Województwo wielkopolskie

województwo w Polsce

Województwo wielkopolskiewojewództwo utworzone w 1999 w środkowo-zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej Warty; dzieli się na 4 miasta na prawach powiatu, 31 powiatów i 226 gmin, które zamieszkuje około 3,5 mln osób (30 czerwca 2020)[1]; siedzibą wojewody i władz samorządu województwa jest Poznań.

Województwo wielkopolskie
województwo
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Kod ISO 3166-2 PL-WP
TERYT 30
Siedziba wojewody i sejmiku Poznań
Wojewoda Michał Zieliński
Marszałek Marek Woźniak
Powierzchnia (2020) 29 826,51 km²
Populacja (30 czerwca 2020)
• liczba ludności

3 500 361[1]
• gęstość 117 os./km²
Urbanizacja 55,2
Tablice rejestracyjne P
Adres Urzędu Wojewódzkiego:
al. Niepodległości 16/18
61-713 Poznań
Adres Urzędu Marszałkowskiego:
al. Niepodległości 34
61-714 Poznań
Podział administracyjny
Plan województwa wielkopolskiego
Liczba miast na prawach powiatu 4
Liczba powiatów 31
Liczba gmin miejskich 19
Liczba gmin miejsko-wiejskich 94
Liczba gmin wiejskich 113
Położenie na mapie Polski
Greater Poland in Poland (+rivers).svg
Strona Urzędu Wojewódzkiego
Strona Urzędu Marszałkowskiego
Portal Polska

Województwo wielkopolskie zajmuje drugie miejsce w kraju pod względem powierzchni i trzecie pod względem liczby ludności.

Na obszarze województwa leży aglomeracja kalisko-ostrowska i aglomeracja poznańska oraz Kalisko-Ostrowski Okręg Przemysłowy, Konińskie Zagłębie Węgla Brunatnego i Poznański Okręg Przemysłowy.

HistoriaEdytuj

 
Województwa z lat 1975–1998 z granicą obecnego województwa wielkopolskiego

Województwo wielkopolskie utworzono 1 stycznia 1999 z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

GeografiaEdytuj

 
Mapa fizyczna województwa

Według danych z 1 stycznia 2014 r. powierzchnia województwa wynosiła 29 826,50 km², co stanowi 9,5% powierzchni Polski[2]. Wielkopolskie jest drugim co do powierzchni województwem w Polsce (po woj. mazowieckim).

Położenie administracyjneEdytuj

Województwo jest położone w środkowo-zachodniej Polsce i graniczy z województwami[3]:

Położenie historyczneEdytuj

Województwa wielkopolskiego nie można jednoznacznie utożsamiać z historyczną Wielkopolską[4], gdyż obecnie nie należą do niego m.in.[5]:

W skład województwa wchodzą natomiast m.in.[6]:

GeomorfologiaEdytuj

Rzeźba terenu województwa wielkopolskiego, warunki geologiczne i glebowe zostały ukształtowane przez dwa zlodowacenia:

  • przez zlodowacenie bałtyckie w części północnej i środkowej, gdzie teren jest nizinny, występują licznie jeziora Pojezierza Pomorskiego, Poznańskiego i Gnieźnieńskiego,
  • przez zlodowacenie środkowopolskie w części południowej, gdzie występuje mniej urozmaicona rzeźba oraz brak jezior.

TopografiaEdytuj

W wymiarze północ-południe województwo rozciąga się na długości 284 km, to jest 2°33′08″. W wymiarze wschód-zachód rozpiętość województwa wynosi 228 km, co w mierze kątowej daje 3°19′44″.

Współrzędne geograficzne skrajnych punktów:

Najwyższym punktem jest wierzchołek Kobylej Góry – 284 m n.p.m.

Stosunki wodneEdytuj

 
Pojezierze Wielkopolskie

Region wielkopolski leży w obrębie dorzecza Odry, przy czym 88% jego powierzchni odwadnia system cieków dorzecza Warty, a pozostałe 12% jest odwadniane przez systemy cieków Baryczy, Krzyckiego Rowu i Obrzycy. Jakość wód rzecznych jest w większości pozaklasowa, ale ich stan ulega stopniowej poprawie.

Na pojezierzach w części północnej i środkowej regionu występuje ok. 800 jezior, w tym 58% o powierzchni do 10 ha i 8% o powierzchni powyżej 100 ha. Największym jeziorem jest Jezioro Powidzkie – 10,36  km² wchodzące w skład Pojezierza Gnieźnieńskiego.

KlimatEdytuj

Wielkopolska należy do najcieplejszych i najsuchszych regionów w Polsce[7]. Przeważają polarno-morskie masy powietrza, co sprawia że lata są chłodniejsze, a zimy łagodniejsze niż we wschodniej bardziej kontynentalnej części kraju. Dominują wiatry zachodnie o prędkości od 2,5 do 3,5 m/s[7].

Średnie roczne ciśnienie atmosferyczne w regionie wynosi około 1005 hPa; średnia roczna temperatura wynosi około 8,2 °C, ku północy spada do około 7,6 °C, a na krańcach południowych i zachodnich osiąga około 8,5 °C[7]. Ekstremalne wartości temperatur w Wielkopolsce wynoszą od +38 °C w okresie letnim do −30 °C w okresie zimowym[7]. Niższe temperatury występują w siedliskach położonych w dolinach rzek, szczególnie na obszarach łąkowych i polach uprawnych w wyniku m.in. zwiększonej ewapotranspiracji[7].

Okres wegetacyjny należy do najdłuższych w Polsce, jego początek przypadający na około 28 marca rozpoczyna się w zachodniej Wielkopolsce[7]. Na Nizinie Południowowielkopolskiej wynosi około 228 dni, a na krańcach północnych około 216 dni[7].

Roczna suma opadów waha się od 500 do 550 mm[7]. Cechuje je nieregularność oraz nierównomierność w ciągu roku oraz wyraźny deficyt opadów występujący we wschodniej Wielkopolsce[7]. Charakterystyczne dla klimatu Wielkopolski jest częste lecz nieregularne występowanie okresów bezopadowych, wywierające negatywny wpływ na rozwój roślin[7]. Średnia zalegania pokrywy śnieżnej wynosi 51–57 dni[7].

Średnia wilgotność względna powietrza w Wielkopolsce wynosi 78%; największe niedosyty występują m.in. w środowisku miejskim[7].

Bogactwa naturalneEdytuj

Głównymi mineralnymi surowcami energetycznymi Wielkopolski są węgiel brunatny, gaz ziemny, ropa naftowa i torf.[potrzebny przypis]

Złoża węgla brunatnego eksploatuje się w rejonie Konina, Turku i Koła (KWB „Konin” i KWB „Adamów”), są bazą dla przemysłu energetycznego (Zespół Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin opalanej węglem brunatnym produkuje ponad 10% krajowej energii elektrycznej). Znaczne są też ilości złóż torfu, oblicza się, że jest ich 886 tys. ha o średniej miąższości 1,5 m. Odkryto złoża tego surowca o znaczeniu leczniczym – borowiny w Błażejewie, Ławicy i Mechnaczu. Ponadto bardzo duże pokłady węgla brunatnego zostały odkryte w okolicach Kościana. Jednak nie są one obecnie eksploatowane i prawdopodobnie ze względu na kosztowne przystosowanie tych terenów do budowy kopalni i konieczności przesiedlenia tysięcy ludzi nigdy nie będą.

Intensywnie eksploatuje się sól kamienną w kopalni soli w Kłodawie (około 20% krajowej produkcji). W Wapnie eksploatuje się bogate złoża gipsu.

GlebyEdytuj

Przeważają gleby bielicowe i rdzawe stanowiące 60% powierzchni oraz płowe i brunatne – 20%, pozostałe to głównie gleby obszarów podmokłych (opadowo-glejowe, glejobielicowe, murszowo-torfowe, mady rzeczne).

LasyEdytuj

Według danych z 31 grudnia 2012 w woj. wielkopolskim lasy obejmowały powierzchnię 766,2 tys. ha, co stanowiło 25,7% jego powierzchni. 5,0 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych[8].

DemografiaEdytuj

Według danych z 30 czerwca 2020 r. województwo wielkopolskie miało 3 500 361 mieszkańców, co stanowiło 9,0% ludności Polski[9]. Wielkopolskie jest trzecim województwem pod względem liczby ludności w Polsce.

Dane z 30 czerwca 2020 r.[1]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 3 500 361 100 1 797 406 51 1 702 955 49
powierzchnia 29 826,51 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
117 60 57
  • Piramida wieku mieszkańców w. wielkopolskiego w 2014 roku[9].


 

Podział administracyjnyEdytuj

Miasta na prawach powiatu – porównanie
Herb Miasto na prawach powiatu Ludność
(30 czerwca 2020)[1]
Powierzchnia
[km²]
Gęstość zaludnienia
[os./km²]
Wydatki budżetu 2018[10] [mln zł] Dochody budżetu 2018[11] [mln zł] Zadłużenie samorządu względem dochodów 2018[12] [%] Przeciętna stopa bezrobocia
(1 stycznia 2018)[13]
  Kalisz 99.761 69,42 1437 666,096 596,705 31,55% 3,2%
  Konin 73.176 82,20 890 561,101 537,521 23,52% 8,0%
  Leszno 63.323 31,9 1985 457,197 422,382 39,52% 4,1%
  Poznań 533.830 261,85 2039 3 775,364 3 598,878 29,90% 1,5%
Powiaty – porównanie
Herb Powiat Siedziba powiatu Ludność
(30 czerwca 2020)[1]
Powierzchnia
[km²]
Gęst. zaludnienia
[os./km²]
Urbanizacja
[%]
Wydatki budżetu 2018[10] [mln zł] Dochody budżetu 2018[11] [mln zł] Zadłużenie samorządu względem dochodów 2018[12] [%] Przeciętna stopa bezrobocia
(1 stycznia 2018)[13]
  chodzieski Chodzież 46.955 680,58 69 58,5 53,152 52,875 19,18% 7,8%
  czarnkowsko-trzcianecki Czarnków 86.868 1808,19 48 46,4 105,089 92,874 13,11% 5,2%
  gnieźnieński Gniezno 145.393 1254,34 116 63,9 196,345 148,821 14,81% 6,4%
  gostyński Gostyń 75.907 810,34 94 42 84,419 82,536 34,87% 6,2%
  grodziski Grodzisk Wielkopolski 51.940 643,72 81 38 48,111 42,581 32,00% 4,5%
  jarociński Jarocin 71.507 587,7 122 39,65 96,039 79,215 16,36% 5,2%
  kaliski Kalisz 83.035 1160,02 72 1,9 97,904 80,973 7,71% 2,9%
  kępiński Kępno 56.428 600,39 94 26,3 69,310 64,863 34,31% 2,0%
  kolski Koło 86.473 1011,03 86 37,9 97,379 88,055 6,84% 6,6%
  koniński Konin 130.005 1578,71 82 14,1 117,237 107,199 16,04% 11,3%
  kościański Kościan 79.114 722,53 109 46,5 99,392 92,692 26,98% 3,8%
  krotoszyński Krotoszyn 77.182 714,23 108 60,2 119,622 97,243 30,59% 4,2%
  leszczyński Leszno 57.544 804,65 72 9,3 87,996 78,797 - 3,4%
  międzychodzki Międzychód 36.686 736,66 50 46,4 55,688 52,350 4,58% 5,0%
  nowotomyski Nowy Tomyśl 75.675 1011,67 75 47,3 83,500 68,211 18,29% 2,5%
  obornicki Oborniki 59.826 712,65 84 50,8 58,669 53,948 25,34% 4,0%
  ostrowski Ostrów Wielkopolski 161.581 1160,65 139 53 182,392 172,514 31,16% 3,3%
  ostrzeszowski Ostrzeszów 55.436 772,37 72 33,1 67,259 66,464 4,73% 4,9%
  pilski Piła 135.928 1267,1 107 65,1 169,853 159,833 28,36% 5,3%
  pleszewski Pleszew 62.962 711,91 88 28,2 83,535 82,435 47,98% 3,9%
  poznański Poznań 403.417 1899,61 212 40,1 424,510 376,260 5,64% 1,8%
  rawicki Rawicz 60.233 553,23 109 48,6 61,971 60,708 12,77% 4,9%
  słupecki Słupca 59.029 837,91 70 28,9 84,891 70,017 23,49% 8,8%
  szamotulski Szamotuły 91.720 1119,55 82 48,4 95,029 84,444 18,10% 4,0%
  średzki Środa Wielkopolska 59.033 623,18 95 35,3 86,575 76,119 36,29% 6,7%
  śremski Śrem 61.455 574,41 107 57,6 172,586 67,142 16,15% 2,6%
  turecki Turek 83.818 929,4 90 40 104,696 97,394 5,13% 4,7%
  wągrowiecki Wągrowiec 70.216 1040,8 67 47,2 111,466 87,362 16,73% 6,9%
  wolsztyński Wolsztyn 57.534 680,03 85 24,1 68,845 63,385 25,63% 1,8%
  wrzesiński Września 78.089 704,19 111 52,4 131,235 102,311 6,59% 4,1%
  złotowski Złotów 69.282 1660,91 42 49,9 70,234 71,534 26,74% 8,6%

Administracja i politykaEdytuj

 
Wejście do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu

Samorząd wojewódzkiEdytuj

Organem stanowiącym samorządu jest Sejmik Województwa Wielkopolskiego, składający się z 39 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest Poznań. Sejmik wybiera organ wykonawczy samorządu, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem.

Zobacz więcej w artykule Marszałek województwa, w sekcji Województwo wielkopolskie.

W 2012 r. przeciętne zatrudnienie administracji samorządu wojewódzkiego wynosiło 1816 osób[14].

Podział mandatów w Sejmiku Woj. Wielkopolskiego (2018)[15]
Komitet Wyborczy Liczba radnych
KKW Platforma Nowoczesna Koalicja Obywatelska
15/39
KW Prawo i Sprawiedliwość
13/39
KW Polskie Stronnictwo Ludowe
7/39
KKW SLD Lewica Razem
3/39
KWW Bezpartyjni Samorządowcy
1/39

Administracja państwowaEdytuj

W 2012 r. przeciętne zatrudnienie administracji państwowej w województwie wynosiło 11 488 osób[14].

Organem administracji rządowej jest Wojewoda Wielkopolski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Poznań[16], gdzie znajduje się Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu. W ramach urzędu działają także 4 delegatury: w Kaliszu, Koninie, Lesznie i Pile.

Delegatury urzędu wojewódzkiego obejmują swoim zasięgiem działania[17]:

  • delegatura w Kaliszu powiaty: jarociński, kaliski, kępiński, krotoszyński, ostrowski, ostrzeszowski, pleszewski i miasto Kalisz;
  • delegatura w Koninie powiaty: kolski, koniński, słupecki, turecki i miasto Konin;
  • delegatura w Lesznie powiaty: gostyński, grodziski, kościański, leszczyński, rawicki, wolsztyński i miasto Leszno;
  • delegatura w Pile powiaty: chodzieski, czarnkowsko-trzcianecki, pilski, wągrowiecki i złotowski.

Ochrona przyrodyEdytuj

 
Pomnik przyrody – Dąb Sokół w Giewartowie

Stan na rok 2005:

Powierzchnia obszarów prawnie chronionych: 932,6 tys. ha (9,0% prawnie chronionej powierzchni kraju)
w tym obszary chronionego krajobrazu – 78,9%, parki krajobrazowe – 18,5%, parki narodowe – 0,9%, rezerwaty przyrody – 0,6%.

GospodarkaEdytuj

W 2012 r. produkt krajowy brutto woj. wielkopolskiego wynosił 154,2 mld zł, co stanowiło 9,5% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 44,6 tys. zł (106,3% średniej krajowej), co plasowało wielkopolskie na 3. miejscu względem innych województw[18].

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. wielkopolskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3353,16 zł, co lokowało je na 6. miejscu względem wszystkich województw[19].

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 148,6 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 10,0% do aktywnych zawodowo[20].

Według danych z 2013 r. 8,5% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. wielkopolskiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji)[21].

W 2010 r. produkcja sprzedana przemysłu w woj. wielkopolskim wynosiła 103,8 mld zł, co stanowiło 10,5% produkcji przemysłu Polski. Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej w wielkopolskim wynosiła 15,2 mld zł, co stanowiło 9,5% sprzedaży Polski[22].

Budżet województwa wielkopolskiego w 2013 r. zamknął się dochodami w wysokości 1170 mln zł oraz wydatkami w wysokości 1385 mln zł. Zadłużenie samorządu na koniec 2013 r. wyniosło 441,0 mln zł, co stanowiło 37,67% wysokości dochodów województwa[23][24].

Pracujący woj. wielkopolskiego według miejsca pracy i rodzaju działalności w 2012 r.[25]
Działalność i miejsce pracy Liczba
pracujących [tys.]
Ilość
pracujących
Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 212,8 15,67%
Przemysł 332,8 24,51%
Budownictwo 91,7 6,75%
Handel; naprawa pojazdów samochodowych 226,8 16,70%
Transport i gospodarka magazynowa 75,4 5,55%
Zakwaterowanie i gastronomia 21,1 1,55%
Informacja i komunikacja 21,5 1,58%
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 27,3 2,01%
Obsługa rynku nieruchomości 16,0 1,18%
Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 48,4 3,57%
Administrowanie i działalność wspierająca 40,1 2,95%
Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne 48,3 3,56%
Edukacja 101,7 7,49%
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 63,5 4,67%
Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją 11,0 0,81%
Pozostała działalność usługowa 19,4 1,43%
Ogółem (Σ) 1358,0 100%

TransportEdytuj

 
Autostrada A2 – węzeł „Krzesiny” (Poznań-Nowe Miasto)
 
Dworzec kolejowy Poznań Główny od strony peronów

W Wielkopolsce krzyżuje się kilka szlaków komunikacyjnych. Przez Poznań i Konin przebiega trasa z Europy Zachodniej do Rosji. W kierunku południowym biegnie międzynarodowa trasa z Gdańska przez Poznań i Leszno do Pragi i dalej na południe Europy. Zbudowana jest tu autostrada A2, która biegnie od granicy zachodniej przez Poznań i Warszawę do Moskwy.

Głównymi węzłami kolejowymi są tutaj: Poznań, Piła, Ostrów Wielkopolski i Leszno. Pomiędzy Warszawą a Berlinem kursują pociągi EuroCity, które zapewniają szybkie połączenie komunikacyjne pomiędzy Poznaniem a Berlinem. Trasa ta została jako pierwsza w Polsce, dostosowana do europejskiego systemu szybkich przewozów.

W Poznaniu znajduje się międzynarodowy port lotniczy Poznań-Ławica.

Lotnisko powojskowe z długim betonowym pasem startowym znajduje się w Pile. W Michałkowie położonym ok. 5 km na północ od Ostrowa Wielkopolskiego znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Ostrowskiego. Lotnisko posiada krótki utwardzony pas oraz lądowisko trawiaste przez co mogą tam lądować tylko niewielkie samoloty. Małe samoloty mogą również lądować na lotnisku szybowcowym w Lesznie.

Transport drogowyEdytuj

Drogi krajowe w województwie wielkopolskim[26][27]
Droga Trasa Obecna długość w województwie Uwagi
2 granica państwa z Niemcami  ŚwieckoNowy TomyślPoznańKoninWarszawaSiedlceTerespol – granica państwa z Białorusią   0 km Zastąpiona przez DK92
A2 granica państwa z Niemcami  ŚwieckoPoznańŁódźWarszawa (węzeł „Konotopa”) – ... – Warszawa (węzeł „Lubelska”) – Biała PodlaskaKukuryki – granica państwa z Białorusią   210 km Istniejący odcinek: TrzcielDąbie
5 ŚwiecieBydgoszczGnieznoPoznańLesznoWrocławBolkówLubawka – granica państwa z Czechami   ?
S5 S7 (Ostróda) – GrudziądzBydgoszczPoznańLesznoA8 (Wrocław) ? km W eksploatacji:
8 granica państwa z Czechami  Kudowa-ZdrójKłodzkoWrocławOleśnicaSycówKępnoWieluńBełchatówPiotrków TrybunalskiRawa MazowieckaWarszawaRadzyminWyszkówOstrów MazowieckaZambrówBiałystokAugustówBudzisko – granica państwa z Litwą   0 km zastąpiona przez S8
S8 Wrocław (Psie Pole) – KępnoSieradzA1 (Łódź) – ... – A1 (Piotrków Trybunalski) – Rawa MazowieckaWarszawaOstrów MazowieckaZambrówChoroszcz S19 ok. 24 km Istniejący odcinek: SycówKępno
10 granica państwa z Niemcami  LubieszynSzczecinStargardWałczPiłaPawłówekBiałe BłotaWypaleniskaPrzyłubieToruńLipnoSierpcDrobinPłońsk ?
S10 A6 (Szczecin) – PiłaBydgoszczToruńS7 (Płońsk) 7,8 km W eksploatacji: obwodnica Wyrzyska
11 KołobrzegKoszalinPiłaPoznańPleszewOstrów WielkopolskiKępnoBytom ?
S11 KoszalinPiłaPoznańOstrów WielkopolskiTarnowskie GóryA1 20,2 km W eksploatacji:
12 granica państwa z Niemcami  ŁęknicaDrożów 3GłogówLesznoPleszewKaliszSieradzPiotrków TrybunalskiSulejówRadomZwoleńPuławyLublinDorohusk – granica państwa z Ukrainą   155 km
15 TrzebnicaKrotoszynJarocinWrześniaGnieznoStrzelnoInowrocławToruńOstróda 187 km
22 granica państwa z Niemcami  Kostrzyn nad OdrąGorzów WielkopolskiWałczCzłuchówStarogard GdańskiMalborkElblągGrzechotki – granica państwa z Rosją   36,6 km
24 PniewyGorzyńSkwierzynaWałdowice 30 km
25 BoboliceBydgoszczInowrocławStrzelnoKoninKaliszOstrów WielkopolskiOleśnica 149 km
32 granica państwa z Niemcami  GubinekZielona GóraSulechówWolsztynGrodzisk WielkopolskiStęszew 65,3 km
36 ProchowiceLubinRawiczKrotoszynOstrów Wielkopolski 78,6 km
39 ŁagiewnikiStrzelinBrzegNamysłówKępno 24,1 km
72 KoninTurekŁódźRawa Mazowiecka 48,6 km
83 TurekSieradz 25,6 km
92 2 RzepinŚwiebodzinTrzcielPniewyPoznańWrześniaSłupcaKonin– KołoKutnoŁowiczWarszawa – ... – Mińsk Mazowiecki 244,5 km

... – brak ciągłości drogi

Tabor kolejowyEdytuj

Województwo wielkopolskie jest właścicielem 73 pojazdów szynowych, z których stanowią 43 elektrycznych zespołów trakcyjnych oraz 26 spalinowych zespołów trakcyjnych i autobusów szynowych, których zakup dokonał Urząd Marszałkowski oraz samorządowy przewoźnik Koleje Wielkopolskie. Przewoźnikiem obsługującym tabor należący do województwa wielkopolskiego są Koleje Wielkopolskie oraz Polregio, które obsługuje trzy SA108 należące do UM.

Seria Typ Numery Liczba Producent Własność Użytkownik Źródło
EN57AKW Pafawag 5B/6B 1025, 1031, 1062, 1412, 1413, 1434, 1502 7 Pafawag UM Koleje Wielkopolskie
EN57AL Pafawag 5B/6B 1027, 1061, 1141, 1804, 1805 5 Pafawag UM Koleje Wielkopolskie
EN76 22WEa 026 ÷ 047 22 Pesa UM Koleje Wielkopolskie
48WE 001 ÷ 010 10 Pesa Koleje Wielkopolskie
48WEb 019 ÷ 022 4 z 5 Pesa Koleje Wielkopolskie [28][29]
SA105 213M 001 ÷ 002 2 ZNTK Poznań UM Koleje Wielkopolskie
SA108 215M 001 ÷ 003, 010 4 ZNTK Poznań UM Koleje Wielkopolskie
SA108 215M 004 ÷ 005, 007 3 ZNTK Poznań UM Polregio
SA132 218Ma 001, 003 ÷ 004, 008 ÷ 015 11 Pesa UM Koleje Wielkopolskie
SA134 218Md 008, 010 2 Pesa UM Koleje Wielkopolskie
SA139 223M 007, 009 2 Pesa UM Koleje Wielkopolskie
36WEhd 003 ÷ 005 3 z 4 Newag Koleje Wielkopolskie [30]


Transport lotniczyEdytuj

Nauka i oświataEdytuj

 
Studenci na UAM

W 2012 w województwie wielkopolskim działało 39 szkół wyższych, w których studiowało 159,4 tys. osób. Największą szkołą wyższą jest Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, na którym według danych z 30 listopada 2012 studiowało 43,2 tys. osób[32].

Bezpieczeństwo publiczneEdytuj

W województwie wielkopolskim działa centrum powiadamiania ratunkowego, które znajduje się w Poznaniu i które obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999[33].

ReligiaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-11-19].
  2. Powierzchnia i w przekroju terytorialnym w 2014 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014-07-24. ISSN 1505-5507.
  3. Rocznik Statystyczny Województwa Wielkopolskiego 2013, Urząd Statystyczny w Poznaniu, 8 stycznia 2014, s. 54, ISSN 1642-6657. Za: dane Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii oraz Komendy Głównej Straży Granicznej
  4. Rozumianą jako tereny województwa poznańskiego i województwa kaliskiego z czasów I RP bez starostwa drahimskiego (https://www.kul.pl/files/845/pdf/szady_geografia_struktur_2010.pdf, str. 118), tj. bez okolic Czaplinka
  5. Korona w II połowie XVIII wieku, hgisb.kul.lublin.pl [dostęp 2020-12-06].
  6. Religia i wyznania w Koronie w XVIII wieku, hgisb.kul.lublin.pl [dostęp 2020-12-06].
  7. a b c d e f g h i j k l Program ochrony środowiska dla województwa wielkopolskiego na lata 2016-2020, umww.pl, Poznań 2016 [dostęp 2019-02-22].
  8. Raport o stanie lasów w Polsce 2012. Warszawa: Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, 2013, s. 78. ISSN 1641-3229.
  9. a b Ludność GUS, stan na dzień 30 czerwca 2017
  10. a b Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu: Wykonanie budżetów 2018 (kw. III) – Tabela 5: Wydatki bieżące i majątkowe. Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu. [dostęp 2019-01-10].
  11. a b Regionalna izba Obrachunkowa w Poznaniu: Wykonanie budżetów 2018 (kw. III) – Tabela 2: Dochody bieżące i majątkowe. Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu. [dostęp 2019-01-10].
  12. a b Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu, Wykonanie budżetów 2018 (kw. III) – Tabela 9: Zobowiązania, bip.poznan.rio.gov.pl [dostęp 2019-01-10].
  13. a b GUS, Bezrobocie rejestrowane. I kwartał 2018 roku, „stat.gov.pl” [dostęp 2018-08-14] (pol.).
  14. a b Rocznik Statystyczny Województwa Wielkopolskiego 2013, Urząd Statystyczny w Poznaniu, 8 stycznia 2014, s. 87, ISSN 1642-6657.
  15. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory Samorządowe 2018. [dostęp 2019-08-12].
  16. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz.U. z 1998 r. nr 96, poz. 603).
  17. (§3. Statut WUW w Poznaniu) Zarządzenie Nr 227/09 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 9 czerwca 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2009 r., Nr 127, poz. 2089).
  18. Rocznik Statystyczny Województw 2014. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2015-01-12, s. 625. ISSN 1230-5820.
  19. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 listopada 2011 r. (M.P. z 2011 r. nr 108, poz. 1099).
  20. Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec marca 2012 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2012-04-26. [dostęp 2012-05-20].
  21. Ubóstwo w Polsce w 2013 r.. Główny Urząd Statystyczny, 2013, s. 15. ISBN 978-83-7027-536-5. [dostęp 2014-10-09].
  22. Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 58-59. ISSN 1230-5820.
  23. Działalność informacyjna» Wykonanie budżetów js» 2013» IV kwartał» Zobowiązania (tabela9). Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu, 2014-03-25. [dostęp 2014-10-03].
  24. Działalność informacyjna» Wykonanie budżetów js» 2013» IV kwartał»Wydatki bieżące i majątkowe (tabela5). Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu, 2014-03-25. [dostęp 2014-10-03].
  25. Rocznik Statystyczny Województw 2013. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014-01, s. 304-305. ISSN 1230-5820.
  26. Rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz.U. z 2009 r. nr 187, poz. 1446).
  27. Zarządzenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 10.12.2009.
  28. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/dwa-pierwsze-elfy-2-z-drugiego-zamowienia-dla-kolei-wielkopolskich-odebrane-zdjecia-99847.html
  29. https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/kolejne-dwa-elfy-2-w-wielkopolsce-100226.html
  30. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/spalinowe-impulsy-kolei-wielkopolskich-wyjechaly-na-trasy-99358.html
  31. Port Lotniczy Poznań Ławica Im Henryka Wieniawskiego - Lotnisko w Jeżyce Poznań na Firmstrony.pl http://jezyce-poznan-wojewodztwo-wielkopolskie.firmstrony.pl/lotnisko/port-lotniczy-poznan-lawica-im-henryka-wieniawskiego-jezyce-poznan
  32. Szkoły wyższe i ich finanse w 2012 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013, s. 82, 421, 422. ISSN 1506-2163.
  33. Wykaz NKA dla lokalizacji Ab. Służb Alarmowych 112 (pol.). uke.gov.pl. [dostęp 2014-12-27].

Linki zewnętrzneEdytuj