Abel (król duński)

król duński

Abel (ur. ?[1], zm. 29 czerwca 1252) – książę Szlezwiku od 1232, król duński w latach 1250-1252, syn Waldemara II Zwycięskiego i Berengárii portugalskiej.

Abel
Ilustracja
ilustracja herbu
Władca Danii
Okres

od 1 listopada 1250
do 29 czerwca 1252

Koronacja

1 listopada 1250

Poprzednik

Eryk IV Denar od pługa

Następca

Krzysztof I

Książę Szlezwika
Okres

od 1232
do 1252

Poprzednik

Eryk IV Denar od pługa

Następca

Waldemar III

Dane biograficzne
Dynastia

Estrydsenidzi

Data urodzenia

1218

Data i miejsce śmierci

29 czerwca 1252
Eiderstedt

Ojciec

Waldemar II Zwycięski

Matka

Berengaria portugalska

Żona

Mechtylda holsztyńska

Dzieci

Waldemar, Eryk

W roku 1237 Abel ożenił się z Matyldą, córką holsztyńskiego hrabiego Adolfa IV. Od tego momentu pod wpływem żony polityka króla była zorientowana na południe (Niemcy); m.in. niemieckim miastom Hamburgowi, Lubece, Rostockowi i Wismarowi zrzeszonym w rozwijającej się od 1241 Hanzie Abel udzielił rozszerzonego dostępu do duńskich portów i rynku rybnego.

Gdy na tron Danii wstąpił jego brat Eryk IV, Abel rozpoczął trwającą wiele lat wojnę domową. Wojna ta zakończyła się w 1250, gdy król zginął w podejrzanych okolicznościach podczas uczty u Abla. Abel wstąpił więc na tron w atmosferze podejrzeń o zamordowanie swojego brata – powstało o nim wtedy powiedzenie "Abel z imienia, Kain z uczynków" (duń. Abel af navn, Kain af gavn).

Panowanie Abla trwało ok. półtora roku. Podwyższenie podatków spowodowało powstanie Fryzów; skierowana przeciwko nim wyprawa zbrojna poniosła klęskę w 1252 pod Oldenswort, a Abel został zamordowany przez kołodzieja Hennera na moście Husum koło Eiderstedt podczas ucieczki z pola przegranej bitwy.

Jego starszy syn, kilkunastoletni Waldemar, przebywał wówczas na studiach w Paryżu. Podczas powrotu został wzięty do niewoli przez biskupa Kolonii, a sytuację wykorzystał brat Abla, Krzysztof I, który ogłosił się królem. Wobec wewnętrznych niepokojów został jednak zmuszony do mianowania Waldemara księciem Szlezwiku rok później, co wywarło znaczący wpływ na południową granicę Danii aż po dziś dzień.

PrzypisyEdytuj

  1. Palle Lauring: Danske konger og dronninger. Aschehoug, 2005, s. 94. ISBN 87-11-22285-9. Cytat: „Rok urodzenia nie jest znany”. (duń.).