Acetylenki

każdy związek chemiczny, w którym kation (zazwyczaj metalu) zastąpił jeden lub dwa atomy wodoru w acetylenie (etynie); również analogiczny związek pochodzący od acetylenów, w którym wiązanie podwójne występuje na końcu łańcucha

Acetylenki M–C≡C–M i M–C≡C–~, gdzie M = atom dowolnego metalu) – grupa związków metaloorganicznych, kompleksy alkilowe alkinów. Na ogół nietrwałe[1]. W związkach tych jeden lub oba atomy wodoru z acetylenu są zastąpione atomami dowolnego metalu. Podwójnie podstawione pochodne acetylenu można także uważać za rodzaj węglików, gdyż zawierają wyłącznie atomy węgla i metalu.

Ogólny wzór strukturalny

Czasami pod tym terminem rozumie się również kompleksy alkinowe i kompleksy alkilidynowe (patrz: kompleks acetylenowy).

OtrzymywanieEdytuj

Acetylenki można otrzymać przez działanie alkinów na roztwory soli metali ciężkich (np. srebra i miedzi). Karbid (CaC2) jest wytwarzany w przemyśle dzięki reakcji tlenku wapnia z koksem.

ZastosowanieEdytuj

Po wyschnięciu acetylenki metali ciężkich wybuchowo reagują z wodą oraz eksplodują od uderzenia dlatego stosuje się je do produkcji spłonek w pociskach[1].

Przykłady acetylenkówEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Podręczny słownik chemiczny, Romuald Hassa (red.), Janusz Mrzigod (red.), Janusz Nowakowski (red.), Katowice: Videograf II, 2004, s. 14, ISBN 83-7183-240-0.