Benedikt Dema (ur. 28 kwietnia 1904 we wsi Boriç jako Mark Dema, zm. 22 marca 1971 w Szkodrze) – albański franciszkanin, nauczyciel, publicysta, leksykograf i encyklopedysta. Autor słownika słownika albańskiego oraz słownika encyklopedycznego; opublikował łącznie ponad 50 artykułów i opracowań naukowych oraz publikacji[1].

Benedikt Dema
Data i miejsce urodzenia

28 kwietnia 1904
Boriç

Data i miejsce śmierci

22 marca 1971
Szkodra

Wyznanie

rzymski katolicyzm

Inkardynacja

franciszkanie

Śluby zakonne

12 września 1920

Diakonat

7 kwietnia 1928

Jako publicysta udzielał się w czasopismach Zani i Shna Ndout oraz Hylli i Drita pod pseudonimami Ben-dea oraz P. B. D.[1]

Życiorys edytuj

Po ukończeniu 5-letniej franciszkańskiej szkoły podstawowej w Szkodrze wyraził chęć wstąpienia do Zakonu Braci Mniejszych; którego stał się członkiem dnia 12 września 1920 roku[2] oraz zmienił imię Mark na Benedikt[1]. Kontynuował naukę w latach 1921-1924 w szkole franciszkańskiej przez księdza Gjergja Fishtę; w celu pogłębienia wiedzy teologicznej został wysłany na studia filozoficzno-teologiczne na Papieskim Uniwersytecie Antonianum w Rzymie[3], po których ukończeniu przyjął święcenia kapłańskie w dniu 7 kwietnia 1928 roku[1][4].

W latach 1937-1946 pełnił obowiązki redaktora naczelnego czasopisma Zani i Shna Ndout, następnie był dyrektorem jednej z drukarni oraz szkoły średniej Illyricum, w której również nauczał geografii i religii oraz projektował podręczniki do matematyki[1].

Pełnił posługę duszpasterską jako proboszcz od 1952 do zdelegalizowania działalności związków wyznaniowych w ramach rewolucji ideologicznej i kulturalnej w 1967 roku.

W czerwcu 1967 roku ubiegał się do albańskich władz o opublikowanie słownika encyklopedycznego, nad którym pracował od 1949 roku; nie została jednak wydana, a Demie skonfiskowano większość książek[1]. Słownik ten jest złożony z siedmiu tomów (pierwszy liczy sobie 1156 stron[5]), aktualnie znajduje się w Centralnym Archiwum Państwowym[1]. Poświęcony medycynie jeden z tomów został sporządzony na podstawie notatek szlachcica Luigja Bushatiego oraz po 1976 roku był używany przez historyków[6].

Benedikt Dema zmarł 22 marca 1971 roku w szpitalu w Szkodrze[2]. Znał jęzki grecki, łaciński, włoski, francuski i niemiecki[1].

Prace naukowe[7] edytuj

  • Nji dorëshkrim i vjetit 1671 mbi Shqypnín (1923)
  • Shqypnija katolike në vjetin 1671 (1933)
  • Kontributi i rregulltarve per zhvillimin e kulturës së pergjithët (1934)
  • Jeta e krishtenë (1941)
  • Paraqitja e gjendjes etnologjike në Balkan (1943)
  • Shtypi Françeskan në Shqypni (1943)
  • Mesimi i besimit katolik (1944)

Życie prywatne edytuj

Syn Pjetëra i Rozy[8][1].

Przypisy edytuj

  1. a b c d e f g h i Admirina Peçi: Më 22 mars 1971 ndërroi jetë At Benedikt Dema, françeskan e studiues.. archivioradiovaticana.va, 2018-03-22. (alb.).
  2. a b Elsie 2013 ↓, s. 100.
  3. Kurti 2003 ↓, s. 61.
  4. Kurti 2003 ↓, s. 65.
  5. Ndoja 2013 ↓, s. 17.
  6. Ndoja 2013 ↓, s. 126-127.
  7. Malaj 1990 ↓, s. 40-41.
  8. Kurti 2003 ↓, s. 117.

Bibliografia edytuj