Bitwa pod Caudium

Bitwa pod Caudium (także Bitwa w Wąwozie Kaudyńskim) – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 321 p.n.e. podczas drugiej wojny samnickiej (326–304 p.n.e.), między wojskami rzymskimi pod wodzą konsulów Spuriusza Postumiusza Albinusa i Tytusa Weturiusza Kalwinusa a wojskami Samnitów dowodzonymi przez Gajusza Pontiusza.

Bitwa pod Caudium
II wojna samnicka
Ilustracja
Fresk przedstawiający bitwę
Czas

321 p.n.e.

Miejsce

Caudium niedaleko Kapui

Terytorium

Italia

Wynik

zwycięstwo Samnitów

Strony konfliktu
Republika rzymska Samnici
Dowódcy
Tytus Weturiusz Kalwinus
Spuriusz Postumiusz Albinus
Gajusz Pontiusz
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane
Położenie na mapie Kampanii
Mapa konturowa Kampanii, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „miejsce bitwy”
Położenie na mapie Włoch
Mapa konturowa Włoch, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „miejsce bitwy”
Ziemia41°09′00,00″N 14°31′59,88″E/41,150000 14,533300

Rzymianie, zamknięci przez przeciwnika w Wąwozie Kaudyńskim, aby uniknąć całkowitej zagłady musieli skapitulować. Zmuszeni zostali do wydania broni, koni i taborów oraz 600 zakładników jako gwarancję zawartego pokoju. Dodatkowo co uważane było za wielką hańbę, musieli przejść pod jarzmem i przez szpalery wrogów ubrani tylko w jedną sztukę odzieży. Rzymski historyk Tytus Liwiusz tak opisał to w swoich Dziejach Rzymu od założenia miasta (księga IX, 56):

Jeden spoglądał na drugiego, oglądali broń, którą mieli wnet oddać, patrzyli na ręce mające wkrótce pozostać bez broni i na siebie zdanych na łaskę nieprzyjaciela. Stawały im przed oczyma i jarzmo wrogie, i drwiny zwycięzcy, i twarze szydercze, i droga, którą pójdą bezbronni wśród uzbrojonych, a potem opłakany przemarsz zhańbionego wojska przez miasta sprzymierzone, powrót do ojczyzny i rodzin, dokąd nieraz ich przodkowie wkraczali w triumfie. Oni sami tylko wrócą bez ran, bez mieczów, zwyciężeni bez bitwy; im tylko nie wolno było dobyć miecza, nie wolno było zmierzyć się z nieprzyjacielem; daremna była ich odwaga [...]. Pierwsi konsulowie prawie półnadzy poszli pod jarzmo, następnie według stopnia wojskowego po kolei poddani zostali tej hańbie, a w końcu poszczególne legiony. Dookoła stali uzbrojeni wrogowie, szydząc i wyśmiewając się z nich, a często grożąc im mieczem; kilku nawet zraniono i zabito, gdy zbyt widoczne w ich twarzy oburzenie na niegodne obejście obraziło zwycięzców.

W tej sytuacji senat rzymski zawarł niekorzystny dla siebie pokój z Samnitami, który zakończył pierwszy etap tego konfliktu, dając stronom przerwę w działaniach wojennych do 316 p.n.e.[1]

PrzypisyEdytuj

LiteraturaEdytuj

  • Arthur Gilman: The Story of Rome from the Earliest Times to the End of the Republic, New York – London, 1885, s. 114.
  • Małgorzata Członkowska-Naumiuk. Furculae Caudinae - wąwóz hańby. „Mówią Wieki”. 5/2011 (616), s. 37-41. Bellona SA. ISSN 12304018 (pol.).