3-6​, str. 268
  4. Torbyd wreszcie sprzedany
  5. Biura, hotel, miejski park i apartamenty. W miejscu dawnego Torbydu
  6. Jest dziura w ziemi po Torbydzie. Będzie osiedle z biurowcem
  7. a b c Lodowisko. Czas na otwarcie. Raport nr 12. 28 grudnia 2017. [dostęp 2018-02-01].
  8. Bydgoszczanie zadecydowali – nowe lodowisko będzie nazywać się Torbyd. 18 września 2017. [dostęp 2018-02-01].
  9. Hala z lodowiskiem już ma nazwę. Torbyd wisi
  10. Torbyd zamiast Kryształowej Areny! Nowa nazwa dla lodowiska
  11. Łukasz Antczak Byliśmy w środku nowego Torbydu. Budowa zaawansowana
  12. http://metropoliabydgoska.pl/lodowisko-torbyd-cennik-biletow-godziny-otwarcia/ dostęp 1-02-2018
  13. 27 tys. osób odwiedziło Torbyd w ciągu pierwszego miesiąca
  14. Nowy mural w Bydgoszczy. Specjalnie dla wielbicieli Torbydu
  15. Lodowisko. Technologiczne serce. Raport nr 10. 15 września 2017. [dostęp 2018-02-01].
Torbyd od strony parkingu