Otwórz menu główne

Aleksander Moldenhawer

prawnik polski

Aleksander Konstanty Edward Moldenhawer (ur. 4 lutego 1840 w Warszawie, zm. 29 kwietnia 1909 w Krakowie) – polski prawnik, sędzia, działacz społeczny, członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.

Aleksander Moldenhawer
Ilustracja
Imię przy narodzeniu Aleksander Konstanty Edward Moldenhawer
Data i miejsce urodzenia 4 lutego 1840
Warszawa
Data i miejsce śmierci 29 kwietnia 1909
Kraków
Przyczyna śmierci udar mózgu
Miejsce spoczynku Cmentarz Powązkowski w Warszawie (kw. 207–VI–25/27)
Zawód, zajęcie prawnik, sędzia
Rodzice Edward Ludwik i Józefa Kamilla z Krzyżanowskich
Małżeństwo Amalia Aniela Ostrowska h. Dąbrowo-Korab
Dzieci Józef Moldenhawer i Konstanty Moldenhawer
Krewni i powinowaci Adolf Pawiński (szwagier)
Grób Aleksandra Moldenhawera na warszawskich Powązkach

ŻyciorysEdytuj

Pochodził z rodziny norweskiej, przybyłej do Polski w XVIII wieku; był synem Edwarda Ludwika (urzędnika skarbowego) i Józefy Kamilli z Krzyżanowskich. Kształcił się w Instytucie Szlacheckim w Warszawie, w latach 1857-1863 studiował prawo na uniwersytetach w Petersburgu i Moskwie; na uniwersytecie petersburskim uzyskał stopień kandydata praw (1863). Pracował jako asesor Sądu Policji Poprawczej w Warszawie (1867-1874), podprokurator Sądu Apelacyjnego w Warszawie (1874-1876), sędzia rosyjskiego Sądu Okręgowego w Warszawie (od 1876). Współpracował z "Gazetą Sądową Warszawską".

Od 1908 był członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego. Należał także do Międzynarodowego Związku Prawa Karnego (od 1889), Towarzystwa Prawniczego w Warszawie (1907 członek-założyciel), Societe Generale des Prisons w Paryżu. Uczestniczył w Międzynarodowym Kongresie Penitencjarnym w Rzymie w 1885. Działał w organizacjach społecznych, był współzałożycielem Towarzystwa Osad Rolnych (1870) i prezesem Towarzystwa Opieki nad Dziećmi.

Zainteresowania naukowe Moldenhawera obejmowały prawo penitencjarne i prawo karne. W obszernej publikacji O przeprowadzeniu odosobnienia w zakładach więziennych (1866-1870, 3 tomy) przedstawił uzasadnienie konieczności odosobnienia więźniów dorosłych i niepełnoletnich oraz wskazywał na zadania wychowania i kształcenia zakładów karnych. Interesował się problematyką przestępczości nieletnich. Wprowadził pojęcie "kary użyteczności publicznej" w odniesieniu do kar krótkoterminowych. Badał statystyki sądowo-karne Królestwa Polskiego. Był zdecydowanym przeciwnikiem kary śmierci i stosowania kar cielesnych.

Życie prywatneEdytuj

W 1886 ożenił się z Amalią Anielą Ostrowską h. Dąbrowo-Korab i miał z nią dwóch synów: Józefa (1886–1941) – prawnika, sekretarza Zarządu Głównego Zjednoczenia Notarialnego RP i Konstantego (1889–1962) – profesora botaniki, wykładowcę Uniwersytetu Jagiellońskiego i Poznańskiego. Szwagrem Moldenhawera był Adolf Pawiński.

Aleksander Moldenhawer zmarł na udar mózgu w wieku 69 lat. Spoczywa w grobie rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 207–VI–25/27)[1].

Publikacje (wybór)Edytuj

  • O zakładach karnych dla nieletnich przestępców i dzieci potrzebujących opieki (1871)[2]
  • Della sorveglianza della polizia in Polonia (1881)
  • O opiece u nas nad dziećmi (1890)[3]
  • Kilka uwag z powodu książek i broszur, dotyczących nieletnich (1892)
  • Prawodawstwo porównawcze kryminalne (1893)
  • O stowarzyszeniu generalnem więzień i jego biuletynach (1898)
  • Dzieci opuszczone i występne w Hollandyi (1903)
  • Metody zarządu więziennego w Stanach Zjednoczonych (1905)

PrzypisyEdytuj

  1. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.
  2. Aleksander Moldenhawer, O zakładach karnych dla nieletnich przestępców i dzieci potrzebujących opieki. Cz. 1, polona.pl [dostęp 2019-11-14].
  3. Aleksander Moldenhawer, O opiece u nas nad dziećmi, polona.pl [dostęp 2019-11-14].

BibliografiaEdytuj

  • Biogramy uczonych polskich, Część I: Nauki społeczne, zeszyt : K-O (pod redakcją Andrzeja Śródki i Pawła Szczawińskiego), Ossolineum, Wrocław 1984
  • Zmarli: Aleksander Moldenhawer. „Tygodnik Ilustrowany”. 19, s. 384, 9 maja 1909. [dostęp 2013-03-15].