Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (do dnia 31 grudnia 2018 ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej) – polska ustawa z 2015 roku, która określa, czym jest darmowa, przedsądowa pomoc prawna oraz komu jest udzielana (osoby niezamożne). Ustawa określa także zasady świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i działania organów administracji publicznej w zakresie edukacji prawnej obywateli.

Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej
Tytuł poprzedni Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej
Data wydania 5 sierpnia 2015
Miejsce publikacji  Polska, Dz.U. z 2015 r. poz. 1255
Tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz. 294
Data wejścia w życie 1 stycznia 2016
Rodzaj aktu ustawa
Przedmiot regulacji bezpłatna pomoc prawna dla niezamożnych
Status obowiązujący
Ostatnio zmieniony przez Dz.U. z 2018 r. poz. 1467
Wejście w życie ostatniej zmiany 1 stycznia 2019
Zastrzeżenia dotyczące pojęć prawnych

Prace nad ustawąEdytuj

16 kwietnia 2015 projekt ustawy przygotowany przez rząd Ewy Kopacz wpłynął do Sejmu, gdzie uchwalony został 25 czerwca (427 głosów za, 1 przeciw, 1 wstrzymał się)[1]. Prezydent RP Andrzej Duda podpisał ustawę 25 sierpnia 2015. Ustawa weszła w życie 1 stycznia 2016.

Zakres regulacjiEdytuj

Ustawa jest podzielona na rozdziały:

  • Rozdział 1. Przepisy ogólne (art. 1-2)
  • Rozdział 2. Nieodpłatna pomoc prawna (art. 3-13)
  • Rozdział 3. Edukacja prawna (art. 14-15)
  • Rozdział 4. Ocena wykonywania zadań z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz edukacji prawnej (art. 16-18)
  • Rozdział 5. Finansowanie nieodpłatnej pomocy prawnej (art. 19-20)
  • Rozdział 6. Zmiany w przepisach obowiązujących (art. 21-24)
  • Rozdział 7. Przepisy dostosowujące i przepis końcowy (art. 25-29)

Ponadto ustawa zawiera na końcu 4 wzory różnych oświadczeń składanych przez osoby korzystające z darmowej pomocy prawnej.

Osoby uprawnione do darmowej pomocy prawnejEdytuj

Skorzystać z darmowej pomocy prawnej mogą - zgodnie z ustawą - tylko osoby należące do jednej z wymienionych grup[2]:

  • młodzież do 26. roku życia
  • osoby posiadające ważną Kartę Dużej Rodziny
  • seniorzy po ukończeniu 65 lat,
  • osoby, którym w roku poprzednim zostało przyznano świadczenie z pomocy społecznej
  • kombatanci,
  • weterani,
  • zagrożeni lub poszkodowani katastrofą naturalną, klęską żywiołową lub awarią techniczną.

Przed otrzymaniem darmowej pomocy prawnej każda zainteresowana osoba jest zobowiązania do przedstawienia dokumentu, który potwierdzi jej prawo do tego typu pomocy (np. dowodu osobistego, legitymacji weterana lub decyzji o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej) lub do pisemnego oświadczenia, że jest osobą uprawnioną[3].

Zakres pomocyEdytuj

Darmowa pomoc prawnika dla osoby uprawnionej obejmuje (art. 3 ustawy)[3]:

  • poinformowanie o obowiązującym stanie prawnym, o przysługujących uprawnieniach i obowiązkach
  • wskazanie sposobu rozwiązania problemu prawnego
  • pomoc w sporządzeniu projektu pisma w danej sprawie (z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym)
  • sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Darmowa pomoc prawna nie obejmuje spraw[3]:

  • podatkowych, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
  • z zakresu prawa celnego, dewizowego i handlowego
  • związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z wyjątkiem przygotowania do rozpoczęcia tej działalności.

Sposób udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz m.in. wzór karty takiej pomocy określa rozporządzenie[4].

PrzypisyEdytuj

  1. Rządowy projekt ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnej informacji prawnej oraz edukacji prawnej społeczeństwa (druk nr 3338). sejm.gov.pl / Kancelaria Sejmu. [dostęp 2015-11-23].
  2. System nieodpłatnej pomocy prawnej i edukacji prawnej. ms.gov.pl. [dostęp 2015-11-23].
  3. a b c Hubert Rabiega: Bezpłatna pomoc prawna od 2016. Kto skorzysta?. gazetaprawna.pl, 22 listopada 2015. [dostęp 2015-11-23].
  4. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu udzielania i dokumentowania nieodpłatnej pomocy prawnej (Dz.U. z 2015 r. poz. 2186)

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj