Otwórz menu główne

Zwiastowanie (obraz Jana van Eycka, Nowy Jork)

Ten artykuł dotyczy obrazu Jana van Eycka w Nowym Jorku. Zobacz też: obraz Zwiastowanie van Eycka w Waszyngtonie oraz inne znaczenia hasła „zwiastowanie”.

Zwiastowanieolejny obraz tablicowy niderlandzkiego malarza Jana van Eycka datowany na ok. 1420.

Zwiastowanie
Ilustracja
Autor Jan van Eyck
Rok wykonania ok. 1420
Technika wykonania olej na desce
Rozmiar 77,5 × 66,5 cm
Muzeum Metropolitan Museum of Art

Obraz jest wczesnym dziełem van Eycka, choć niektórzy badacze zauważają w nim rękę jego brata Huberta van Eycka. Styl brata widoczny jest w przedstawieniu anioła z profilu, (motyw nie występuje w późniejszych dziełach Jana van Eycka) oraz w mało plastycznie przedstawionych postaciach stanowiących tło obrazu.

Obraz przedstawia scenę z Nowego Testamentu opisaną jedynie w kanonicznej Ewangelii Łukasza. Motyw zwiastowania Marii przez Archanioła Gabriela był bardzo często przedstawiany przez malarzy różnych epok i równie często różnie interpretowany. Mistycyzm i znaczenie epizodu pozwalał malarzom na swobodne przedstawianie reakcji Marii na wiadomość od Archanioła, woli Bożej, oddziaływania nowiny poczęcia na inne postacie oraz na wykorzystanie wielu detali i szczegółów otoczenia do zaznaczenia wagi sceny.

Jan van Eyck wykorzystał do tego kościół. Namalowana świątynia zawiera elementy dwóch stylów architektonicznych, stylu romańskiego i gotyku. Po lewej stronie Marii, znajduje się starszy element: smukła kolumna zwieńczona skuloną postacią małpy. Jest to symbol szatana, który musi dźwigać świątynię. Nad nim widoczne są dwie czerwone kolumny, motyw bardzo często wymieniany w Starym Testamencie a głównie kojarzony z dwoma kolumnami Enocha, na których zapisane były uniwersalne prawdy[1]. Symbolika Starego Testamentu w postaci starego stylu architektonicznego i jego harmonicznego przejścia w nowy styl ma podkreślać rodowód chrześcijaństwa wywodzący się z religii żydowskiej. Podobny zabieg przejścia dwóch stylów architektonicznych van Eyck zastosował w późniejszym swoim dziele pod tym samym tytułem Zwiastowanie znajdującym się w Nowym Jorku.

Strzelisty budynek, będący tłem dla postaci Marii, kontrastuje z otaczającym go, zdziczałym ogrodem, pełnym zarośli i widocznego rozpadającego się ogrodzenia. Taki obraz symbolizuje rozkładający się, potrzebujący zbawienia świat, a scena obok zwiastuje przyjście Zbawiciela.
Postać Marii stoi pod łukiem, a nad jej głową widoczna jest pusta nisza, która niebawem ma zostać wypełniona postacią Chrystusa. Pomiędzy niszą a Marią widoczny jest Duch Święty w postaci gołębicy.

Po prawej stronie Marii znajduje się kwiat białej lilii symbolizujący czystość Dziewicy.

PrzypisyEdytuj

  1. Kolumny Enocha bardzo często są elementami wykorzystywanymi w symbolice masońskiej

BibliografiaEdytuj