Podział administracyjny Polski

podział terytorialny Polski

Podział terytorialny Polski zmieniał się wielokrotnie, od II wojny światowej reformy miały miejsce w 1946, 1950, 1957 i 1975 oraz obecny trójstopniowy podział administracyjny obowiązujący od 1 stycznia 1999.

Podział administracyjny Polski
Województwa
Mapa administracyjna Polski (stan na 1 stycznia 2020 r.) z zaznaczonymi województwami, powiatami, gminami i miastami w gminach miejsko-wiejskich.
LEGENDA:
czarne linie – granice województw
czerwone linie – granice powiatów
zielone linie – granice gmin
szare linie – granice miast w gminach miejsko-wiejskich
Powiaty, stan na 1 stycznia 2020 r.
Gminy
Porównanie podziałów administracyjnych sprzed i po reformie z 1999 r.
Geographylogo.svg
Siedziby władz wojewódzkich (od 1999 roku):
Red pog.svg - Siedziby wojewodów i sejmików wojewódzkich
Black pog.svg - Siedziby wojewodów
Yellow pog.svg - Siedziby sejmików wojewódzkich

Stan na 1 stycznia 2020[1]:

  • jednostki I stopnia – 16 województw
  • jednostki II stopnia – 380 powiatów, w tym:
    • 66 miast na prawach powiatu – gminy o statusie miasta, wykonujące zadania powiatu, potocznie zwane „powiatami grodzkimi”,
    • 314 powiatów – skupiają od kilku do kilkunastu sąsiadujących ze sobą gmin, potocznie zwane „powiatami ziemskimi”; mogą mieć siedzibę w mieście na prawach powiatu, które nie leży na ich obszarze
  • jednostki III stopnia – 2477 gmin, w tym:

Dane statystyczneEdytuj

Stan na 1 stycznia 2020 r.

Herb Flaga Województwo Siedziba władz Powierz
chnia
w km²
Ludność
(30 VI 2020[2])
Gęstość
zaludn.
na km²
Miasta II stopień adm. Gminy
powiaty m. na prawach powiatu ogółem miejskie wiejskie miejsko-wiejskie
    dolnośląskie Wrocław 19 946,70 2 898 525 145,31 91 26 4 169 35 78 56
    kujawsko-pomorskie BydgoszczToruń 17 971,34 2 069 273 115,14 52 19 4 144 17 92 35
    lubelskie Lublin 25 122,46 2 103 342 83,72 48 20 4 213 20 165 28
    lubuskie Gorzów WielkopolskiZielona Góra 13 987,93 1 010 177 72,22 43 12 2 82 9 39 34
    łódzkie Łódź 18 218,95 2 448 713 134,40 46 21 3 177 18 131 28
    małopolskie Kraków 15 182,79 3 413 931 224,86 62 19 3 182 14 120 48
    mazowieckie Warszawa 35 558,47 5 428 031 152,65 89 37 5 314 35 225 54
    opolskie Opole 9 411,87 980 771 104,21 36 11 1 71 3 35 33
    podkarpackie Rzeszów 17 845,76 2 125 901 119,13 51 21 4 160 16 109 35
    podlaskie Białystok 20 187,02 1 176 576 58,28 40 14 3 118 13 78 27
    pomorskie Gdańsk 18 323,68 2 346 717 128,07 42 16 4 123 22 81 20
    śląskie Katowice 12 333,09 4 508 078 365,53 71 17 19 167 49 96 22
    świętokrzyskie Kielce 11 710,50 1 230 044 105,03 44 13 1 102 5 58 39
    warmińsko-mazurskie Olsztyn 24 173,47 1 420 514 58,76 50 19 2 116 16 66 34
    wielkopolskie Poznań 29 826,50 3 500 361 117,36 113 31 4 226 19 113 94
    zachodniopomorskie Szczecin 22 904,72 1 693 219 73,92 66 18 3 113 11 47 55
    Polska Warszawa 312705,25 38 354 173 122,65 944 314 66 2477 302 1533 642

Oceny podziału administracyjnegoEdytuj

Bohdan Wyżnikiewicz (Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową) wskazuje, że różnice w wielkości i potencjale województw są znaczne i że wynika to z faktu, że tworzeniu nowych województw towarzyszyły przetargi polityczne w sprawie ich liczby. Przedstawia ponadto, że mniejsze i słabsze ekonomicznie województwa rozwijają się wolniej niż duże i silne ekonomicznie regiony[3].

W 2000 rząd Jerzego Buzka uznał potrzebę rozpoczęcia pilnych działań prowadzących do łączenia się miast na prawach powiatu i powiatów mających siedzibę swych władz w tych miastach, z uwagi na znaczące dysproporcje występujące w zakresie potencjału instytucjonalnego jednostek powiatowych. Analizy rządowe wskazywały na znacząco wyższy potencjał miast na prawach powiatu i szczególnie niski potencjał powiatów pozbawionych większych ośrodków miejskich. Dane wskazują, że powiaty pozbawione dużych miast mają znacząco mniejsze zasoby służące do wypełniania powiatowych zadań publicznych[4].

W 2001 Sejm i Senat zgodnie uznały nowy zasadniczy podział terytorialny państwa za poprawny i spełniający założenia reformy administracji publicznej. Senat wskazał na konieczność wspierania inicjatyw zmierzających do racjonalizacji podziału terytorialnego kraju na powiaty[5]. Sejm stwierdził, że część powiatów jest zbyt słaba ekonomicznie, a przez to mało sprawna i mało efektywna. Analiza potencjału rozwojowego jednostek powiatowych wskazuje na duże zróżnicowanie między miastami na prawach powiatu a powiatami pozbawionymi ośrodków miejskich. Za korzystne dla wykonywania funkcji publicznych Sejm uznał łączenie się miast na prawach powiatu i otaczających je powiatów mających siedziby w tych miastach[6].

Podział administracyjny PolskiEdytuj

Poniższa lista przedstawia podział administracyjny Polski na województwa. Najpierw wymienione jest miasto (lub miasta) wojewódzkie (wytłuszczoną czcionką) oraz pozostałe miasta na prawach powiatu. Dalej wszystkie powiaty wraz z miastami będącymi siedzibą władz powiatu. Podział powiatów na gminy przedstawiono na stronach „Dokładniejsze informacje”.

województwo dolnośląskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa dolnośląskiego.

województwo kujawsko-pomorskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa kujawsko-pomorskiego.

województwo lubelskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa lubelskiego.

województwo lubuskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa lubuskiego.

województwo łódzkieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa łódzkiego.

województwo małopolskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa małopolskiego.

województwo mazowieckieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa mazowieckiego.

województwo opolskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa opolskiego.

województwo podkarpackieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa podkarpackiego.

województwo podlaskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa podlaskiego.

województwo pomorskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa pomorskiego.

województwo śląskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa śląskiego.

województwo świętokrzyskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa świętokrzyskiego.

województwo warmińsko-mazurskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa warmińsko-mazurskiego.

województwo wielkopolskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa wielkopolskiego.

województwo zachodniopomorskieEdytuj

Podział powiatów na gminy zamieszczono w podział administracyjny województwa zachodniopomorskiego.

Historyczny podział PolskiEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Podział administracyjny Polski 2019, eteryt.stat.gov.pl [dostęp 2019-01-06] (pol.).
  2. Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym (stan w dniu 30.06.2020), stat.gov.pl, 15 października 2020 [dostęp 2020-12-09].
  3. Bohdan Wyżnikiewicz: Mazowieckie ma silniejszą gospodarkę niż Słowacja i Bułgaria. Biznes.pl, 2012-06-13. [dostęp 2016-11-09].
  4. Zasadniczy, trójstopniowy podział terytorialny państwa. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, 2001-05-31. [dostęp 2012-07-15].
  5. Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 stycznia 2001 w sprawie oceny nowego zasadniczego podziału terytorialnego państwa (M.P. z 2001 r. nr 2, poz. 24).
  6. Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 maja 2001 w sprawie oceny funkcjonowania zasadniczego podziału terytorialnego państwa (M.P. z 2001 r. nr 16, poz. 249).

Linki zewnętrzneEdytuj