Bassins – wieś i gmina w kantonie Vaud w zachodniej Szwajcarii, położona w dystrykcie Nyon. Jedna z największych terytorialnie gmin w tym dystrykcie, a do połowy XX w., dzięki posiadaniu znacznych obszarów leśnych i rozległych pastwisk górskich z 10 gospodarstwami pasterskimi – również jedna z najbogatszych.

Bassins
Ilustracja
Kościół Notre-Dame w Bassins
Herb
Herb
Państwo  Szwajcaria
Kanton  Vaud
SFOS 5703
Zarządzający Didier Lohri
Powierzchnia 20,79 km²
Wysokość 752 m n.p.m.
Populacja (2018)
• liczba ludności
• gęstość

1 347
65 os./km²
Nr kierunkowy 022
Kod pocztowy 1269
Tablice rejestracyjne VD
Położenie na mapie Vaud
Mapa konturowa Vaud, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Bassins”
Położenie na mapie Szwajcarii
Mapa konturowa Szwajcarii, blisko lewej krawiędzi nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Bassins”
Ziemia46°27′47″N 6°13′55″E/46,463056 6,231944
Strona internetowa
Fontaine w Bassins
Fragment starej zabudowy w Bassins

PołożenieEdytuj

Położona jest u południowych podnóży Jury. Centrum wsi leży na wysokości ok. 750 m n.p.m., ok. 9 km na północ (w linii prostej) od siedziby dystryktu – miasta Nyon. Centrum miejscowości dostępne jest drogami jezdnymi od zachodu (od strony Le Muids), od południa (z Begnins) i od północnego wschodu (z Le Vaud). Przystanek kolejowy Bassins na linii Nyon-Saint-Cergue-Morez znajduje się w odległości ok. 750 m na południowy zachód od centrum miejscowości, jest jednak od niego oddzielony głęboką na 100 m doliną potoku Ruisseau de la Combe (dojazd okrężną drogą ok. 2 km).

HistoriaEdytuj

Jest starą wsią. Pod obecną nazwą była wspominana już w 1095 r. W 1764 r. liczyła 310 mieszkańców, w 1850 r. 394 mieszkańców, w 1900 r. 417 mieszkańców, w 1960 r. tylko 291 mieszkanców, w 2000 r. 832 mieszkańców[1]. Już we wczesnym średniowieczu potwierdzony jest miejscowy kościół i cmentarz. Kościół pod wezwaniem najświętszej Marii Panny (Notre-Dame) został prawdopodobnie podarowany opactwu w Cluny (w Burgundii) przez Humberta I, ówczesnego seniora Cossonay i Prangins. W 1148 r. przeszedł on pod władzę benedyktynów z klasztoru w Payerne, a wkrótce sam stał się siedzibą klasztoru kluniackiego. Przypuszcza się, że pod koniec XIII w. połączył się on z tym z Payerne. Żyło tu kilkunastu mnichów, zajmujących się głównie intensywną produkcją rolniczą[2]. Życie monastyczne zaniknęło jednak w ciągu XIV w., a w 1536 r. klasztor został ostatecznie zniesiony[1].

Mieszkańcy, uwolnieni od poddaństwa pod koniec XIV w., w 1508 r. znajdowali się w sferze wpływów miasta Payerne. W okresie reformacji kościół stał się filią parafii w Arzier, a następnie, od 1667 r. w Burtigny. Pod władaniem Berna miejscowość należała do baliwatu Nyon, była zarządzana przez dwunastoosobową radę i posiadała własny sąd[1]. Od 1798 r. w dystrykcie Nyon.

W przededniu II wojny światowej, w obliczu rosnącego potencjalnego zagrożenia ze strony hitlerowskich Niemiec, wieś znalazła się na linii budowanych umocnień obronnych, nazwanej "Linią Promenthouse" (fr. Ligne de la Promenthouse), a popularnie Linią Toblerone. W Bassins znajdowało się dowództwo 217 pogranicznego batalionu strzelców, broniącego "górnego" odcinka linii od Begnins przez Burtigny po St-Georges[3].

Miejscowość jest siedzibą kantonalnej Federacji kas oszczędnościowo-pożyczkowych oraz destylarni, produkującej aromaty roślinne do produkcji perfum i leków.

ZabytkiEdytuj

Centrum miejscowości utrzymało dawny układ architektoniczny, z szeregiem starych budynków i centralnym placem, na którym zachowała się dawna fontaine (fr. źródło) z wielkim, kutym w kamieniu korytem.

Na nieznacznym wypiętrzeniu stoku kościół, murowany, jednonawowy, z przysadzistą wieżą wtopioną w korpus, krytą dachem namiotowym. Najstarsza część kościoła, prezbiterium, pochodzi prawdopodobnie z X wieku, pozostałe części dobudowywano od XII do XVI w. Po najeździe berneńskim (1536 r.) w 1542 r. kościół i klasztor zostały sprzedane, kaplice zamknięto, a polichromie kościelne zatarte zgodnie z ideologią protestantyzmu. Kościół nie został jednak zaniedbany i dziś stanowi cenny przykład architektury romańskiej[2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Germain Hausmann: Bassins [w:] „Dictionnaire Historique de la Suisse” [1]
  2. a b wg portalu randonature [2]
  3. Mirosław J. Barański: Betonowe »Toblerone«, [w:] „Na Szlaku. Magazyn turystyczno-krajoznawczy” R. XXXIV, nr e-161 (357), marzec 2020, s. 23-26 [3]