Wieża Górnośląska w Poznaniu

Wieża Górnośląska w Poznaniu (niem. Turm der Oberschlesischen Eisenindustrie, Oberschlesischer Turm, Oberschlesien-Turm) – wieża wodna z halą targową w Poznaniu, zbudowana w 1911 roku przez niemieckiego architekta Hansa Poelziga (konstrukcję wykonała Donnersmarckhütte AG z Zabrza), przy okazji organizacji przez władze niemieckie wystawy przemysłu, rzemiosła i rolnictwa (Wystawa Wschodnioniemiecka, Ostdeutsche Ausstellung Posen 1911).

Wieża Górnośląska
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Poznań
Architekt Hans Poelzig
Wysokość do dachu 52 m
Ukończenie budowy 1911
Zniszczono 1945
Położenie na mapie Poznania
Mapa lokalizacyjna Poznania
Dawna lokalizacja wieży
Dawna lokalizacja wieży
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dawna lokalizacja wieży
Dawna lokalizacja wieży
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Dawna lokalizacja wieży
Dawna lokalizacja wieży
Ziemia52°24′13,45″N 16°54′32,98″E/52,403736 16,909161

Pomysłodawcą wieży był Hans Poelzig, konstrukcja miała uświetnić Wystawę Wschodnioniemiecką[1]. Otwarcia mierzącej 52 metry wysokości i ważącej 1375 ton konstrukcji, dokonał 15 maja 1911 roku następca tronu Fryderyk Wilhelm[2]. Po zakończeniu wystawy funkcjonowała w niej restauracja i cysterna, która zaopatrywała w wodę dzielnice Jeżyce i Łazarz. Wieża została doceniona w Europie za swoją konstrukcję, wśród chwalących projekt znalazł się Fritz Lang, który umieścił w filmie „Metropolis” wieżę, będącą siedzibą magnata przemysłowego Johna Fredersena, dla której pierwowzorem stała się Wieża Górnośląska[1].

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę planowano wieżę wyburzyć, ale ze względu na koszty operacji oraz obecność cysterny z planów tych zrezygnowano, a w wieży organizowano ekspozycje i imprezy sportowe[1]. W 1921 była jednym z budynków goszczących pierwszy Targ Poznański (następcę Wystawy Wschodnioniemieckiej), imprezę przekształconą następnie w Międzynarodowe Targi Poznańskie. Do 1928 roku powstał kompleks wielu innych budynków i hal, na których rok później zorganizowano Powszechną Wystawę Krajową, którą odwiedziło 4,5 mln osób z całego świata.

W okresie okupacji na terenie targów Niemcy stworzyli filię fabryki samolotów Focke-Wulf, która 9 kwietnia 1944 roku została częściowo zniszczona przez Amerykanów w czasie bombardowania, a w 1945 roku ponownie została uszkodzona w czasie walk o miasto. Po wojnie nie zdecydowano się na jej odbudowę i w 1947 roku dokonano częściowej rozbiórki ruiny. W 1955 roku dokonano przebudowy pozostałości wieży według projektu prof. Bolesława Szmidta i zbudowano w tym miejscu "Iglicę"[1] (istniejący do dziś pawilon 11.).

Wieża była pierwowzorem dla jednego z wieżowców w filmie Metropolis (1926) autorstwa Fritza Langa. Reżyser był zafascynowany dziełami Hansa Poelziga[3].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Łukasz Zalesiński: Wieża Górnośląska w Poznaniu: historia niezwykłej niemieckiej budowli (pol.). Grupa Onet.pl SA, 2014-10-28. [dostęp 2014-11-21].
  2. Monika Lamęcka-Pasławska, 90 lat MTP - Spacerownik, Gazeta Wyborcza, Poznań, 13.10.2011, s.5
  3. Wojciech Orliński, Metropolis zmienia kino i świat, w: Gazeta Wyborcza, 4.4.2008, s.14

Linki zewnętrzneEdytuj