Otwórz menu główne

19 Batalion Straży Granicznej – jednostka organizacyjna Straży Granicznej w II Rzeczypospolitej.

19 Batalion Straży Granicznej
Historia
Państwo  II Rzeczpospolita
Sformowanie 1922
Rozformowanie 1923
Tradycje
Rodowód 19 Batalion Celny
Dowódcy
Pierwszy kpt. Aleksander Sturomski
Organizacja
Dyslokacja Ozdamicze
Formacja Straż Graniczna
Podległość Komenda Powiatowa Straży Granicznej w Sarnach
S graniczna 1922.png

Spis treści

Formowanie i zmiany organizacyjneEdytuj

Wykonując postanowienia uchwały Rady Ministrów z 23 maja 1922 roku, Minister Spraw Wewnętrznych rozkazem z 9 listopada 1922 roku zmienił nazwę „Bataliony Celne” na „Straż Graniczną”[1]. Wprowadził jednocześnie w formacji nową organizację wewnętrzną[2]. 19 batalion celny przemianowany został na 19 batalion Straży Granicznej.

Osobny artykuł: 19 batalion celny.

19 batalion Straży Granicznej funkcjonował w strukturze Komendy Powiatowej Straży Granicznej w Sarnach, a jego dowództwo stacjonowało w Ozdamiczach.[a]. W skład batalionu wchodziły cztery kompanie strzeleckie oraz jedna kompania karabinów maszynowych w liczbie 3 plutonów po 2 karabiny maszynowe na pluton[5]. Dowódca batalionu posiadał uprawnienia dyscyplinarne dowódcy pułku. Cały skład osobowy batalionu obejmował etatowo 614 żołnierzy, w tym 14 oficerów[6].

W 1923 roku batalion przekazał swój odcinek oddziałom Policji Państwowej i został rozwiązany[7].

Służba granicznaEdytuj

Do Ozdamicz 19 baon celny przybył 29 września i rozpoczął obejmowanie odcinka granicznego. Dowódca batalionu prosił Główną Komendę SG o pozostawienie sztabu batalionu w Ozdomiczach w związku z dogodniejszą komunikacje i łączność z pododdziałami[8].

Wykonując rozkaz Głównej Komendy Straży Granicznej nr 27 z 21 października 1922, w dniu 3 listopada komenda 19 batalionu SG została przeniesiona z Korotycz do Ozdamicz[9]. Z taką też datą wykonanie rozkazu zameldował komendant batalionu kpt. Sturomski[10]. Prawdopodobnie sztab batalionu nigdy w Korotyczch nie stacjonował.

Na podstawie rozkazu Komendy Wojewódzkiej SG w Łachwie, 15 kwietnia 1923 19 batalion SG przekazał 24 baonowi SG odcinek graniczny od m. Chutor Abatirz – nr słupa 47, do rejonu placówki Muśnia – nr słupa 84. Przekazaniu podlegały placówki w Lisiczynie, Kupielu i Budkach Sobieczyńskich[11].

Komendanci batalionuEdytuj

  • p.o. kpt. Aleksander Sturomski (IX 1922[12] – )

Struktura organizacyjna i rozmieszczenieEdytuj

Ordre de Bataille 19 batalionu Straży Granicznej w Ozdamiczach w styczniu 1923[13]
kompanie 1. Kołki 2. Maleszewo 3. Wojtkowicze 4. Lutki k ckm Tereblicze

UwagiEdytuj

  1. Henryk Dominiczak podaje, że batalion stacjonował w Ozdańcu[3]. Taka miejscowość nie występuje na mapach WIG, w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich ani w meldunkach dowódcy 19 bSG[4].

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Henryk Dominiczak: Granica wschodnia Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1919–1939. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1992. ISBN 83-01-10202-0.
  • Henryk Dominiczak: Granice państwa i ich ochrona na przestrzeni dziejów 966–1996. Warszawa: Wydawnictwo „Bellona”, 1997. ISBN 83-11-08618-4.
  • Jerzy Prochwicz, Zbigniew Kępa. ABC formacji granicznych II Rzeczypospolitej. „Problemy Ochrony Granic”. 24, 2003. Ketrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej. ISSN 1505-1757. 
  • Materiały dotyczące spraw dyslokacyjnych:przeniesienia siedzib komend, baonów, obszary odcinków granicznych, 1922–1923 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
  • Rozkazy organizacyjne Komendy Głównej Straży Granicznej 1922−1923 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
  • Materiały dotyczące zmian w dyslokacji na odcinku Komendy Wojewódzkiej Poleskiej 1922−1923 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.