Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych

Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych – dawny cmentarz ewangelicki, założony w XVII wieku[1]. Zachowały się ruiny grobowca oraz kilka nagrobków.

Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych
Obiekt zabytkowy nr rej. 1089 z 24.04.1990
Ilustracja
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Miejscowość Karwieńskie Błoto Pierwsze
Typ cmentarza wyznaniowy
Wyznanie mennonityzm, luteranizm
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza 0,27 ha
Data otwarcia XVII wiek
Położenie na mapie gminy Krokowa
Mapa lokalizacyjna gminy Krokowa
Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych
Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych
Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych
Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych
Położenie na mapie powiatu puckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu puckiego
Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych
Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych
Ziemia54°48′33,7″N 18°10′05,5″E/54,809361 18,168194

24 kwietnia 1990 cmentarz został wpisany do rejestru zabytków[2].

OpisEdytuj

Nieprzydatne nadmorskie bagna leżące na południowy zachód od Karwi postanowił zagospodarować starosta pucki Jan Wejher, sprowadzając w tym celu w 1599 osadników olęderskich (głównie mennonitów). Osadnicy zmeliorowali teren i założyli wieś Karwieńskie Błota zachowując odrębny język, kulturę i wyznanie. W XIX wieku w wyniku germanizacyjnej polityki Prus ulegli znacznemu zniemczeniu. Cmentarz powstał w połowie XIX wieku. Po drugiej wojnie światowej większość zniemczonych Olędrów przesiedlono do Niemiec[3].

Cmentarz założony został na planie prostokąta i otoczony głogowym żywopłotem. Zachowały się znajdujące się w jego we wschodniej części ruiny murowanego z cegły grobowca z drugiej połowy XIX wieku oraz szczątki nagrobków, z których najstarszy nosi datę 1848. Cmentarz użytkowany był jeszcze w latach 1940-stych[4][5].

Cmentarz znajduje się na zachód od zabudowy wsi wśród nieużytkowanych zarastających drzewami pól[6].

GaleriaEdytuj

Zdjęcia z 2016:

PrzypisyEdytuj

  1. Anna, Krzysztof Jakubowscy „Pomorskie cmentarze”, Gdańsk 2012, ​ISBN 978-83-62129-73-7​, str. 60
  2. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 2019-12-31. [dostęp 2016.07.15].
  3. Karwieńskie Błota I i II – strona gminy Krokowa. [dostęp 2016.07.15].
  4. Joanna Małuj z zespołem, Gminny Program opieki nad zabytkami na lata 2015-2018 – Urząd Wojewódzki Gdańsk. [dostęp 2016-07-18].
  5. Cmentarz ewangelicki, Tablica informacyjna przy cmentarzu, dostęp 2016.05.20
  6. Compass, Kaszubskie Wybrzeże Bałtyku, Wyd. II, Kraków 2015