Bitwa pod Diemiańskiem

Bitwa pod Diemiańskiem (niem. Festung Demjansk lub Kessel von Demjansk; ros. Демя́нский котёл) – bitwa na froncie wschodnim stoczona w 1942 roku pomiędzy oddziałami Armii Czerwonej a Wehrmachtu wokół miasta Diemiansk, na południe od Leningradu.

Bitwa pod Diemiańskiem
II wojna światowa, front wschodni
Ilustracja
Niemieckie wojska w pobliżu Diemianska, 21 marca 1942 roku
Czas 8 lutego21 kwietnia 1942
Miejsce Diemiansk i okolice
Terytorium ZSRR
Przyczyna ofensywa radziecka w 1942 roku
Wynik obronne zwycięstwo Niemców
Strony konfliktu
 III Rzesza  ZSRR
Dowódcy
Walter von Brockdorff
Walther von Seydlitz
Pawieł Kuroczkin
Siły
około 96 000 żołnierzy nieznane
Straty
około 10 000 zabitych, rannych, pojmanych lub zaginionych ponad 20 000 zabitych[1].
Położenie na mapie obwodu nowogrodzkiego
Mapa lokalizacyjna obwodu nowogrodzkiego
miejsce bitwy
miejsce bitwy
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
miejsce bitwy
miejsce bitwy
57°39′N 32°28′E/57,650000 32,466667
Front wschodni (II wojna światowa)
1941

Atak Niemiec na ZSRR • Brześć • Białystok – Mińsk • Rosienie • Dubno – Łuck – Brody • Besarabia • Wojna kontynuacyjna • Karelia (I) • Hanko • Smoleńsk (I) • Humań • Kijów (I) • Tallinn • Jelnia • Odessa • Krym (I) • Sewastopol • Charków (I) • Leningrad • Rostow • Moskwa • Tichwin (I) • Tichwin (II) • Kercz (I)

1942

Lubań • Rżew – Wiaźma • Barwienkowo – Łozowa • Toropiec – Chołm • Diemiansk • Charków (II) • Fall Blau • Woroneż • Siniawino • Rżew • Stalingrad • Operacja Uran • Operacja Zimowy Sztorm • Operacja Mały Saturn

1943

Operacja Pierścień • Operacja Iskra • Operacja Polarna Gwiazda • Krasnyj Bor • Charków (III) • Operacja Bawół • Operacja miuska • Kursk • Prochorowka • Orzeł • Biełgorod – Bogoduchowsk • Mga • Smoleńsk (II) • Lenino • Dniepr • Tamań • Kercz (II) • Kijów (II)

1944

Ukraina • Leningrad – Nowogród • Krym (II) • Wyborg – Pietrozawodsk • Świrsk – Pietrozawodsk • Operacja Bagration • Bobrujsk • Mińsk • Wilno • Lwów – Sandomierz • Dęblin – Puławy • Warszawa (I) • Baranów – Sandomierz • Brześć – Lublin • Warka – Magnuszew • Jassy – Kiszyniów • Karpaty • Dukla – Preszów • warszawska Praga • przyczółki warszawskie • Czerniaków • Suursaari • Kraje bałtyckie • Kurlandia • Petsamo • Zakarpacie • Belgrad • Kosowo • Budapeszt

1945

Wisła – Odra • Sandomierz – Śląsk • Warszawa (II) • Mława – Elbląg • Częstochowa • Kraków • Nowy Sącz • Łódź • Poznań • Prusy Wschodnie • Królewiec • Dolny Śląsk • Głogów • Wrocław • Wał Pomorski • Operacja Sonnenwende • Pomorze • Kołobrzeg • Górny Śląsk • Balaton • Wiedeń • Morawy • Berlin • wzgórza Seelow • Odra • Nysa Łużycka • Brandenburgia • Łużyce • Budziszyn • Halbe • Praga • Bornholm
kapitulacja III Rzeszy

Bałtyk • Morze Czarne

Przebieg działań bojowychEdytuj

Siły niemieckie biorące udział w bitwie obejmowały II Korpus Armijny (pięć dywizji piechoty: 12., 32., 30., 123. i 290. oraz Grupa SS "Totenkopf" i Korpus Zorna), natomiast siły radzieckie składały się z trzech armii (11., 34. oraz 3. Uderzeniowej) oraz dwóch (1. i 4.) brygad spadochronowych.

Bitwa rozpoczęła się 8 lutego 1942 roku, kiedy to Rosjanie potężnymi siłami rozerwali front niemiecki pomiędzy miastem Stara Russa a Chołmem i doprowadzili do okrążenia w rejonie Diemianska znacznych sił niemieckich (95 000 ludzi i 20 000 koni[2]). Zostały one zamknięte na obszarze około 3000 km².

Niemcy nie mogąc przerwać radzieckich linii i połączyć się z oblężonymi, zdecydowali się zaopatrywać ich droga lotniczą. Oznaczało to, że aby wojska niemieckie walczące w kotle nie straciły zdolności bojowej codziennie musiało do nich dotrzeć od 100 do 150 samolotów z zaopatrzeniem w postaci broni, amunicji, żywności i lekarstw. Obliczono, że dzienne zaopatrzenie powinno wynosić minimum 200 ton[3]. W ciągu trwania całej bitwy tą drogą przewieziono 64 844 ton materiałów, a wywieziono ponad 35,5 tysiąca rannych. Droga, którą musiały przelecieć samoloty, wynosiła zaledwie 40 km.

Niemcy wielokrotnie próbowali wyrwać się z okrążenia, jednak radzieckie siły były zbyt duże i początkowo ich plany spełzały na niczym. Jednak 21 kwietnia 1942 roku około godziny 18:00, po trwającym już 7 dni natarciu, Niemcom udało połączyć się z siłami głównymi, co pozwoliło na odbudowę ciągłości frontu.

Ordre de BatailleEdytuj

Jednostki Armii CzerwonejEdytuj

Jednostki niemieckieEdytuj

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Ailsby 2001 ↓, s. 57.
  2. a b Ailsby 2001 ↓, s. 54
  3. Ailsby 2001 ↓, s. 55.
  4. Ailsby 2001 ↓, s. 53.

BibliografiaEdytuj

  • Christopher Ailsby: Piekło na froncie wschodnim. Szokujące dokumenty o Waffen-SS. Warszawa: Bellona, 2001.
  • Paul Carell: Operacja Barbarossa. Warszawa: Bellona, 2008.