Otwórz menu główne

Andrzej Battaglia (1895-1918)

Oficer Wojska Polskiego

Andrzej baron Battaglia ps. „Bitwa” (ur. 19 września 1895 w Tarnowie, zm. 5 listopada 1918 we Lwowie) – polski żołnierz, legionista, pierwszy Polak poległy w obronie Lwowa w 1918.

Andrzej Battaglia
Bitwa
Ilustracja
plutonowy podchorąży
Data i miejsce urodzenia 19 września 1895
Tarnów
Data i miejsce śmierci 5 listopada 1918
Lwów
Przebieg służby
Lata służby 1914–1918
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie,
Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Piechoty,
5 Pułk Piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa,
wojna polsko-ukraińska (obrona Lwowa)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941)
Krzyż Obrony Lwowa
Cmentarz Obrońców Lwowa. W tle katakumby

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 19 września 1895 w Tarnowie w rodzinie pochodzenia włoskiego. Był synem Gwidona Battaglia (powstaniec styczniowy, starosta) i Olgi z domu Łodzia-Baranowskiej. Jego bratem był Roger (1873-1950, prawnik, ekonomista, poseł do Rady Państwa)[1].

Andrzej Battaglia legitymował się tytułem barona. Kształcił się w C. K. III Gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie[2]. Został studentem Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Był harcerzem, od 1914 członkiem Związku Strzeleckiego.

Po wybuchu I wojny światowej wstąpił do Legionów Polskich 4 sierpnia 1914. Służył w 1 kompani IV batalionu 1 pułku piechoty w składzie I Brygady. 16 kwietnia 1915 zwolniony z legionów po superrewizji, a od 1 września 1916 ponownie służył w legionach w szeregach 1 kompanii uzupełniającej, 5 pułku piechoty w składzie III Brygady. Po kryzysie przysięgowym został wcielony do c. i k. armii, w której służył od 20 września 1917 na froncie włoskim. W połowie 1918 został absolwentem szkoły oficerskiej, po czym służył we Lwowie. Tam został członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej.

U kresu wojny podczas rozpoczętej obrony Lwowa w trakcie wojny polsko-ukraińskiej, pod pseudonimem „Bitwa” pełniąc funkcję komendanta pierwszego patrolu (w stopniu plutonowego podchorążego bądź sierżanta) w nocy 31 października na 1 listopada 1918 udał się do zajętych przez Ukraińców koszarów 15 pułku piechoty Austro-Węgier przy ulicy Kurkowej 15, celem przeprowadzenia wywiadu w zamiarze uwolnienia internowanych tam 30 legionistów – po krótkiej rozmowie i wywiązanej sprzeczce został postrzelony w brzuch[3][4]. Zmarł 5 listopada 1918 we lwowskim szpitalu po przeprowadzonej operacji, wskutek ran odniesionych[5].

Pośmiertnie został awansowany do stopnia podporucznika kawalerii. Został uznany za pierwszą polską ofiarę poległą w obronie Lwowa 1918[6]. Po ekshumacji jego szczątki zostały pochowane w krypcie katakumby I na Cmentarzu Obrońców Lwowa[7][8][9].

W 1937 imię Andrzeja Battaglia przyjęto do nazwy Koła Nr. 2 Związku Rezerwistów we Lwowie[10]. Uchwałą Rady Miasta Lwowa z listopada 1938 jednej z ulic we Lwowie nadano imię Andrzeja Battagli[11].

Odznaczenia i orderyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Roger Battaglia. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2017-07-01].
  2. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Lwowskiego im. Franciszka Józefa za rok szkolny 1911. Lwów: Fundusz Naukowy, 1911, s. 59.
  3. Jan Gella: Ruski miesiąc 1/XI – 22/XI 1918. Ilustrowany opis walk listopadowych we Lwowie z 2 mapami. Lwów: Komitet Obywateli Miasta Lwowa, ok. 1919, s. 7-8.
  4. Obrona Lwowa (pierwsze chwile). „Panteon Polski”, s. 4, Nr 16 z 1 listopada 1925. 
  5. Przewodnik po Cmentarzu Obrońców Lwowa. lwow.home.pl. [dostęp 2016-04-05].
  6. Przemysław Włodek, Adam Kulewski: Lwów. Przewodnik. Pruszków: Rewasz, 2006, s. 47.
  7. Groby dowódców i działaczy. W: W szesnastą rocznicę. Lwów: Towarzystwo Straży Mogił Polskich Bohaterów we Lwowie, 1934, s. 30.
  8. Bohaterowie na miejscu wiecznego spoczynku. „Gazeta Lwowska”. Nr 238, s. 4, 16 października 1932. 
  9. Aleksander Medyński: Ilustrowany przewodnik po cmentarzu Łyczakowskim. lwow.home.pl. [dostęp 2016-04-05].
  10. 14 kół Związku Rezerwistów we Lwowie otrzyma nazwy po poległych obrońcach Lwowa. „Wschód. Prasowa Agencja Informacyjna”, s. 1, Nr 1627 z 13 listopada 1937. 
  11. Symboliczne nadanie nazw związanych z Obroną Lwowa szeregowi ulic we Lwowie. „Gazeta Lwowska”. Nr 265, s. 2, 22 listopada 1938. 
  12. M.P. z 1933 r. nr 255, poz. 273.
  13. Lwowianie odznaczeni Krzyżem i Medalem Niepodległości. „Wschód. Prasowa Agencja Informacyjna”, s. 1, Nr 424 z 8 listopada 1933. 

BibliografiaEdytuj