Barnis (Barnīs, hist. Berenike, Berenice[2]) – miejscowość i port przy przylądku Ras Banas w południowo-wschodniej części Egiptu, położone nad Morzem Czerwonym (Riwiera Morza Czerwonego), ok. 450 km na południe od Hurghady, 145 km na południe od Marsa Alam.

Barnis
‏Barnīs‎
Ilustracja
Zdjęcie satelitarne
Państwo

 Egipt

Muhafaza

Prowincja Morza Czerwonego

Populacja (2006)
• liczba ludności


602[1]

Położenie na mapie Egiptu
Mapa konturowa Egiptu, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Barnis”
Ziemia23°54′38″N 35°28′34″E/23,910556 35,476111

Miasto Berenike założył w III wieku p.n.e. faraon Ptolemeusz II. Nazwa miejscowości pochodzi od imienia jego matki – Bereniki. Znajduje się tu port oraz stanowisko archeologiczne – ruiny starożytnego portu Berenike Troglodytica. Początkowo port służył do przeładunku transportów słoni afrykańskich[3]. Niektóre z głównych celów podróży statków handlowych wypływających z portu znajdowały się w delcie Indusu, w Muziris i Arikamedu w Indiach, z których przywożono przyprawy i kamienie szlachetne. Z Chin sprowadzano jedwab; kość słoniową z wschodniej Afryki, a kadzidła i mirrę z Arabii. Z portu towary transportowano drogą lądową do Koptos nad Nilem.

Wokół miejscowości znajdują się szczyty górskie Dżabal Farajid i Bereke Bodkin – jedna z największych igieł skalnych północnej Afryki i Bliskiego Wschodu. W Barnis znajduje się Muzeum Beduińskie oraz ruiny świątyni Serapisa odkryte w XIX wieku przez Belzoniego. Miejscowość jest niedostępna dla turystów z uwagi na bazę marynarki wojennej.

Polsko-amerykańska ekspedycja archeologiczna w BerenikeEdytuj

Badania ekspedycji polsko-amerykańskiej na stanowisku Berenike (The Berenike Project) trwają od 2008 roku, kierują nimi S.E. Sidebotham z Uniwersytetu Delaware w USA oraz Iwona Zych z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. Projekt stanowi kontynuację wcześniejszych badań amerykańsko-holenderskich prowadzonych w latach 1994–2001 pod kierunkiem S.E. Sidebothama oraz W.Z. Wendricha. Poza pracami wykopaliskowymi przeprowadzone zostały przez Tomasza Herbicha z Instytutu Archeologii i Etnologii PAN badania nieinwazyjne, w wyniku których powstała mapa magnetyczna całego stanowiska. Zidentyfikowano dzięki temu między innymi pozostałości hellenistycznych monumentalnych zabudowań fortowych, badanych w ramach ekspedycji polsko-amerykańskiej przez Marka Woźniaka z CAŚ UW[4]. W komorze bramy wczesnohellenistycznego Berenike odkryto wykutą w skale studnię, której zbadanie pozwoliło archeolog na rekonstrukcję historii wczesnohellenistycznej fortecy[5]. The Berenike Project koncentruje się na odkrywaniu i rekonstrukcji starożytnego krajobrazu południowo-zachodniej zatoki, która identyfikowana jest z portem. Przypływały tu statki z dalekich Indii, a także z południowych obszarów Morza Czerwonego, południowej Arabii czy wschodniej Afryki[6]. Podczas badań odsłonięto zabudowania warsztatowe, pozostałości desek statków, lin, cum a także tzw. portowy temenos z dwiema budowlami o charakterze najprawdopodobniej świątynnym, nazwanymi Lotus Temple i Square Feature[4]. Jednym z najciekawszych odkryć jest cmentarzysko psów, kotów i małpek, złożone z prawie 100 szkieletów tych zwierząt[7].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Wyniki spisu ludności z 2006 roku w Prowincji Morza Czerwonego. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-15)]. (arab.).
  2. Nazewnictwo geograficzne świata, zeszyt 2. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Polski, 2004. s. 31. [dostęp 2017-01-30].
  3. Faraoński port w Berenike – coraz więcej zagadek, Nauka w Polsce [dostęp 2019-01-23] (pol.).
  4. a b Berenike, pcma.uw.edu.pl [dostęp 2019-01-23] (pol.).
  5. Jerzy Oleksiak, Studnia wyschła! Zmiany klimatyczne a zmierzch wczesnohellenistycznego Berenike, archeowieści.pl, 10 maja 2021 [dostęp 2022-01-13] (pol.).
  6. Iwona Zych, The harbor of Berenike in the early Roman period: overview of the excavations from 2009 to 2015; with Appendix: The pottery evidence, „Polish Archaeology in the Mediterranean”, 26 (2), 2018, s. 93–132, DOI10.5604/01.3001.0012.1822, ISSN 1234-5415 [dostęp 2019-01-23].
  7. Marta Osypińska, Piotr Osypiński, New evidence for the emergence of the human-pet relation in early Roman Berenike (1st–2nd century AD), „Polish Archaeology in the Mediterranean”, 26 (2), 2018, s. 167–192, DOI10.5604/01.3001.0012.1825, ISSN 1234-5415 [dostęp 2019-01-23].

BibliografiaEdytuj

  • Egipt, wyd. Pascal, 2006, s. 448
  • G. W. B. Huntingford The Ethnology and History of the Area Covered by the Periplus Huntingford (trans. & ed.), Periplus of the Erythraean Sea (London, 1980).
  • S. Sidebotham and W. Wendrich, Roms Tor am Roten Meer nach Arabien und Indien, AW 32-3 (2001), ss. 251-263.
  • Woźniak i inni, Berenike Trogodytika: a Hellenistic fortress on the Red Sea coast, Egypt, „Antiquity”, 96 (366), 2018, DOI10.15184/aqy.2018.252.
  • I. Zych, The harbor of early Roman “Imperial” Berenike: overview of excavations from 2009 to 2015, „Polish Archaeology in the Mediterranean”, 26/2, 2017, s. 93–132.