Andrzej Battaglia (1895–1918)

Oficer Wojska Polskiego

Andrzej baron Battaglia ps. „Bitwa” (ur. 19 września 1895 w Tarnowie, zm. 5 listopada 1918 we Lwowie) – polski żołnierz, legionista, pierwszy Polak poległy w obronie Lwowa w 1918.

Andrzej Battaglia
Bitwa
Ilustracja
plutonowy podchorąży plutonowy podchorąży
Data i miejsce urodzenia 19 września 1895
Tarnów
Data i miejsce śmierci 5 listopada 1918
Lwów
Przebieg służby
Lata służby 1914–1918
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie,
Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Piechoty,
5 Pułk Piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska (obrona Lwowa)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941)
Krzyż Obrony Lwowa

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 19 września 1895 w Tarnowie w rodzinie pochodzenia włoskiego. Był synem Gwidona Battaglia (powstaniec styczniowy, starosta) i Olgi z domu Łodzia-Baranowskiej. Jego bratem był Roger (1873–1950, prawnik, ekonomista, poseł do Rady Państwa)[1].

Andrzej Battaglia legitymował się tytułem barona. Kształcił się w C. K. III Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie[2]. Został studentem Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Był harcerzem, od 1914 członkiem Związku Strzeleckiego.

Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich 4 sierpnia 1914. Służył w 1 kompani IV batalionu 1 pułku piechoty w składzie I Brygady. 16 kwietnia 1915 zwolniony z legionów po superrewizji, a od 1 września 1916 ponownie służył w legionach w szeregach 1 kompanii uzupełniającej, 5 pułku piechoty w składzie III Brygady. Po kryzysie przysięgowym został wcielony do c. i k. armii, w której służył od 20 września 1917 na froncie włoskim. W połowie 1918 został absolwentem szkoły oficerskiej, po czym służył we Lwowie. Tam został członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej.

U kresu wojny podczas rozpoczętej obrony Lwowa w trakcie wojny polsko-ukraińskiej, pod pseudonimem „Bitwa” pełniąc funkcję komendanta pierwszego patrolu (w stopniu plutonowego podchorążego bądź sierżanta) w nocy 31 października na 1 listopada 1918 udał się do zajętych przez Ukraińców koszarów 15 pułku piechoty Austro-Węgier przy ulicy Kurkowej 15, celem przeprowadzenia wywiadu w zamiarze uwolnienia internowanych tam 30 legionistów – po krótkiej rozmowie i wywiązanej sprzeczce został postrzelony w brzuch[3][4]. Zmarł 5 listopada 1918 we lwowskim szpitalu po przeprowadzonej operacji, wskutek ran odniesionych[5].

Pośmiertnie został awansowany do stopnia podporucznika kawalerii. Został uznany za pierwszą polską ofiarę poległą w obronie Lwowa 1918[6]. Po ekshumacji jego szczątki zostały pochowane w krypcie katakumby I na Cmentarzu Obrońców Lwowa[7][8][9].

W 1937 imię Andrzeja Battaglia przyjęto do nazwy Koła Nr. 2 Związku Rezerwistów we Lwowie[10]. Uchwałą Rady Miasta Lwowa z listopada 1938 jednej z ulic we Lwowie nadano imię Andrzeja Bataglii[11].

Odznaczenia i orderyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Roger Battaglia. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2017-07-01].
  2. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1911. Lwów: Fundusz Naukowy, 1911, s. 59.
  3. Jan Gella: Ruski miesiąc 1/XI – 22/XI 1918. Ilustrowany opis walk listopadowych we Lwowie z 2 mapami. Lwów: Komitet Obywateli Miasta Lwowa, ok. 1919, s. 7-8.
  4. Obrona Lwowa (pierwsze chwile). „Panteon Polski”, s. 4, Nr 16 z 1 listopada 1925. 
  5. Przewodnik po Cmentarzu Obrońców Lwowa. lwow.home.pl. [dostęp 2016-04-05].
  6. Przemysław Włodek, Adam Kulewski: Lwów. Przewodnik. Pruszków: Rewasz, 2006, s. 47.
  7. Groby dowódców i działaczy. W: W szesnastą rocznicę. Lwów: Towarzystwo Straży Mogił Polskich Bohaterów we Lwowie, 1934, s. 30.
  8. Bohaterowie na miejscu wiecznego spoczynku. „Gazeta Lwowska”. Nr 238, s. 4, 16 października 1932. 
  9. Aleksander Medyński: Ilustrowany przewodnik po cmentarzu Łyczakowskim. lwow.home.pl. [dostęp 2016-04-05].
  10. 14 kół Związku Rezerwistów we Lwowie otrzyma nazwy po poległych obrońcach Lwowa. „Wschód. Prasowa Agencja Informacyjna”, s. 1, Nr 1627 z 13 listopada 1937. 
  11. Symboliczne nadanie nazw związanych z Obroną Lwowa szeregowi ulic we Lwowie. „Gazeta Lwowska”. Nr 265, s. 2, 22 listopada 1938. 
  12. Dekoracja Orderem „Virtuti Militari”. „Gazeta Lwowska”. Nr 87, s. 4, 17 kwietnia 1921. 
  13. M.P. z 1933 r. nr 255, poz. 273.
  14. Lwowianie odznaczeni Krzyżem i Medalem Niepodległości. „Wschód. Prasowa Agencja Informacyjna”, s. 1, Nr 424 z 8 listopada 1933. 

BibliografiaEdytuj