Who Wants to Be a Millionaire? (Wielka Brytania)

brytyjski teleturniej

Who Wants to Be a Millionaire?brytyjski teleturniej prowadzony przez Jeremy’ego Clarksona (od 2018), dawniej przez Chrisa Tarranta i stworzony przez Davida Briggsa wraz ze Stevenem Knightem i Mikiem Whitehillem oraz emitowany na antenie ITV od 4 września 1998 do 14 lutego 2014 oraz ponownie od 5 maja 2018.

Who Wants to Be a Millionaire?
Rodzaj programu teleturniej
Kraj produkcji  Wielka Brytania
Język angielski
Prowadzący Chris Tarrant (1998–2014)
Jeremy Clarkson (od 2018)
Data premiery 4 września 1998
Lata emisji 1998–2014
od 2018
Liczba odcinków (liczba sezonów) 621[a] (33 serie)
Czas trwania odcinka ok. 22–50 minut
Format nadawania 4:3 (1998–1999)
16:9 (1999–2014, od 2018)
Produkcja
Produkcja Celador (1998–2007)
2waytraffic (2007–2010)
Victory Television (2011–2014)
Stellify Media (2018)
Stacja telewizyjna ITV
Strona internetowa

Zadaniem uczestnika jest udzielenie poprawnych odpowiedzi na 15 pytań (w latach 2007–2014 – 12) z zakresu wiedzy ogólnej.

13 września 2018 roku stacja ITV potwierdziła powrót programu z Jeremym Clarksonem.

Emisja w PolsceEdytuj

Who Wants to Be a Millionaire? było pierwszym programem emitowanym na antenie TV6[1]. 30 maja 2011 kanał rozpoczął emisję piątej serii teleturnieju. Po raz ostatni stacja pokazała format 13 lipca 2013 r. (wyświetlono wtedy najprawdopodobniej ostatni odcinek dziewiątej serii). Całość nadawana była w oryginalnej wersji językowej – bez tłumaczenia na język polski.

Od 25 stycznia 2019 na antenie BBC Brit można oglądać 31. serię programu z polskim lektorem i spolszczonymi belkami. Stacja nadaje ją pod nazwą Who Wants to Be a Millionaire z Jeremym Clarksonem[2]. 25 października tego samego roku w ofercie stacji pojawiła się 32. seria teleturnieju[3].

Zasady gryEdytuj

Zobacz więcej w artykule Who Wants to Be a Millionaire?, w sekcji Zasady gry.

EliminacjeEdytuj

Lata 1998–2010 i od 2018 (Fastest Finger First)Edytuj

Dziesięcioro zawodników w studio odpowiadało na pytanie, do którego podane były cztery możliwe warianty odpowiedzi. Ze wszystkich, którzy zaznaczyli prawidłową odpowiedź, wybierana była osoba, która zrobiła to najszybciej i automatycznie przechodziła do zasadniczej części gry. W drugiej serii programu zmieniono jedną rzecz: 4 podane odpowiedzi trzeba było ułożyć w odpowiedniej kolejności (np. alfabetycznie, chronologicznie czy od najmniejszego do największego). W 2018 roku liczbę uczestników biorących udział w eliminacjach zmniejszono z 10 do 6.

2010–2014Edytuj

Zawodnicy wchodzili do gry po kwalifikacjach przed nagraniem, a eliminacje kto pierwszy, ten lepszy nie były już praktykowane[4].

Gra właściwaEdytuj

Aby wygrać główną nagrodę, gracz musi udzielić 15 (w latach 2007–2014 – 12) poprawnych odpowiedzi na pytania, gdzie przy każdym z nich widnieją cztery możliwe odpowiedzi, wśród których zawsze jedna była poprawna. Za odpowiedzi na poszczególne pytania uczestnik może wygrać:

Lp. Kwota
1998–2007 2007–2014 od 2018
1 100 £ 500 £ 100 £
2 200 £ 1000 £ 200 £
3 300 £ 2000 £ 300 £
4 500 £ 5000 £ 500 £
5 1000 £ 10 000 £ 1000 £
6 2000 £ 20 000 £ 2000 £[b]
7 4000 £ 50 000 £ 4000 £[b]
8 8000 £ 75 000 £ 8000 £[b]
9 16 000 £ 150 000 £ 16 000 £[b]
10 32 000 £ 250 000 £ 32 000 £[b]
11 64 000 £ 500 000 £ 64 000 £[b]
12 125 000 £ 1 000 000 £ 125 000 £[b]
13 250 000 £ 250 000 £[b]
14 500 000 £ 500 000 £[b]
15 1 000 000 £ 1 000 000 £
 
Chris Tarrant prowadził teleturniej przez ponad 15 lat.

Wygrane nie kumulują się, tzn. odpowiadając poprawnie na trzy pierwsze pytania zawodnik ma na koncie 300 funtów (a nie: 100+200+300=600).

W każdej chwili istnieje możliwość wycofania się z gry i zabrania ostatnio wygranej kwoty. Jeżeli jednak zawodnik zdecyduje się grać, ale odpowie błędnie – traci to co uzyskał i wygrywa kwotę gwarantowaną (w tabeli zaznaczone tłustą czcionką).

Koła ratunkoweEdytuj

W ciągu gry zawodnik może wykorzystać cztery koła ratunkowe (ang. lifelines):

  • Telefon do przyjaciela (Phone-A-Friend) – gracz ze studia łączy się telefonicznie z wybraną przez gracza osobą; od momentu rozpoczęcia czytania pytania miał on 30 sekund na pomoc znajomemu[5];
  • Pytanie do publiczności (Ask the Audience) – publiczność w studio za pomocą pilotów wybiera odpowiedź, którą uważa za słuszną; następnie wyniki głosowania są wszystkim przedstawiane;
  • Pół na pół (Fifty-Fifty) – dwie losowo wybrane błędne odpowiedzi są odrzucane, pozostają tylko poprawna i jedna błędna;
  • Konsultacja z prowadzącym (Ask the Host) – uczestnik może zapytać prowadzącego (który nie znał wcześniej pytań oraz nie ma informacji o poprawnej odpowiedzi ani wskazówek) o pomoc w udzieleniu odpowiedzi na pytanie; prezenter dysponuje wyłącznie własną wiedzą.

W latach 2002–2003 i 2010–2014 dostępne było dodatkowe koło ratunkowe: Zamiana pytania (Switch the Question). Gdy pojawiło się pierwszy raz, gracze mogli go użyć w zamian za inne koło ratunkowe. Gdy po latach powróciło, dostawali je bonusowo po osiągnięciu drugim progu gwarantowanego (50 000 £).

Gra na czasEdytuj

W 2010 wprowadzono pewną wariację[4] – określony limit czasu na udzielenie odpowiedzi. Dla pierwszych dwóch pytań wynosił on 15 sekund, dla pytań 3–7 – 30 sekund; kolejne pytania czas nie był określony. Nieudzielenie odpowiedzi w czasie traktowane było jak udzielenie błędnej (utrata wszystkiego lub spadek do kwoty gwarantowanej). W przypadku chęci użycia koła ratunkowego, czas zostawał zatrzymywany, ale tylko na czas korzystania z pomocy.

Prowadzący zwykle nazywał zegar odliczający czas wielkim, złym zegarem (The Big Bad Clock)[6].

Po powrocie programu w 2018 przywrócono nieograniczony czas na zastanawianie się nad odpowiedzią.

Spis seriiEdytuj

Seria Odcinki Pierwszy odcinek Ostatni odcinek
1 1–11 (11) 4 września 1998 25 grudnia 1998
2 12–24 (13) 1 stycznia 1999 13 stycznia 1999
3 25–36 (12) 5 marca 1999 16 marca 1999
4 37–49 (13) 3 września 1999 14 września 1999
5 50–67 (18) 5 listopada 1999 26 grudnia 1999
6 68–74 (7) 16 stycznia 2000 22 stycznia 2000
7 75–87 (13) 26 marca 2000 1 maja 2000
8 88–142 (55) 7 września 2000 6 stycznia 2001
9 143–187 (45) 8 stycznia 2001 26 kwietnia 2001
10 188–230 (43) 4 września 2001 29 grudnia 2001
11 231–285 (55) 5 stycznia 2002 9 kwietnia 2002
12 286–304 (19) 31 sierpnia 2002 28 grudnia 2002
13 305–325 (21) 4 stycznia 2003 31 maja 2003
14 326–346 (21) 30 sierpnia 2003 27 grudnia 2003
15 347–369 (23) 3 stycznia 2004 5 czerwca 2004
16 370–385 (16) 18 września 2004 25 grudnia 2004
17 386–409 (24) 1 stycznia 2005 11 czerwca 2005
18 410–420 (11) 17 września 2005 31 grudnia 2005
19 421–447 (27) 7 stycznia 2006 8 lipca 2006
20 448–460 (13) 9 września 2006 6 stycznia 2007
21 461–477 (17) 10 marca 2007 28 lipca 2007
22 478–488 (11) 18 sierpnia 2007 30 października 2007
23 489–507 (19) 1 stycznia 2008 3 czerwca 2008
24 508–525 (18) 16 sierpnia 2008 31 stycznia 2009
25 526–545 (20) 13 czerwca 2009 20 grudnia 2009
26 546–553 (8) 13 kwietnia 2010 8 czerwca 2010
27 554–564 (11) 3 sierpnia 2010 23 grudnia 2010
28 565–570 (6) 2 kwietnia 2011 19 grudnia 2011
29 571–581 (11) 3 stycznia 2012 20 grudnia 2012
30 582–592 (11) 1 stycznia 2013 11 lutego 2014
31[7] 593–599 (7) 5 maja 2018 11 maja 2018
32 600–610 (11) 1 stycznia 2019 6 stycznia 2019
4 marca 2019 8 marca 2019
33[8] 611–621 (11) 24 sierpnia 2019 20 października 2019
34 622–632 (11) 25 grudnia 2019

ZwycięzcyEdytuj

W całej historii brytyjskiej wersji programu główna wygrana padła 5 razy. Zdobyli ją: Judith Keppel (20 listopada 2000), David Edwards (21 kwietnia 2001), Robert Brydges (29 września 2001), Pat Gibson (24 kwietnia 2004) oraz Ingram Wilcox (23 września 2006). Wszyscy zwyciężyli w 15-pytaniowej wersji gry.

Oszustwo za milionEdytuj

 
Charles i Diana Ingram

Główną wygraną udało się zdobyć jeszcze jednemu mężczyźnie. Jednemu z zawodników brytyjskiej wersji programu – Charlesowi Ingramowi – udowodniono, że w czasie gry porozumiewała się z nim jedna z osób przystępujących do eliminacji – Tecwen Whittock. Za pomocą kaszlnięć oczekujący na rundę kwalifikacyjną sugerował, która z odpowiedzi jest poprawna. W przypadku, gdy uczestnik nie znał odpowiedzi, głośno zastanawiał się nad pytaniem i rozważał każdy z możliwych wariantów, po czym podpowiadający zaczynał kaszleć w momencie, gdy rozważana opcja była poprawna. Wiedzę na ten temat czerpał dzięki podłączonym do siebie pagerom. W oszustwo zamieszana była również żona zawodnika – Diana Ingram – która siedziała wśród publiczności i podpowiadała uczestnikowi, gdy nie udawało się to osobie oczekującej na rundę eliminacyjną. Tym sposobem wspólnicy odpowiedzieli poprawnie na wszystkie pytania w grze[9].

Sposób, w jaki przebiegała gra, budził wiele zastrzeżeń wśród realizatorów. Podejrzewali oni, że zawodnik oszukuje, ale trudno było im odgadnąć, jak tego dokonuje. Na trop afery wpadł jeden z pozostałych 10 uczestników oczekujących na etap kto pierwszy, ten lepszy. Przy przedostatnim pytaniu zwrócił uwagę na Whittocka kaszlącego w nienaturalny sposób. Utwierdził się w swoim przekonaniu, gdy podpowiadający kaszlnął dokładnie w chwili, kiedy Ingram rozważał poprawną odpowiedź przy ostatnim, 15. pytaniu:

Cyfra jeden, po której następuje sto zer, jest znana pod jaką nazwą?

Po zakończeniu nagrania producenci i reżyseria zostali poinformowani o całym zajściu[9].

Wypłacenie nagrody zostało wstrzymane. Odcinek miał zostać pokazany 18 września 2001, jednak został wyemitowany 21 kwietnia 2003 wraz z reportażem opisującym aferę. Oskarżeni: 39-letni wówczas Charles Ingram, jego żona Diana oraz wspólnik Tecwen Whittock, zostali uznani na początku 2003 roku przez londyński sąd za winnych spisku i próby wyłudzenia miliona funtów[10].

O oszustwie opowiada film dokumentalny Who Wants To be a Millionaire: Major Fraud, w którym zawarto również wypowiedzi producentów oraz świadków skandalu obecnych w studiu.

Oprawa teleturniejuEdytuj

 
Studio salwadorskiej odmiany programu.
Zobacz więcej w artykule Who Wants to Be a Millionaire?, w sekcji Oprawa teleturnieju.

W 2010 roku studio zostało odnowione. Sprawiało wrażenie, że jest w nim więcej miejsca; zamontowano nowocześniejsze światła, dodano nowe kolory. Również podkład muzyczny został odświeżony, wiele utworów zaaranżowano w stylu techno[11]. Na 20-lecie programu zostało wybudowane nowe studio, różniące się od poprzednich – z założenia bardziej nowoczesne, z wyświetlaczem jako podłogą.

Nagrody zdobyte przez teleturniejEdytuj

Oryginalna wersja programu Who Wants to Be a Millionaire? zdobyła w Wielkiej Brytanii 13 nagród[12].

Rok Nagroda Kategoria
1998 British Comedy Award Najlepszy program rozrywkowy
1999 Royal Television Society Television Award Program rozrywkowy
National Television Award Najpopularniejszy quiz telewizyjny
2000 National Television Award Najpopularniejszy quiz telewizyjny
Broadcasting Press Guild Award Najlepszy prowadzący
Royal Television Society Television Award Program rozrywkowy & Sitcom
TV Quick Award Program rozrywkowy
Television and Radio Industries Club Award
2001 National Television Award Najpopularniejszy quiz telewizyjny
2002
2003
2004
2005

Na międzynarodowych festiwalach teleturniej został nagrodzony trzykrotnie.

Rok zdobycia Nagroda Kategoria
1999 Srebrna Róża na festiwalu Rose d'Or Light Entertainment Teleturniej
1999 BAFTA TV Award Najlepszy program rozrywkowy (light entertainment)
2004 Złota Nimfa na Festiwalu Telewizyjnym w Monte Carlo Format telewizyjny: teleturniej


Promocja programuEdytuj

Na brytyjskim rynku dostępna była książka Behind the Scenes at „Who Wants to be a Millionaire?” autorstwa Toma McGregora, opisująca szczegóły powstawania i produkcji teleturnieju oraz statystyki wszystkich rozgrywek[13][14]. Ponadto do kupienia był pełny soundtrack z programu, zawierający wszystkie motywy muzyczne i dźwiękowe teleturnieju[15] oraz 5 książek z zestawami pytań do teleturnieju[13].

Gry na podstawie teleturniejuEdytuj

Gry planszowe

W 1999 roku wyprodukowana została przez firmę Upstars gra planszowa, imitująca zasady teleturnieju. Łącznie zostały wydane 3 wersje tej gry, różniące się pytaniami[13].

Gry komputerowe

W Wielkiej Brytanii zostały wydane cztery wersje gry wideo. Pierwsza z nich, pt. Who Wants to Be a Millionaire?, została wydana w 2000 roku i wyprodukowana przez Eidos na platformy PC, Macintosh oraz PlayStation. Następne wersje: Who Wants to Be a Millionaire? 2nd Edition, Who Wants to Be a Millionaire? Party Edition oraz Who Wants to Be a Millionaire? Junior Edition różnią się w stosunku do pierwszej edycji modyfikacjami kosmetycznymi w grafice oraz nowymi zestawami pytań[13]. W 2011 roku ukazała się również wersja na Xbox 360 z obsługą Kinecta, z możliwością ustnych odpowiedzi na pytania (w języku angielskim)[16].

Gry Java

Gra Who Wants to Be a Millionaire? ukazała się w wersji na telefony komórkowe z obsługą Java[17]. Powstało pięć edycji tej gry, różniących się głównie pytaniami. W najnowszej wersji została wprowadzona nowa grafika, wzorowana na oprawie odświeżonej edycji teleturnieju. Zasady gry w wersji na telefon komórkowy są zbieżne z tymi, które obowiązują w prawdziwym wydaniu: grający odpowiada na kolejne pytania (z ograniczeniem czasowym do 40 sekund), obowiązują te same progi nagród oraz sumy gwarantowane, może również skorzystać z trzech kół ratunkowych. Ze względu na ograniczenia techniczne, koło telefon do przyjaciela polega na tym, iż gracz otrzymuje odpowiedź „przyjaciela” wraz z jego opisem na ile pewna jest to odpowiedź (np. „Wydaje mi się, że to C”). Koło ratunkowe pytanie do publiczności charakteryzuje się tym, iż wraz ze wzrostem trudności pytania mniejsza liczba osób wskazuje poprawną odpowiedź. Gra Java została wyprodukowana przez firmę Glu Mobile.

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Stan na 20 października 2019 r.
  2. a b c d e f g h i Przed zadaniem pytania za daną stawkę prowadzący pyta, czy kwota ta – po udzieleniu poprawnej odpowiedzi na pytanie – ma się stać sumą gwarantowaną. Zawodnik mógł więc ustanowić drugi próg gwarantowany według własnego upodobania, między kwotami 2000 (pyt. 6.) a 500 000 (pyt. 14.).

PrzypisyEdytuj

  1. Łukasz Szewczyk, „Milionerzy” w oryginalnej wersji na TV6, Media2.pl, 26 maja 2011 [dostęp 2019-01-26] (pol.).
  2. Who Wants to Be a Millionaire z Jeremym Clarksonem, BBC Studios Polska [dostęp 2019-01-26] (pol.).
  3. Jacek Kowalski: Drugi sezon „Milionerów z Jeremym Clarksonem” w BBC Brit (pol.). Wirtualne Media, 2019-10-07. [dostęp 2019-10-22].
  4. a b Stuart Heritage, So, who likes the new-look Who Wants to be a Millionaire?, „The Guardian”, 4 sierpnia 2010, ISSN 0261-3077 [dostęp 2016-12-30] (ang.).
  5. W odcinkach na żywo osoby te zapraszano na miejsce nagrania, ze względu na coraz częstsze wykorzystywanie dostępu do Internetu na wyszukanie właściwych odpowiedzi.
  6. Format changes for the 12th series of Millionaire [dostęp 2016-12-30].
  7. Confirmed: Who Wants To Be A Millionaire? returns with new host @JeremyClarkson for a week of special shows, www.twitter.com [dostęp 2018-04-25] (pol.).
  8. https://www.facebook.com/878754758833186/posts/3019056258136348/?substory_index=0
  9. a b The Ingrams Millionaire Trial – UKGameshows (ang.). ukgameshows.com. [dostęp 2010-01-13].
  10. Michał Czarnecki: Oszustwo w "Milionerach" (pol.). medianews.com.pl, 2003-04-10. [dostęp 2008-05-12].
  11. Who Wants to be a Millionaire? – UKGameshows (ang.). ukgameshows.com. [dostęp 2009-12-25].
  12. "Who Wants to Be a Millionaire" (1998) – Awards (ang.). imdb.com. [dostęp 2009-12-30].
  13. a b c d Who Wants to be a Millionaire? – UKGameshows (ang.). ukgameshows.com. [dostęp 2009-12-25].
  14. Behind the Scenes at "Who Wants to be a Millionaire?": Amazon.co.uk: Graeme Grant: Books (ang.). amazon.co.uk. [dostęp 2010-01-13].
  15. Who Wants To Be A Millionaire? The Album: Amazon.co.uk: Toys & Games (ang.). amazon.co.uk. [dostęp 2010-01-13].
  16. Who Wants To Be A Millionaire? (ang.). [dostęp 2012-06-18].
  17. Who Wants To Be A Millionaire 2 Mobile Game (ang.). gamemobile.co.uk. [dostęp 2010-03-04].

Linki zewnętrzneEdytuj