Otwórz menu główne

Cmentarz żydowski w Tarnowiekirkut znajdujący się w Tarnowie przy ul. Szpitalnej.

Cmentarz Żydowski
w Tarnowie
Obiekt zabytkowy nr rej. A-22 z 28.09.1976 (Tar)
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Tarnów
Adres ul. Szpitalna
Typ cmentarza wyznaniowy
Wyznanie judaizm
Powierzchnia cmentarza 3,2 ha
Data otwarcia przed 1881
Położenie na mapie Tarnowa
Mapa lokalizacyjna Tarnowa
Cmentarz Żydowski w Tarnowie
Cmentarz Żydowski
w Tarnowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz Żydowski w Tarnowie
Cmentarz Żydowski
w Tarnowie
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cmentarz Żydowski w Tarnowie
Cmentarz Żydowski
w Tarnowie
Ziemia50°01′07,26″N 20°59′41,45″E/50,018683 20,994847

Data założenia nekropolii nie jest znana, na podstawie zachowanych dokumentów zakłada się, że cmentarz istniał w już w 1581 roku[1][2]. Jest to jeden z najstarszych i najciekawszych cmentarzy w południowej Polsce. Na powierzchni 3,2 ha znajduje się około trzech tysięcy zachowanych nagrobków, z których najstarszy pochodzi z roku 1667[3].

Oryginalna stara brama wejściowa na cmentarz, przez którą przeszły tysiące Żydów, idąc na śmierć podczas Zagłady, znajduje się w Muzeum Holokaustu (od 1991) w Stanach Zjednoczonych[4]. Oryginalną bramę zastąpiono kopią. Za bramą, po prawej stronie, znajduje się masowa mogiła około 25 tysięcy zamordowanych Żydów z tarnowskiego getta[5]. W 1946 roku Dawid Beckert ustawił w tym miejscu pomnik w kształcie złamanej kolumny, pochodzącej z ruin Nowej Synagogi.

W lutym 1988 roku powstał w Tarnowie Komitet Opieki nad Zabytkami Kultury Żydowskiej w Polsce, z którego inicjatywy podjęto prace porządkowe i renowacyjne na cmentarzu. Odnowiono ogrodzenie, a od 2000 roku prowadzi się prace przy oczyszczaniu cmentarza.

W 2018 roku, na kwaterze wojskowej, odnowiono 27 nagrobków należących do żołnierzy zmarłych podczas I wojny światowej[6].

Z przeprowadzonych, podczas remontu w latach 2018-2019, badań geologicznych wynika, że na nekropolii spoczywa ponad 11 tysięcy osób[7].

PrzypisyEdytuj

  1. Cmentarz w Tarnowie - Wirtualny Sztetl, sztetl.org.pl [dostęp 2018-11-21] (pol.).
  2. Cmentarz żydowski w Tarnowie Jewish cemetery in Tarnow, www.kirkuty.xip.pl [dostęp 2018-11-21].
  3. Burchard podaje powierzchnię cmentarza wynoszącą 3,19 ha, zaś datę najstarszego zachowanego nagrobka jako 1734 rok
  4. Tarnów. Żydzi, Cyganie i Bem - Kraków - NaszeMiasto.pl, krakow.naszemiasto.pl [dostęp 2018-06-02] (pol.).
  5. Burchard podaje liczbę zamordowanych na cmentarzu jako około 15 000
  6. Tarnów. Konsul Austrii i studenci z Izraela oddali hołd żołnierzom, którzy spoczywają na Cmentarzu Żydowskim [ZDJĘCIA] - Gazetakrakowska.pl, „- Gazetakrakowska.pl” [dostęp 2018-11-21] (pol.).
  7. Renowacja tarnowskiego Kirkutu dobiega końca, radiokrakow.pl [dostęp 2019-05-28] (pol.).

BibliografiaEdytuj

  • Przemysław Burchard: Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce. Warszawa: 1990, s. 220-221.
  • Mapa WIG Tarnów Pas 48 Słup 32 Warszawa 1937 r.

Linki zewnętrzneEdytuj