4 Dywizja Piechoty (powstanie listopadowe)

4 Dywizja Piechoty – polski związek taktyczny, utworzony po wybuchu powstania listopadowego.

4 Dywizja Piechoty
Historia
Państwo

 Królestwo Polskie

Sformowanie

1831

Rozformowanie

1831

Dowódcy
Pierwszy

gen. dyw. Piotr Szembek

Działania zbrojne
Powstanie listopadowe
Organizacja
Rodzaj wojsk

Piechota

Piotr Szembek

Walki dywizji

edytuj

W maju 1831 4 Dywizja Piechoty wzięła udział w wyprawie na gwardię rosyjską. 12 maja ześrodkowała w rejonie Kałuszyna. O świcie Rosjanie pod dowództwem feldmarsz. Dybicza wyparli z Kałuszyna dwa bataliony 3 pułku strzelców pieszych. 15 pułk piechoty bronił się w drugim rzucie wraz z 4 kompanią artylerii pozycyjnej. Osłaniał odwrót pułku grenadierów. Około południa dywizja wycofała się do Brzezin.

W połowie czerwca wzięła udział w wyprawie łysobyckiej (Jeziorzany) przeciwko rosyjskiemu korpusowi gen. Rydigera. Maszerowano przez Mienię, Wodyń, Osiny do Gułowa. Dalej działając w składzie lewej kolumny przez Serokomlę i Kock dywizja starała się okrążyć przeprawiające się przez Wieprz oddziały rosyjskie. Tymczasem 20 czerwca gen. Rydiger wykonał uderzenie uprzedzające na zachodnią kolumnę gen. Karola Turny. Możliwość koncentrycznego uderzenia przybyłej właśnie polskiej grupy gen. Ramorino oraz 4 DP i grupy kawalerii gen. Turny została zaprzepaszczona. Dowodzący polskim korpusem gen. Jankowski wydał rozkaz wycofania się do Woli Gułowskiej. Pod Potyczą przeprawiono się przez Wisłę i 23 czerwca dywizja wróciła do Warszawy.

W lipcu 4 DP i 2 DK gen. Turny skierowane zostały do Modlina celem obserwacji ruchów wojsk armii rosyjskiej. 10 lipca dywizja ruszyła dalej - do Płońska. Jej 15 pułk piechoty liniowej włączony został do załogi twierdzy Modlin. W miejsce 15 pp do 4 DP włączono 23 pułk piechoty liniowej.

Skład i obsada personalna

edytuj

Dowódcy

edytuj

Struktura organizacyjna

edytuj
23 stycznia – 26 kwietnia[3]
26 kwietnia – 10 czerwca[4]
Od 10 czerwca
  • 1 brygada – gen. bryg. Walenty Andrychiewicz
    • 3 Pułk Strzelców Pieszych (3 bataliony)
    • 15 Pułk Piechoty Liniowej (3 bataliony)
  • 1 brygada – gen. bryg. Antoni Wroniecki
  1. Według Calliera w lutym 1831 brygadą dowodził osobiście dowódca dywizji gen. Szembek[2].

Przypisy

edytuj
  1. a b c d Kozłowski 1983 ↓, s. 190.
  2. a b c Callier 1887 ↓, s. 362.
  3. Wimmer 1978 ↓, s. 489-490.
  4. Wimmer 1978 ↓, s. 491.

Bibliografia

edytuj
  • Edmund Callier: Bitwy i potyczki stoczone przez wojsko polskie w roku 1831. Poznań: Drukarnia Dziennika Poznańskiego, 1887.
  • 4 Dywizja Piechoty - Zmechanizowana 1808-1994. Zarys dziejów, red. nauk. Grzegorz Nowik, Tadeusz Rawski, Ministerstwo Obrony Narodowej, Departament Stosunków Społecznych, Wydawnictwo "Bellona", Warszawa 1994, ISBN 83-11-08377-0.
  • Marian Kukiel, Historia wojskowości w Polsce, Wyd. Orbis, Londyn 1949.
  • 9 Dywizja Piechoty w dziejach oręża polskiego. Pruszków: Ajaks, 1995. ISBN 83-85621-75-X.
  • Eligiusz Kozłowski: Historia oręża polskiego 1795-1939. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1983. ISBN 83-214-0339-5.
  • Jan Wimmer: Historia piechoty polskiej do roku 1864. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1978.