Otwórz menu główne

Policja (Polska)

umundurowana i uzbrojona formacja, organ ścigania w Polsce

Policjaumundurowana (służba mundurowa) i uzbrojona formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego; jeden z organów ścigania. Została utworzona na mocy Ustawy o Policji z dnia 6 kwietnia 1990 roku. Policja podlega ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych. Przełożonym wszystkich funkcjonariuszy Policji i pracowników cywilnych tej instytucji jest Komendant Główny Policji. Od kwietnia 2016 obowiązki pełni gen. insp. Jarosław Szymczyk.

Policja
Logo Policji
Logo Policji
Ilustracja
Odznaka Policji
Państwo  Polska
Data utworzenia 10 maja 1990[1]
Komendant Główny Policji gen. insp. Jarosław Szymczyk
Zastępcy Komendanta Głównego Policji nadinsp. Kamil Bracha
mł. insp. Tomasz Szymański
Budżet 8,62 mld PLN[2] (2015)
Zatrudnienie 98 775[3] (1 stycznia 2015)
Adres
ul. Puławska 148/150
02-514 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Komenda Główna Policji
Komenda Główna Policji
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Komenda Główna Policji
Komenda Główna Policji
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Komenda Główna Policji
Komenda Główna Policji
Ziemia52°11′16,55″N 21°01′23,12″E/52,187931 21,023089
Strona internetowa
Komisariat policji w Bystrzycy Kłodzkiej
Posterunek policji w Międzylesiu
Funkcjonariusze jednostki antyterrorystycznej podczas treningu
Funkcjonariusze jednostki antyterrorystycznej na pokazach policyjnych
Funkcjonariusze Policji podczas parady dnia Konstytucji 3 maja

W całej Polsce istnieje telefonicznie przekierowanie z numeru 997 do centrum powiadamiania ratunkowego, które działa zarówno z telefonu komórkowego jak i stacjonarnego. Centrum powiadamiania ratunkowego obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999, umożliwiając przekazanie zgłoszenia alarmowego w celu zaangażowania właściwych służb ratowniczych[4].

Jednolitym numerem alarmowym obowiązującym na terenie całej Unii Europejskiej jest numer 112. Działa zarówno z telefonów stacjonarnych, jak i komórkowych. Numer 112 służy do powiadamiania w sytuacjach zagrożenia zdrowia, życia lub mienia. Wybranie numeru 112 z jakiegokolwiek telefonu spowoduje połączenie z centrum powiadamiania ratunkowego. Operator 112 może, w miarę potrzeby, przełączyć połączenie do jednostki Państwowej Straży Pożarnej, Policji lub Państwowego Ratownictwa Medycznego.

Spis treści

Historia

Struktura organizacyjna Policji

Policja składa się z następujących rodzajów służb:

  • kryminalnej;
  • śledczej;
  • prewencyjnej;
  • spraw wewnętrznych;
  • wspomagającej (w zakresie organizacyjnym, logistycznym i technicznym)[5].

W skład Policji wchodzą również: policja sądowa, Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie, ośrodki szkolenia, szkoły policyjne, instytuty badawcze oraz wyodrębnione oddziały prewencji i pododdziały antyterrorystyczne. Komendant główny Policji ma możliwość powołania w uzasadnionym przypadku innego rodzaju służb[5].

Rodzaje służb Policji wraz z ich insygniami.
Służba Kryminalna Prewencyjna Ruchu Drogowego Logistyczna Oddziały specjalne Sądowa
Insygnia            

Jednostki Policji

Komendy Wojewódzkie Policji

Obszar Komenda Komendant
  dolnośląskie   Komenda Wojewódzka Policji we Wrocławiu nadinsp. mgr Tomasz Trawiński[7]
  kujawsko-pomorskie   Komenda Wojewódzka Policji w Bydgoszczy insp. Paweł Spychała[8]
  lubelskie   Komenda Wojewódzka Policji w Lublinie insp. Robert Szewc[9]
  lubuskie   Komenda Wojewódzka Policji w Gorzowie Wielkopolskim nadinsp. mgr Helena Michalak
  łódzkie   Komenda Wojewódzka Policji w Łodzi insp. Andrzej Łapiński
  małopolskie   Komenda Wojewódzka Policji w Krakowie nadinsp. dr Krzysztof Pobuta
  mazowieckie   Komenda Wojewódzka Policji z siedzibą w Radomiu insp. Tomasz Michułka[10]
  opolskie   Komenda Wojewódzka Policji w Opolu nadinsp. mgr Jarosław Kaleta
  podkarpackie   Komenda Wojewódzka Policji w Rzeszowie insp. Henryk Moskwa[11]
  podlaskie   Komenda Wojewódzka Policji w Białymstoku nadinsp. mgr Daniel Kołnierowicz[12]
  pomorskie   Komenda Wojewódzka Policji w Gdańsku nadinsp. mgr Jarosław Rzymkowski[13]
  śląskie   Komenda Wojewódzka Policji w Katowicach nadinsp. mgr Krzysztof Justyński[14]
  świętokrzyskie   Komenda Wojewódzka Policji w Kielcach insp. Paweł Dzierżak[15]
  warmińsko-mazurskie   Komenda Wojewódzka Policji w Olsztynie insp. Tomasz Klimek[16]
  Warszawa   Komenda Stołeczna Policji nadinsp. mgr Paweł Dobrodziej[17]
  wielkopolskie   Komenda Wojewódzka Policji w Poznaniu insp. Piotr Mąka[18]
  zachodniopomorskie   Komenda Wojewódzka Policji w Szczecinie nadinsp. mgr Jacek Cegieła[19]

Komendant stołeczny Policji wykonuje zadania i kompetencje odpowiadające zadaniom i kompetencjom komendanta wojewódzkiego Policji[5].

Komenda Stołeczna Policji, która stanowi aparat pomocniczy komendanta stołecznego Policji, wykonuje swoje zadania na obszarze m.st. Warszawy oraz dziewięciu powiatów: grodziskiego, legionowskiego, mińskiego, nowodworskiego, otwockiego, piaseczyńskiego, pruszkowskiego, warszawskiego zachodniego i wołomińskiego. Obszar ten jest więc wyłączony z terytorialnego zasięgu działania komendanta wojewódzkiego Policji właściwego dla województwa mazowieckiego[5].

Posterunki

Liczba posterunków Policji w Polsce[20]:

  • 2008 rok – 822
  • czerwiec 2012 roku – 692
  • koniec 2015 roku – 399[21]

Statystyki demograficzne

W Polsce policja liczy około 100 tysięcy osób[22] (analogicznie liczebność Milicji Obywatelskiej w PRL wynosiła ok. 80 000 milicjantów[23] nie licząc licząc przeszło 300 tysięcy ORMO), z czego 58% służy (funkcjonariusze) i pracuje (pracownicy cywilni) w pionie prewencji, 34% w kryminalnym, a pozostałe 8% w działach pomocniczych. 14% funkcjonariuszy stanowią kobiety. Najwięcej, – 6695 funkcjonariuszek – ma staż od 3 do 10 lat, natomiast 229 kobiet służy od ponad 30 lat.[24] Wiekowo wśród polskich funkcjonariuszy przeważa grupa 30-40-latków (44%), dalej plasują się 40-50-latkowie (25%) i 25-30-latkowie (21%), policjanci w wieku poniżej 25 i powyżej 50 lat stanowią 5% stanu. Większość policjantów ma wykształcenie średnie (72%), wyższe ma 27%, a podstawowe i zawodowe jedynie 1%.

Zadania Policji

 
Policjanci podczas zamieszek na placu Konstytucji w Warszawie 11 listopada 2011
  • ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami godzącymi w te dobra;
  • ochrona bezpieczeństwa i porządku, zapewnienie spokoju w miejscach publicznych, w transporcie i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach;
  • wykrywanie i ściganie sprawców przestępstw i wykroczeń
  • działania profilaktyczne (prewencyjne) w celu ograniczenia popełniania przestępstw i wykroczeń, a także wszelkim zachowaniom kryminogennym, współpraca w tym zakresie z innymi podmiotami;
  • kontrola przestrzegania przepisów porządkowych i administracyjnych obowiązujących w miejscach publicznych, a także związanych z działalnością publiczną;
  • zarządzanie informacją kryminalną, prowadzenie baz danych Systemu Informacyjnego Schengen, DNA;
  • współpraca z policjami innych państw a także z organami i instytucjami Unii Europejskiej, realizacja zadań wynikających z podpisanych umów międzynarodowych i odrębnych przepisów;
  • gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych;
  • realizacja zadań wynikająch z przepisów prawa Unii Europejskiej oraz umów i porozumień międzynarodowych na zasadach i w zakresie w nich określonych;
  • prowadzenie zbiorów danych zawierających informacje gromadzone przez uprawnione organy o odciskach linii papilarnych osób, niezidentyfikowanych śladach linii papilarnych z miejsc przestępstw oraz o wynikach analizy kwasu deoksyrybonukleinowego (DNA);
  • nadzór nad strażami gminnymi/miejskimi oraz nad innymi specjalistycznymi uzbrojonymi formacjami

Zgodnie z art. 19 ust. 22 Ustawy o Policji minister właściwy do spraw wewnętrznych przedstawia corocznie Sejmowi i Senatowi informację o działalności Policji określonej w ust. 1–21, w tym informacje i dane, o których mowa w art. 20 ust. 3 ustawy. Informacja jest udostępniana w postaci druku sejmowego (senackiego).

Uprawnienia Policji

 
Obchody święta Policji w Białymstoku
 
Wspólny patrol na pograniczu polsko-niemieckim (2006)

W ramach wykonywania swoich ustawowych obowiązków Policja wykonuje czynności: operacyjno-rozpoznawcze, dochodzeniowo-śledcze i administracyjno-porządkowe.

Wykonując wymienione czynności policjanci mają prawo do:

  • legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości (z uzasadnieniem);
  • zatrzymywania osób na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego i innych ustaw;
  • zatrzymywania osób pozbawionych wolności, które korzystając z przepustki nie powróciły w wyznaczonym terminie do zakładu karnego lub aresztu śledczego;
  • zatrzymywania osób stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego i mienia;
  • pobierania od osób wymazu ze śluzówki policzków w celu identyfikacji osób o nieustalonej tożsamości oraz osób usiłujących ukryć swoją tożsamość, jeżeli ustalenie tożsamości w inny sposób nie jest możliwe, pobierania materiału biologicznego ze zwłok ludzkich o nieustalonej tożsamości;
  • przeszukiwania osób i pomieszczeń na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego i innych ustaw;
  • dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania ładunku w portach i na dworcach oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego i wodnego, w razie istnienia uzasadnionego podejrzenia popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary;
  • obserwowania i rejestrowania obrazu zdarzeń w miejscach publicznych, a w określonych przypadkach, także i dźwięku,
  • kontrolowanie rodzaju używanego paliwa przez pobranie próbek paliwa ze zbiornika pojazdu;
  • żądania pomocy od instytucji państwowych, organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego oraz jednostek gospodarczych prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej, oraz zwracania się o niezbędną pomoc do innych jednostek gospodarczych i organizacji społecznych, jak również zwracania się w nagłych wypadkach do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy, w ramach obowiązujących przepisów prawa.

Krytyka

Według dr. Justyna Piskorskiego z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu karierę w policji robi się dzięki poprawie statystyk przestępczości i wykrywalności, także poprzez manipulowanie statystykami, w tym przy rejestracji przestępstw. Sprzyja temu brak mechanizmu weryfikacji działań Policji, np. mała kontrola prokuratorska[25].

Również według Adama Rapackiego problemem jest manipulacja statystykami przestępczości. Policja informuje prokuraturę dopiero, gdy już prowadzi działania operacyjno-śledcze i jest bliska zatrzymania sprawców, a także prowadzi jedynie akcje poszukiwawcze zaginionych, gdy istnieją silne przesłanki wszczęcia śledztwa w sprawie zabójstwa. Inny przykład według Rapackiego, to wykrywalność przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii powyżej 90 %[26].

Wyposażenie

Środki przymusu bezpośredniego stosowane przez Policję

 
Policja konna w Poznaniu
 
Patrol Komisariatu Rzecznego Policji na Wiśle w Warszawie
  • kajdanki i prowadnice
  • pałka policyjna
  • kaftan bezpieczeństwa
  • gaz drażniący (chemiczne środki obezwładniające)
  • siła fizyczna
  • pasy i siatki obezwładniające
  • pies i koń służbowy
  • wodne środki obezwładniające (armatka wodna)
  • kolczatka drogowa
  • pociski niepenetracyjne miotane z broni palnej
  • kask zabezpieczający
  • przedmioty przeznaczone do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej
  • pojazdy służbowe
  • środki przeznaczone do pokonywania zamknięć budowlanych i innych przeszkód, w tym materiały wybuchowe
  • środki pirotechniczne o właściwościach ogłuszających lub olśniewających

Podstawą prawną użycia środków przymusu bezpośredniego jest Ustawa z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1834).

 
Obecnie wykorzystywany model policyjnego radiowozu
 
Furgonetka służb prewencji
 
Obecnie wykorzystywany model policyjnego motocykla

Do wyposażenia Policji zalicza się także broń palną:

Roboty

Statki powietrzne

 
Schemat malowania śmigłowca lotnictwa policji
 
S-70i Blackhawk Policji
Typ Liczba Numery maszyn Zdjęcie Przeznaczenie Uwagi
Samoloty
Aeroprakt A-22LS 1 SP-YDF patrolowo-poszukiwawcze Samolot został rozbity w marcu 2014 roku w działaniach policjantów z Lubina związanych ze zwalczaniem przestępstw przeciwko mieniu[29][30][31][32].
Śmigłowce
Mi-2 Plus 6 m.in. SN-02XP, SN-05XP, SN-06XP, SN-08XP   patrolowo-poszukiwawcze Cztery śmigłowce utrzymywane są w stanie zdolności do latania, dwa pozostałe utrzymywane są w sprawności technicznej ze względu na agregaty, które można wykorzystać jako części zamienne do śmigłowców utrzymywanych w stanie zdolności do latania.
S-70i Black Hawk 2/3[33] m.in. SN-70XP[34] wielozadaniowe Śmigłowce zakupione w 2018, trafią do zarządu lotnictwa w KGP Komendy Głównej Policji, mają być wykorzystywane przez Biuro Operacji Antyterrorystycznych do desantu, ewakuacji i szybkiego przemieszczania się po kraju[33][35].
Mi-8T 2 SN-41XP, SN-42XP   transportowo-pasażerskie Śmigłowce są wykorzystywane przez Biuro Operacji Antyterrorystycznych Komendy Głównej Policji.
PZL Kania 2 SN-51XP, SN-52XP   patrolowo-poszukiwawcze Obecnie śmigłowce pozostają w stanie zakonserwowanym i nie planuje się ich przywracać do eksploatacji[36]
PZL W-3A Sokół 3 SN-31XP, SN-32XP, SN-34XP   patrolowo-poszukiwawcze
i transportowo-pasażerskie
Śmigłowiec SN-34XP należał wcześniej do Straży Granicznej i nosił wcześniej oznaczenie SP-VSM.
Bell 206B JetRanger II
Bell 206B3 JetRangerIII
2 SN-16XP,
SN-17XP
  patrolowo-poszukiwawcze
Bell 412HP 1 SN-18XP   pasażerskie Śmigłowiec został odziedziczony po zlikwidowanym 36. Specjalnym Pułku Lotnictwa Transportowego.

Władze

Osobny artykuł: Komenda Główna Policji.

Komendant Główny:

Zastępcy Komendanta Głównego:

  • nadinsp. Kamil Bracha
  • mł. insp. Tomasz Szymański

Zobacz też

Przypisy

  1. Policja w III RP. [dostęp 2015-07-26].
  2. Budżet Policji. [dostęp 2015-07-26].
  3. Stan zatrudnienia w Policji. [dostęp 2015-07-26].
  4. Dz.U. z 2018 r. poz. 867
  5. a b c d Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. (Dz.U. z 2019 r. poz. 161).
  6. Jednostki Policji. info.policja.pl. [dostęp 2015-07-25].
  7. Kierownictwo KWP we Wrocławiu. dolnoslaska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  8. Kierownictwo KWP. bip.bydgoszcz.kwp.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  9. JSK Internet, Kierownictwo, „Policja Lubelska” [dostęp 2017-12-14] (pol.).
  10. Kierownictwo. kwp.radom.pl. [dostęp 2015-02-03].
  11. JSK Internet, Kierownictwo Komendy Wojewódzkiej Policji w Rzeszowie, „KWP w Rzeszowie” [dostęp 2017-12-14] (pol.).
  12. Kierownictwo KWP. podlaska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  13. Kierownictwo. pomorska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  14. Kierownictwo. bip.katowice.kwp.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  15. Kierownictwo. swietokrzyska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  16. Kierownictwo KWP. warminsko-mazurska.policja.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  17. Komenda Stołeczna Policji, Komendant Stołeczny Policji, „Komenda Stołeczna Policji” [dostęp 2017-12-14] (pol.).
  18. Policja Wielkopolska, Kierownictwo KWP w Poznaniu, „Policja Wielkopolska” [dostęp 2017-12-14] (pol.).
  19. Kierownictwo. szczecin.kwp.gov.pl. [dostęp 2015-02-03].
  20. Reorganizacja sieci posterunków. gazeta.policja.pl, 08.2012. [dostęp 08.2012].
  21. Powrót posterunków policji. naszdziennik.pl, 20 maja 2016. [dostęp 20 maja 2016].
  22. Nowe kierownictwo Policji
  23. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Internowanych i Represjonowanych - Biuletyn 24, internowani-represjonowani.pl.tl [dostęp 2017-11-26].
  24. polskatimes.pl.
  25. Małgorzata Kolińska-Dąbrowska: Policja pompuje statystyki, więc o przestępczości wiemy niewiele. Wyborcza.pl, 01 grudnia 2011. [dostęp 2017-03-30].
  26. Justyna Kopińska: Ten trup się nie liczy. Tropimy policyjne statystyki. Wyborcza.pl Duży Format, 25 marca 2015. [dostęp 2017-03-28].
  27. Decyzja nr 368 Komendanta Głównego Policji z dnia 19 września 2009 r. w sprawie wprowadzenia na uzbrojenie Policji karabinów „Heckler & Koch” typu HK417.
  28. a b Roboty pirotechniczne dla Policji - InfoSecurity24, www.infosecurity24.pl, 19 marca 2019 [dostęp 2019-03-19].
  29. Wypadek samolotu pod Lubinem. Dwoje policjantów rannych, ścigali przestępców (ZDJĘCIA) - NaszeMiasto.pl, lubin.naszemiasto.pl [dostęp 2017-11-15] (pol.).
  30. http://lotniczapolska.pl/Wypadek-policyjnego-Aeroprakta,33322
  31. Wypadek samolotu pod Lubinem. Dwoje policjantów rannych, ścigali przestępców (ZDJĘCIA) - Gazetawroclawska.pl, www.gazetawroclawska.pl [dostęp 2017-11-15] (pol.).
  32. Katastrofa policyjnego samolotu - miedziowe.pl, miedziowe.pl [dostęp 2017-11-15].
  33. a b Dominik Mikołajczyk, Dwa Black Hawki już w Policji. Kolejne trzy w przyszłym roku? [InfoSecurity24 TV] - InfoSecurity24, www.infosecurity24.pl, 30 listopada 2018 [dostęp 2018-12-07].
  34. DM, Debiut policyjnego Black Hawka w Kielcach - InfoSecurity24, www.infosecurity24.pl, 4 września 2018 [dostęp 2018-12-07] (pol.).
  35. PAP/DM/MR, Trzeci Black Hawk dla Policji - InfoSecurity24, www.infosecurity24.pl, 19 listopada 2018 [dostęp 2018-12-07].
  36. Policyjny Bell do przeglądu - InfoSecurity24, www.infosecurity24.pl, 6 grudnia 2018 [dostęp 2018-12-07] (pol.).

Linki zewnętrzne