Cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Kijowie (Ławra Peczerska)

Cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiegoprawosławna cerkiew w kompleksie ławry Peczerskiej w Kijowie, w jurysdykcji eparchii kijowskiej Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego.

Cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego
Хрестовоздвиженська церква
Distinctive emblem for cultural property.svg 80-382-0272
cerkiew monasterska
Ilustracja
Widok ogólny
Państwo  Ukraina
Miasto wydzielone  Kijów
Miejscowość COA of Kyiv Kurovskyi.svg Kijów
Wyznanie prawosławne
Kościół Ukraiński Kościół Prawosławny Patriarchatu Moskiewskiego
Eparchia kijowska
Wezwanie Podwyższenia Krzyża Pańskiego
Wspomnienie liturgiczne 14/27 września
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie św. Szczepana[1]
Położenie na mapie Kijowa
Mapa konturowa Kijowa, w centrum znajduje się punkt z opisem „Cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, u góry znajduje się punkt z opisem „Cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego”
Położenie na mapie Kijowa i obwodu kijowskiego
Mapa konturowa Kijowa i obwodu kijowskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Cerkiew Podwyższenia Krzyża Pańskiego”
50,433917°N 30,561139°E/50,433917 30,561139

HistoriaEdytuj

Cerkiew została zbudowana w 1700 na miejscu starszej, drewnianej świątyni, z fundacji kozackiego pułkownika Pawła Hercyka, który następnie został pochowany w świątyni. W roku ukończenia prac budowlanych konsekrował ją metropolita kijowski Warłaam[1]. W latach 40. XVIII wieku cerkiew została połączona galerią z jednym z wejść do podziemi – Bliższych Pieczar, w których prowadził niegdyś życie pustelnicze Antoni Pieczerski. W XIX wieku podwyższono ją o jedno piętro według projektu Andrieja Mielenskiego. Wcześniej, w drugiej połowie XVIII wieku, do świątyni dobudowano obszerny przedsionek[1].

W XIX wieku i na początku XX wieku w cerkwi Podwyższenia Krzyża Pańskiego chowano metropolitów kijowskich zmarłych podczas sprawowania urzędu. W świątyni pochowani zostali metropolici Filaret, Arseniusz, Filoteusz, Joannicjusz, Teognost, Flawian i Włodzimierz. Szczątki tego ostatniego, ogłoszonego w 1992 świętym nowomęczennikiem, zostały po kanonizacji ekshumowane jako relikwie i wystawione dla kultu w Dalszych Pieczarach w ławrze[1].

W latach 30. XX wieku władze radzieckie zlikwidowały wspólnotę monastyczną ławry Peczerskiej[2].

Cerkiew została przywrócona do użytku liturgicznego w 1990 i działa w jurysdykcji Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego[1].

ArchitekturaEdytuj

Świątynia położona jest ponad Bliższymi Pieczarami ławry Peczerskiej. Została wzniesiona w stylu baroku ukraińskiego na planie krzyża, jest orientowana. Jej długość to 38 metrów, zaś szerokość – 10,5 metra. Obiekt zwieńczony jest trzema kopułami, z których środkowa, największa, położona jest na ośmiobocznym bębnie, zaś dwie boczne, mniejsze, na bębnach na planie sześciokąta. W 1769, gdy cerkiew była remontowana, jej dach przykryto blachą, zaś kopuły pozłocono[1]. Obiekt z zewnątrz dekorowany jest skromnie, co jest typowe dla wczesnych ukraińskich budowli barokowych. We wnętrzu znajduje się kompleks fresków. Znaczną wartość zabytkową posiada ikonostas we wnętrzu świątyni[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g Юрий Коганов, Хрестовоздвиженська церква, www.kplavra.kiev.ua [dostęp 2016-03-28] (ukr.).
  2. Михаил Федорин, XIX – XXI, www.kplavra.kiev.ua [dostęp 2016-03-28] (ukr.).