Wissarion (Xhuvani)

albański biskup prawosławny

Wissarion, imię świeckie Visar Xhuvani (ur. 1888 w Elbasanie, zm. 1965 tamże) – albański biskup prawosławny, zwierzchnik Albańskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w latach 1929–1936.

Wissarion
Metropolita
Ilustracja
Kraj działania  Albania
Data i miejsce urodzenia 1888
Elbasan
Data i miejsce śmierci 1965
Elbasan
Metropolita archidiecezji Durres-Tirana
Okres sprawowania 1929–1936
Metropolita diecezji Berat-Wlora
Okres sprawowania 1941–1946
Wyznanie prawosławne
Kościół Autokefaliczny Prawosławny Kościół Albanii
Chirotonia biskupia 1929

ŻyciorysEdytuj

Syn Gjona i Eufimii. Pochodził z rodziny kupieckiej. W 1917 ukończył studia teologiczne w Atenach, przez kilka lat prowadził wykłady z teologii na uniwersytecie ateńskim, a następnie pracował wśród albańskich prawosławnych w Rumunii. W 1920 powrócił do Albanii, gdzie uzyskał mandat deputowanego do parlamentu. Należał do inicjatorów Kongresu w Beracie (10–12 września 1922), w czasie którego albańscy duchowni i świeccy zadeklarowali ustanowienie Albańskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (AAKP), niezależnego od Konstantynopola. Decyzje podjęte w Beracie uzyskały pełne poparcie rządu albańskiego[1]. Mimo braku uznania tej decyzji ze strony Patriarchy Ekumenicznego, w 1929 ukonstytuował się Synod AAKP. Sam Xhuvani otrzymał godność metropolity archidiecezji Durrës-Tirana, a zarazem głowy Kościoła prawosławnego w Albanii. Działania na rzecz autokefalii albańskiego prawosławia otrzymały wsparcie Kościoła serbskiego, ale decyzji tych nie zaakceptowano na południu kraju, zwłaszcza wśród mniejszości greckiej w Albanii.

Negocjacje z Konstantynopolem o uznanie albańskiej autokefalii trwały do 1937. Patriarchat Ekumeniczny nie wyrażał zgody, aby Xhuvani nadal kierował Kościołem, krytykując jego postawę moralną i obciążając go odpowiedzialnością za rozłam w Kościele. W 1936 Synod Albańskiego Kościoła Prawosławnego zdecydował o odsunięciu Xhuvaniego, którego miejsce zajął bardziej akceptowany przez Konstantynopol – Krzysztof (Kissi). W 1941 otrzymał godność metropolity diecezji Berat-Wlora. Od tej pory Xhuvani poświęcił się tłumaczeniu ksiąg liturgicznych na język albański.

W 1946 został oskarżony przez władze komunistyczne o działalność antypaństwową i skazany na 16 lat więzienia. Uwolniony w 1962, ostatnie lata życia spędził w klasztorze św. Jana w Elbasanie, gdzie zmarł.

W 2007 r. nakładem Wydawnictwa 55 ukazały się wspomnienia Xhuvaniego Në kishë, në parlament, dhe në burg (W kościele, w parlamencie i w więzieniu).

PrzypisyEdytuj

  1. Według Aidy Duki, Xhuvani faktycznie reprezentował na kongresie władze albańskie - zob. A. Duka, Autoqefalia e Kishës Ortodokse Shqiptare (1920–1924), Studime Historike 2005/3-4, s.78

BibliografiaEdytuj