Wŏnch'ŭk

Wŏnch'ŭk (ur. 613, zm. 25 sierpnia 696; chiń. 圓測 Yuance, tyb. Wen. tshegs) – koreański mnich buddyjski. Wczesny tłumacz i propagator buddyzmu, szczególnie szkoły buddyjskiej faxiang czyli jogaczary.

Wŏnch'ŭk
Kim
Data i miejsce urodzenia

613
Moryangri

Data i miejsce śmierci

25 sierpnia 696
klasztor Foshouji w Luoyangu

Szkoła

faxiang

Nauczyciel

Fachang

Następca

Tojŭng, Sŭngjang

Zakon

mahajana

Biografia i naukiEdytuj

Urodził się w królewskiej rodzinie w Moryangri w Kyŏngju. W wieku 6 lat został mnichem. Gdy miał 9 lat[a] udał się do Chin. Początkowo przebywał w klasztorze Yuanfa w Chang’anie studiując zarówno mahajanę jak i hinajanę. Znał doskonale 6 języków, w tym sanskryt. W Chinach był uczniem Fachanga (597–645) i Sengbiana (568–642). Co ważniejsze, po powrocie Xuanzanga (600–664) z Indii w 645 r. współpracował z nim, biorąc udział w serii tłumaczeń dokonywanych pod kierunkiem Xuanzanga. Mimo tego, że przedstawiał najwyższy z możliwych poziom opanowania doktryny buddyjskiej, musiał pracować w atmosferze uprzedzeń, które Chińczycy przejawiali w stosunku do obcokrajowców[1].

Wŏnch'ŭk nie mógł powrócić do ojczyzny[b], został więc w Chinach do końca życia i w wielkim stopniu przyczynił się do rozwoju szkoły "tylko umysł" czyli Widźniaptimatraty, zwanej w Chinach faxiang (fa = dharmy, xian = opis charakterystyka, cechy, aspekty), a w Korei pŏpsang. Jeszcze inną nazwą tej szkoły była jogaczara.

Mimo uprzedzeń ze strony Chińczyków, wielu uczniów i współpracowników Xuanzanga przeszło do szkoły Wŏnch'ŭka[2]. Mistrz ze swoimi uczniami przebywał w klasztorze Ximing w Chang’anie i od nazwy klasztoru jego szkoła przyjęła nazwę. Z powodu jego zdolności językowych spotkał się i współpracował z wieloma cudzoziemskimi mnichami. Jednym z nich był mnicha Diwakara (skr. Divākara), który w 680 r. przybył do Chang’anu z wieloma nowymi tekstami buddyjskimi. Cesarz Gaozong (pan. 650-683) wyznaczył Wŏnch'ŭka na kierownika biura tłumaczeń, które zajęło się pracą translatorską nad tekstami przyniesionymi przed Diwakarę. To biuro przetłumaczyło osiemnaście różnych tekstów w 34 tomach. Były wśród nich takie teksty jak Ghanawjuha sutra (skr. Ghanavyūha-sūtra) czy Widjanirdeśa-śastra (skr. Vidyanirdeśa-śāstra). Był także asystentem Bodhiruciego w tłumaczeniu Ratnamegha-sūtry, które zostało ukończony w 693 r[2].

Był tak ceniony przez cesarzową Wu Zetian, że odrzucała ona wszystkie prośby króla Silli o powrót mnicha do królestwa. Później cesarzowa posłała go do klasztoru Fuxian w Luoyangu, jednak z powodu prowadzonych w nim prac budowlanych od 693 r. został przeniesiony 7 grudnia 695 do klasztoru Foshouji.

Cieszył się takim szacunkiem z powodu swoich wykładów na temat tekstów Yogācārabhūmi, Vijňaptimātrasiddhi i Sandhinirmocana sūtra, że w klasztorze Xingjiao w Xi’anie postawiono poświęconą mu stupę, która stanęła obok stup Xuanzanga i Kuijiego.

Przeciwnie niż Kuiji (632–682), który rozwijał poglądy Dharmapali, Wŏnch'ŭk rozwijał idee Sthiramatiego. Łączył on także harmonijnie interpretację widźniaptimatry z ideami Jednego Pojazdu wyrażonymi w Sutrze Awatamsace (kor. Hwaŏm kyŏng). Był to charakterystyczny rys wszystkich koreańskich mnichów[3]

Jego 10-tomowe dzieło Haesimmilgyŏng so (Komentarz do Sandhinirmocana sūtra) zostało zabrane do Dunhuangu przez Tanguanga i przetłumaczone na język tybetański przez Chos.gruba. Dzięki temu tłumaczeniu jego poglądy były studiowane w Azji Środkowej. Chińskiemu tłumaczeniu dzieła brakuje pierwszej części 3 tomu oraz całego tomu 10[3].

Pod koniec życia zaangażował się także w pracę nad tłumaczeniem Sutry Awatamsaki, przyniesionej do Chin przez Śikszanandę. Niestety w trakcie pracy zmarł w klasztorze Foshouji 25 sierpnia 696 r[2].

Ciało mistrza zostało skremowane w klasztorze Xiangshan, w dolinie na północ od góry Longmen, a relikwie zostały ukryte w stupie w białej stupie wybudowanej dla niego. Później zostały one w części przeniesione przez głównego mnicha klasztoru Ximing w Chang’anie Zishana i Sŭngjanga (koreańskiego mnicha, będącego głównym nauczycielem w klasztorze Dajianfu) do specjalnej stupy w klasztorze Fengde na górze Zhongnan. Wszystkie te miejsca były związane z mistrzem, jednak były bardzo trudno dostępne, więc w 1114 r. mnich Guangyue z klasztoru Longxing przeniósł część relikwii do nowej stupy w klasztorze Xingjiao w pobliżu Chang’anu. W tym klasztorze znajdowały się już stupy Xuanzanga i Kuijiego. To, że jego stupa znajduje się w tym samym miejscu, co stupy tych dwu słynnych chińskich mnichów, świadczy o szacunku jakim się cieszył[4].

Jego nauki kontynuowali dwaj najwybitniejsi uczniowie: Tojŭng i Sŭngjang – w ramach szkoły ximing. Jego nauki zostały przeniesione do Korei przez Taehyŏna i Kyŏnghŏnga[5].

DziełaEdytuj

W ciągu swojego życia napisał 23 dzieła w 108 tomach. Najważniejszym z nich był zapewne Sŏngyusignon so. Niestety praca ta nie przetrwała do naszych czasów[c].

T = Taishō shinshū daizōkyō
H = Han'guk pulgyo chōnsō
  • Panya paramilda simgyŏng ch'an (1 tom) (Esej o Sutrze Serca) T 1711; H 1
  • Inwanggyŏng so (6 tomów) (Komentarz do Sutry Dobroczynnego Króla) T 1708; H 1
  • Haesimmilgyŏng so (10 tomów) (Komentarz do Sandhinirmocana sūtra) H 1
  • Sŏngyusignon so (Komentarz do Vijñaptimātratāsiddhi śāstra)
  • Muryangŭigyŏng so (Komentarz do Anantanirdeśa)
  • Kwansoyŏnnon so (Komentarz do Ālambanaparīkā)

Szkoła ximingEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Według Ahna Kyehyŏna w wieku 15 lat
  2. Nie mógł powrócić do Korei, gdyż urodził się w miejscu o bardzo złej reputacji (według Samguk sagi)
  3. Podobno zazdrośni o sławę mnisi chińscy zniszczyli jego prace jak również i jego uczniów

PrzypisyEdytuj

  1. Red. Lewis R. Lancaster, C.S. Yu. Assimilation of Buddhism in Korea. Str. 118
  2. a b c Red. Lewis R. Lancaster, C.S. Yu. Assimilation of Buddhism in Korea. Str. 119
  3. a b Ahn Kyehyŏn. "Buddhism in the Unified Silla Period" [w:] L.R. Lancaster i C.S. Yu (red.) Assimilation of Budddhism in Korea, s. 10
  4. Red. Lewis R. Lancaster, C.S. Yu. Assimilation of Buddhism in Korea. Str. 119, 120
  5. Byung-jo 2007 ↓, s. 33.

BibliografiaEdytuj

  • Chung Byung-jo: History of Korean Buddhism. Seoul: Jimoondang, 2007, s. 220. ISBN 978-89-88095-24-9.
  • Mu Soeng Sunim: Thousand Peaks. Korean Zen – Tradition & Teachers. Cumberland: Primary Point Press, 1991. ISBN 0-942795-02-4.
  • Assimilation of Buddhism in Korea. Religious Maturity and Innovation on the Silla Dynasty. L.R. Lancaster i C.S. Yu (red.). Asian Humanities Press, 1991. ISBN 0-89581-889-2.