Otwórz menu główne
Portret Jana Kollára, grafika Jana Vilímka

Córa sławy (cz. Slávy dcera) – cykl sonetów słowackiego poety piszącego w języku czeskim Jána Kollára[1][2]. Był przez autora wielokrotnie wydawany i stale poszerzany, z utworu o tematyce miłosnej przeradzał się w dzieło o charakterze patriotycznym i polemicznym. Wyrażał poglądy poety na kwestie narodowego odrodzenia Słowian.

Początkowo sonety Kollára ukazały się pod tytułem Básně (Poezje) w 1821[1]. Trzy lata później wyszły już jako Slávy dcera. (Córa sławy). Poeta nie tylko zwiększył ich liczbę, ale ułożył je w swoisty poemat epicki[1], mający być eposem Słowian. Wzorował się przy tym na Boskiej komedii Dantego[1]. Utwór jest poprzedzony Przedśpiewem, napisanym iloczasowym[1] dystychem elegijnym.

Ai, zde leží zem ta, před okem mým slzy ronícím,
někdy kolébka, nyní národu mého rakev.
Stoj noho! posvátná místa jsou, kamkoli kráčíš,
k obloze, Tatry synu, vznes se, vyvýše pohled.

Córa sławy składa się ogółem z pięciu części, z których wszystkie są oznaczone nazwami rzek. Pierwotnie były tylko trzy części nazwane Sala, Łaba i Dunaj – od rzek, nad którymi mieszkają Słowianie. W wydaniu drugim z 1832 część druga otrzymała tytuł Łaba, Ren, Wełtawa i dodane zostały jeszcze dwie, Lete oraz Acheron. Tym razem poeta odwołał się do znanych z mitologii greckiej rzek płynących w zaświatach. Kollár, wzorując się na Dantem, opisał słowiańskie piekło i niebo, w którym, podobnie jak włoski poeta, umieścił różne historyczne postacie, zarówno te, które cenił, jak i te, których nie lubił[1]. W wydaniu z 1852 w odmalowanym przez Kollára piekle znalazł się Adam Mickiewicz, któremu czesko-słowacki poeta zarzucał rozbijanie jedności Słowiańszczyzny[1]. Ostatni sonet z cyklu kończy się słowami piekło zdrajcom, niebo Słowianom:

Hučte, Tatry, hlas ten k Horám Černým,
hučte, Krakonoše, k Uralům:
Peklo zrádcům, nebe Slavům věrným![3]

Należące do cyklu sonety zostały napisane dziesięciozgłoskowcem (pięciostopowcem) trocheicznym[4].

Ogółem Córa sławy liczy sześćset czterdzieści pięć sonetów, co jest niewątpliwie rekordem. Wartość poetycka wielu z nich jest jednak dyskusyjna[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h Józef Magnuszewski: Historia literatury czeskiej. Zarys. Wrocław: Ossolineum, 1973, s. 118-121.
  2. Ján Kollár, Slovak poet (ang.). Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2017-01-10].
  3. Ján Kollár: Slávy dcera, 645 (cz.). zlatyfond.sme.sk. [dostęp 2017-01-10].
  4. Robert Ibrahim, Petr Plecháč: Teorie verše ve stopovém množství (cz.). academia.edu. [dostęp 2017-01-10].

BibliografiaEdytuj

  • Jan Kollár: Wybór pism; oprac. Henryk Batowski.. Wrocław: Ossolineum, 1954.

Linki zewnętrzneEdytuj

  • Ján Kollár: Slávy dcera (cz.). zlatyfond.sme.sk. [dostęp 2017-01-10].