XV Korpus Armii Imperium Osmańskiego

XV Korpus Armii Imperium Osmańskiego (tur. 15'inci Kolordu lub On Beşinci Kolordu) – korpus armii tureckiej z czasów Imperium Osmańskiego i Republiki Tureckiej. Sformowany na początku 1915 roku, w czasie wojny wielokrotnie przeformowany, wziął udział w bitwach na wielu frontach: w bitwie o Gallipoli, na froncie galicyjskim, w kampanii synajsko-palestyńskiej oraz na froncie kaukaskim.

Umundurowanie żołnierzy tureckich w czasie I wojny światowej
Plakat propagandowy z 1917 z czasów walk XV Korpusu na froncie galicyjskim

Dowódcy korpusuEdytuj

Orde de batailleEdytuj

Na dzień 11 lipca 1916 roku OdeB XV korpusu przedstawiał się następująco:

Kwiecień 1915Edytuj

Sierpień 1916Edytuj

  • 19. Dywizja Armii Imperium Osmańskiego
    • 57. pułk piechoty (dowódca: Binbaşı Hayri Bey, szef sztabu: Binbaşı Lütfü Bey)
    • 72. pułk piechoty (dowódca: mjr Rıfat Bey)
    • 77. pułk piechoty (dowódca: Kaymakam Saip Bey)
    • dwie kompanie c.k.m.
    • 5. szwadron 4. pułku kawalerii
    • pułk artylerii (dowódca: Binbaşı Ziya)
      • 2. batalion z 25. pułku artylerii
      • 1. batalion z 9. pułku artylerii
    • 4. kompania inżynieryjna z 3. batalionu inżynieryjnego
    • 19. kompania medyczna
    • oddział łączności
  • 20. Dywizja Armii Imperium Osmańskiego (dowódca: Kaymakam Yasin Hilmi Bey, szef sztabu: kapitan İsmail Hakkı)
    • 61. pułk piechoty (dowódca: Kaymakam Bahaattin Bey)
    • 62. pułk piechoty (dowódca: Binbaşı Nazmi Bey)
    • 63. pułk piechoty (dowódca: Binbaşı Ahmet Muhtar Bey)
    • dwie kompanie c.k.m.
    • 6. szwadron 12. pułku kawalerii
    • 20. pułk artylerii (dowódca: Binbaşı Süleyman Avni Bey)
    • 4. kompania inżynieryjna z 4. batalionu inżynieryjnego[6]

Grudzień 1916Edytuj

Sierpień 1917Edytuj

  • 19. dywizja
  • 20. dywizja[8]

Styczeń-czerwiec 1918Edytuj

Po ciężkich walkach na Bliskim Wschodzie przy wysokich stratach osobowych struktura organizacyjna została zniszczona i XV korpus przechodził przeformowanie[9].

Wrzesień-listopad 1918Edytuj

Styczeń 1919Edytuj

 
Dowódca XV Korpusu (później frontu wschodniego armii Wielkiego Zgromadzenia Narodowego Turcji) Mirliva Kâzım Karabekir Pasha w 1919

CiekawostkiEdytuj

480 żołnierzy XV Korpusu poległych z odniesionych ran na froncie galicyjskim w latach 1916-1917 spoczywa w Budapeszcie na Cmentarzu Tureckim[14]. Spośród kilkudziesięciu żołnierzy hospitalizowanych w szpitalu garnizonowym w Krakowie zmarło co najmniej 10 i zostało pochowanych na Cmentarzu Rakowickim. Upamiętnia ich symboliczny nagrobek zlokalizowany w „kwaterze bośniackiej” (nr XXIII).

PrzypisyEdytuj

  1. BOA, İ. HB, 1333. Ca/36
  2. T.C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademlerdeki Komutanların Biyografileri, Genkurmay Başkanlığı Basımevi, Ankara, 1972, p. 67.
  3. T.C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademlerdeki Komutanların Biyografileri, Genkurmay Başkanlığı Basımevi, Ankara, 1972, p. 23.
  4. T.C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademlerdeki Komutanların Biyografileri, Genkurmay Başkanlığı Basımevi, Ankara, 1972, p. 162.
  5. Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ​ISBN 0-313-31516-7​, p. 87.
  6. Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ​ISBN 0-313-31516-7​, p. 134.
  7. Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ​ISBN 0-313-31516-7​, p. 154.
  8. Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ​ISBN 0-313-31516-7​, p. 170.
  9. Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ​ISBN 0-313-31516-7​, p. 181, 188.
  10. Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ​ISBN 0-313-31516-7​, p. 197.
  11. Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ​ISBN 0-313-31516-7​, p. 202.
  12. Edward J. Erickson, Order to Die: A History of the Ottoman Army in the First World War, Greenwood Press, 2001, ​ISBN 0-313-31516-7​, p. 209.
  13. Zekeriya Türkmen, Mütareke Döneminde Ordunun Durumu ve Yeniden Yapılanması (1918–1920), Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 2001, s. 326, ISBN 975-16-1372-8, OCLC 50011048.
  14. Budapeşte hakkında bilgiler (tur.). Dışişleri Bakanlığı, 2012-06-15. [dostęp 2013-09-30].

BibliografiaEdytuj

  • Mehmed Sevki Yazman: Gdzież jest ta Galicja panie dowódco? Mehmeciki w Europie. Turcy na froncie galicyjskim 1916-17, Wydawnictwo Arkadiusz Wingert, Kraków-Międzyzdroje 2016
  • Edward J. Erickson, Ordered to die: a history of the Ottoman army in the First World War, Greenwood Publishing Group, 2001, ​ISBN 0-313-31516-7​, 9780313315169.
  • Turkey in the First World War

Linki zewnętrzneEdytuj