Otwórz menu główne

Zofia Terné

polska piosenkarka i aktorka kabaretowa

Zofia Terné, właściwie Wiera Chajter (ur. 3 lutego 1909 w Równem na Wołyniu, zm. 17 sierpnia[1] 1987 w Londynie) – polska aktorka kabaretowa, piosenkarka, pianistka i kompozytorka[2].

Zofia Terné
Ilustracja
Zofia Terné
Imię i nazwisko Wiera Chajter
Data i miejsce urodzenia 3 lutego 1909
Równe
Data i miejsce śmierci 17 sierpnia 1987
Londyn

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Zofia Terné urodziła się 3 lutego 1909 roku w rodzinie żydowskiej jako córka Jakuba Chajtera i jego żony Barbary z Markiewiczów. Naukę rozpoczęła w rodzinnym mieście, a później kształciła się w słynnym Konserwatorium Polskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie, w klasie fortepianu i śpiewu solowego. Debiutowała piosenką „Tyle jest miast”, do której muzykę skomponował Nacio Herb Brown, a słowa napisał specjalnie dla niej Marian Hemar. 23 czerwca 1927 roku zdała egzamin ZASP-u i od tego samego roku związana była z teatrem Qui Pro Quo[3] aż do jego rozwiązania w 1931 roku. W późniejszych latach prowadziła współpracę nie tylko ze wspomnianym wcześniej Marianem Hemarem[4], lecz także z licznymi warszawskimi kabaretami i teatrzykami – m.in. Banda, Stara Banda, Cyrulik Warszawski, występowała też w filmach muzycznych.

2 września 1939 roku wystąpiła ostatni raz przed publicznością warszawską, w teatrzyku Figaro, którego dyrektorem był słynny konferansjer Fryderyk Jarosy. Aresztowana w październiku przez Niemców otrzymała nakaz powrotu do rodzinnego Równego. W roku 1940 zaangażowała się do polskiego Teatru Miniatur, który prowadził Konrad Tom. W czasie II wojny światowej była członkinią zespołu artystycznego 2 Korpusu Polskiego generała Władysława Andersa[5].

Jesienią 1945 roku wyjechała do Wielkiej Brytanii, występowała na scenach polskich w Londynie oraz na estradach polonijnych w świecie, śpiewała w zespołach polonijnych oraz współpracowała z sekcją polską BBC i Radiem Wolna Europa. W Londynie natychmiast zdobyła swoją dawną, ale i nową publiczność starymi szlagierami. W ostatnich latach była samotna, nie miała najbliższej rodziny. Zmarła w Londynie i tam została pochowana. Jej grób znajduje się na cmentarzu North Sheen.

Początkowo myślała o karierze śpiewaczki operowej, lecz przeszkodą w spełnieniu tych młodzieńczych marzeń i aspiracji był jej niski wzrost. W późniejszym czasie stał się on jednak jej wielkim atutem. Jak sama śpiewała później:

 
...taki już mój los, że Pan Bóg zamiast wzrostu dał mi głos.

Przez społeczność nazywana była małym słowikiem Warszawy, zaś jej interpretacje piosenek określano małym teatrem.

Znane piosenkiEdytuj

  • Coclico
  • Kiedy będziesz zakochany
  • Kiedy znów zakwitną białe bzy
  • Nikt tylko Ty
  • Panna Marysia Telefonistka
  • Preclarka z Pohulanki
  • Pokoik na Hożej
  • Rebeka
  • Romantyczność
  • Śpij miglanc
  • Tyle jest miast

FilmografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Witryna „Spotkania z piosenką” podaje 15 bądź 16 sierpnia
  2. Zofia Terné (pol.). WIEM, darmowa encyklopedia. [dostęp 17 marca 2009].
  3. Muzy między wojnami (pol.). Dwudziestolecie Międzywojenne - Oblicza Nowoczesności. [dostęp 17 marca 2009].
  4. Życie makami usłane.Rzecz o Gwidonie Boruckim - pierwszym wykonawcy pieśni "Czerwone maki na Monte Cassino" (pol.). Przegląd Polski on-line (nowojorski tygodnik kulturalny). [dostęp 17 marca 2009].
  5. Do końca kochał Polskę (pol.). Nasz Dziennik. [dostęp 17 marca 2009].

Linki zewnętrzneEdytuj

BibliografiaEdytuj