Zachodem poszły dzieje

Zachodem poszły dzieje. Antologia opowiadań o Ziemiach Zachodnich – polska antologia opowiadań poświęconych szeroko rozumianej tematyce Ziem Odzyskanych, wydana przez Wydawnictwo Poznańskie w 1970, na 25-lecie odzyskania tych ziem przez Polskę po II wojnie światowej[1].

Charakter dzieła edytuj

Antologia stanowi prezentację dorobku literackiego polskich, powojennych środowisk nadodrzańskich i nadbałtyckich. Była próbą opisania literatury o ziemiach zachodnich i jej systematyzacji[2]. Stanowić miała obraz minionych lat (głównie czasów pionierskich), które odchodziły w czasie wydania dzieła do przeszłości, a także świadectwo współczesności oraz rozwoju na terenach, gdzie losy Polaków w różnych momentach historii były dramatyczne i bardzo trudne. Obrazować miała procesy, które Eugeniusz Paukszta nazywał wrastaniem, a socjologia definiuje jako adaptacyjne, prowadzące do stworzenia nowej jedności społecznej. Właśnie rytm tych procesów, które dokonały się po 1945 na Ziemiach Odzyskanych, wpłynął na dobór tekstów opublikowanych w antologii, a dokonali go Witold Nawrocki i Andrzej Wasilewski. Nawrocki opatrzył ponadto dzieło obszernym wstępem zatytułowanym Literatura nad Odrą[1].

W 1971 pozycja została zatwierdzona do użytku szkolnego oraz znalazła się w wykazie książek zaleconych do bibliotek szkolnych[3].

Autorzy edytuj

Antologia podzielona jest na trzy części: Powrót (traktująca o przyjeździe i zasiedleniu Ziem Odzyskanych), Wrastanie (czasy pionierskie i kształtowanie się nowych społeczności) oraz Tu jest nasz dom (adaptacja i przyszłość). Na dzieło składają się następujące opowiadania[4]:

  • Powrót:
  • Wrastanie
  • Tu jest nasz dom

Przypisy edytuj

  1. a b Witold Nawrocki, Andrzej Wasilewski, Słowo wstępne, w: Zachodem poszły dzieje. Antologia opowiadań o Ziemiach Zachodnich, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1970, s. 5-6
  2. Kamil Gieba, Literatura dotycząca powojennych przesiedleń na tzw. Ziemie Odzyskane — przegląd koncepcji badawczych i próba definicji, Łódzkie Towarzystwo Naukowe, Zagadnienia Rodzajów Literackich, LIX z. 2, s. 78 ISSN 0084-4446
  3. Dziennik Urzędowy Ministerstwa Oświaty i Szkolnictwa Wyższego, 10.3.1971, s.6
  4. Zachodem poszły dzieje. Antologia opowiadań o Ziemiach Zachodnich, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1970, s. 727-728