Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy wsi Kysak w kraju koszyckim na Słowacji. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy oraz nazwy Kőszeg.

Kysak (dawniej również Kysag, węg. Sároskőszeg, Kőszeg) – wieś (obec) w powiecie Koszyce-okolice w kraju koszyckim na Słowacji, w historycznej krainie Šariš. Liczy 1457 mieszkańców (31 grudnia 2016 r.).

Kysak
Ilustracja
Stacja kolejowa we wsi
Herb
Herb
Państwo  Słowacja
Kraj koszycki
Powiat Koszyce-okolice
Starosta Ľubomír Krajňák[1]
Powierzchnia 10,925[2] km²
Wysokość 260 m n.p.m.
Populacja (2016-12-31)
• liczba ludności
• gęstość

1457[3]
133,36 os./km²
Nr kierunkowy 055
Kod pocztowy 044 81
Tablice rejestracyjne KS
Położenie na mapie kraju koszyckiego
Mapa lokalizacyjna kraju koszyckiego
Kysak
Kysak
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Kysak
Kysak
48°51′30″N 21°13′00″E/48,858333 21,216667
Strona internetowa

Spis treści

PołożenieEdytuj

Kysak położony jest na wschodnim krańcu Rudaw Spiskich, u wschodnich podnóży pasma Czarnej Góry, w głębokiej dolinie Hornadu. Leży ok. 15 km na północ od Koszyc, na wysokości 300 m n.p.m.

HistoriaEdytuj

W średniowieczu był osadą strażniczą. Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1330 roku[4]. Do XV w. władał nią możny ród Abów, później jako wieś poddańska należała do różnych panów feudalnych. Na zachód od wsi, na wzgórzu Hrad (501 m n.p.m.), stał gotycki zamek, wzniesiony na miejscu starszego – prawdopodobnie słowiańskiego – grodziska tuż po najazdach tatarskich, ok. połowy XIII w. Swą funkcję pełnił do XV stulecia, później już o nim słuch zanika.

Od początku lat 70. XIX w. Kysak stał się znaczącym węzłem kolejowym, w którym od Kolei Koszycko-Bogumińskiej odgałęziała się linia do Preszowa. Już w XX w. powstało tu kilka małych zakładów wapienniczych. W 1919 r. toczyły się tu walki wojsk czechosłowackich z węgierska Armią Czerwoną.

WspółczesnośćEdytuj

Kysak jest ważnym kolejowym węzłem komunikacyjnym. Zbiegają się tu wspomniane, ważne linie kolejowe Żylina – Koszyce i Preszów – Koszyce. Działa zakład produkcji prefabrykatów betonowych.

Wieś jest również węzłem drogowym: krzyżują się tu drogi nr 547 (KoszyceSpiskie Podgrodzie) i nr 546 (Nowa Wieś SpiskaGelnica – Preszów).

PrzypisyEdytuj

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-11-17].
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov (słow.). Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-17].
  3. Slovakia: Košický kraj (ang.). W: City Population [on-line]. [dostęp 2017-11-17].
  4. Kysak - História (słow.). W: E-OBCE.sk [on-line]. TERRA GRATA. [dostęp 2017-11-17].

BibliografiaEdytuj

  • Ďurček Jozef a kolektív: Slovenské rudohorie. Volovské vrchy a Čierna hora. Turistický sprievodca ČSSR č. 30, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1988, brak ISBN.