Antoni Mackiewicz

polski duchowny katolicki, inicjator powstania styczniowego na Litwie

Antoni Mackiewicz (lit. Antanas Mackevičius, ur. 1826 lub 1828[1] w Cytowianach na Żmudzi, zm. 28 lub 16 grudnia 1863 w Kownie) – polski duchowny katolicki, inicjator powstania styczniowego 1863–64 na Litwie, naczelnik wojenny województwa kowieńskiego[2], organizator i dowódca oddziału partyzanckiego.

Antoni Mackiewicz
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 1834 lub 1828
Cytowiany
Data i miejsce śmierci 28 lub 16 grudnia 1863
Kowno
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1850

Ukończył studia na uniwersytecie Świętego Włodzimierza w Kijowie. W 1850 przyjął święcenia kapłańskie. Był znanym kaznodzieją wileńskim. Działalność duszpasterską i społeczną rozwinął pracując na Żmudzi.

Po wybuchu powstania styczniowego zorganizował w Podbrzeziu w powiecie poniewieskim pierwszy oddział powstańczy na Litwie, Pułk Podbrzeski. Początkowo pod rozkazami Dłuskiego, następnie Sierakowskiego, potem na czele samodzielnego oddziału chłopskiego brał udział w dziesiątkach potyczek. Ujęty przez Rosjan, został w Kownie stracony przez powieszenie.

Pamięć o ks. Antonim Mackiewiczu kultywowana jest na Żmudzi. W Podbrzeziu (obecnie w rejonie kiejdańskim), w domu księdza znajduje się muzeum Powstania Styczniowego[3]. W Warszawie od 1938 jego imię nosi ulica w dzielnicy Praga-Północ.

PrzypisyEdytuj

  1. (red.) Steponas Maculevičius, Doloresa Baltrušiene, Znajomość z Litwą. Księga tysiąclecia. Tom pierwszy. Państwo, Kraštotvarka, Kaunas, 1999, ​ISBN 9986-892-34-1​, s. 123.
  2. Organizacja władz powstańczych w roku 1863 [Spis obejmuje Komitet Centralny oraz naczelników wojennych i cywilnych powiatów z województw: mazowieckiego, podlaskiego, lubelskiego, sandomierskiego, krakowskiego, kaliskiego, płockiego, augustowskiego, wileńskiego, kowieńskiego, grodzieńskiego, mińskiego, mohylewskiego, witebskiego, kijowskiego, wołyńskiego, podolskiego oraz z Galicji, Wielkopolski i Prus Zachodnich. AGAD, nr zespołu 245, s. 12.
  3. Artur Tarasiewicz, Muzeum Powstania Styczniowego — jedyne takie w świecie, Kurier Wileński, 18 stycznia 2013

BibliografiaEdytuj

  • Wielka Ilustrowana Encyklopedja Powszechna t.IX. Kraków: Gutenberga, s. 260.

Linki zewnętrzneEdytuj