Wielki Szarysz

Wielki Szarysz (słow. Veľký Šariš) − miasto na Słowacji w kraju preszowskim, w powiecie Preszów; w 2011 roku liczyło ok. 5,3 tys. mieszkańców. Leży nad Torysą, 5 km. na pn.-wsch. od Preszowa.

Wielki Szarysz
Veľký Šariš
ilustracja
Herb
Herb
Państwo

 Słowacja

Kraj

preszowski

Powiat

Preszów

Burmistrz

František Bartko[1]

Powierzchnia

25,72[2] km²

Wysokość

281[3] m n.p.m.

Populacja (2021)
• liczba ludności
• gęstość


6595[4]
253,93[5] os./km²

Nr kierunkowy

+421 51[3]

Kod pocztowy

082 21[3]

Tablice rejestracyjne

PO

Położenie na mapie kraju preszowskiego
Mapa konturowa kraju preszowskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Wielki Szarysz”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Wielki Szarysz”
Ziemia49°02′18″N 21°11′30″E/49,038333 21,191667
Strona internetowa

OpisEdytuj

Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 1217 roku[6]. Miasto rozwijało się w cieniu Zamku Szaryskiego i wraz z jego upadkiem zaczęło tracić na znaczeniu. Zachował się tu jedynie wczesnogotycki kościół z XIII wieku. Miasteczko jest siedzibą wielkich zakładów agrochemicznych i młyna, a także słynnego browaru, usytuowanego na północnym skraju miejscowości. Zarówno na zamku jak i w Wielkim Szaryszu piwo warzyło się już w średniowieczu. W zapiskach cechowych pod rokiem 1506 można odnaleźć informację, iż piwowarstwo cieszyło się w Szaryszu specjalnymi przywilejami.

W XVI i XVII wieku aż 73 domostwa posiadały prawo do warzenia piwa, dopiero pożar z 1720 położył kres rozwojowi tak browarnictwa, jak i całego miasta. W 1782 r. zlikwidowano cechy, z czego skorzystało browarnictwo szaryskie. Założono wówczas nowoczesną spółkę i zakład piwowarski, który po początkowych sukcesach musiał ulec w walce z konkurencją z Koszyc. W 1967 roku reaktywowano zakłady piwowarskie, które obecnie należą do koncernu SABMiller.

PrzemysłEdytuj

 
Słowacka reklama browaru
  • Zakłady agrochemiczne Agrochema a.s., obecnie w likwidacji;
  • Browar Šariš (Pivovar Šariš) - znany za sprawą produkcji piwa marki Smädný mních.


TurystykaEdytuj

Przez miasto biegną czerwone   znaki dalekobieżnego szlaku turystycznego Cesta hrdinov SNP na odcinku z Kysaku na Čergov w Górach Czerchowskich.

PrzypisyEdytuj

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-10-01].
  2. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce [om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter)] (słow.). 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31].
  3. a b c Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika (słow.). 2015-04-17. [dostęp 2022-03-31].
  4. Statistical Office of the Slovak Republic: Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne) (słow.). 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31].
  5. Statistical Office of the Slovak Republic: Hustota obyvateľstva - obce (słow.). 2022-03-31. [dostęp 2022-03-31].
  6. Veľký Šariš - História (słow.). W: E-OBCE.sk [on-line]. TERRA GRATA. [dostęp 2017-10-01].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj