Otwórz menu główne

Prudnik

miasto w województwie opolskim
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Prudnik i (daw. Prądnik[1], Nowe Miasto Królewskie[2], łac. Prudnicium, Neostadium, niem. Neustadt i, Neustadt in Oberschlesien, cz. Prudník, śl. Prudńik) – miasto w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Prudnik i Euroregionu Pradziad. Historycznie leży na Górnym Śląsku. Położony jest na pograniczu Gór Opawskich i Płaskowyżu Głubczyckiego, będącym częścią Niziny Śląskiej. Przepływają przez niego rzeki Prudnik i Złoty Potok.

Prudnik
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat prudnicki
Gmina Prudnik
Data założenia 1255
Prawa miejskie 1279
Burmistrz Grzegorz Zawiślak
Powierzchnia 20,48 km²
Wysokość ok. 265 m n.p.m.
Populacja (30.06.2018)
• liczba ludności
• gęstość

21 170
1033 os./km²
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-200
Tablice rejestracyjne OPR
Położenie na mapie gminy Prudnik
Mapa lokalizacyjna gminy Prudnik
Prudnik
Prudnik
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Prudnik
Prudnik
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Prudnik
Prudnik
Położenie na mapie powiatu prudnickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu prudnickiego
Prudnik
Prudnik
Ziemia50°19′11″N 17°34′45″E/50,319722 17,579167
TERC (TERYT) 1610044
SIMC 0965878
Hasło promocyjne: Prudnik – spotkajmy się
Urząd miejski
ul. Kościuszki 3
48-200 Prudnik
Strona internetowa
BIP

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do ówczesnego woj. opolskiego.

Według danych na 30 czerwca 2018 miasto było zamieszkane przez 21 170 osób[3].

Od 2015 roku Prudnik jest członkiem Międzynarodowego Stowarzyszenia Miast Dobrego Życia Cittàslow[4].

Spis treści

GeografiaEdytuj

 
Widok na Prudnik z wieży widokowej na Klasztornym Wzgórzu

PołożenieEdytuj

Miasto jest położone w południowo-zachodniej Polsce, w województwie opolskim, około 10 km od granicy z Czechami, nad rzekami Prudnik (lewy dopływ Osobłogi) i Złoty Potok, na pograniczu Płaskowyżu Głubczyckiego i północno-wschodniej części Gór Opawskich. Prudnik zajmuje kilka wzgórz (Kapliczna Góra, Klasztorne Wzgórze, Kraska, Okopowa, Wróblik, Zbylut), na południu opiera się o pierwsze zalesione stoki, należące już do Parku Krajobrazowego Gór Opawskich.

Środowisko naturalneEdytuj

Klimatogram dla Prudnika
IIIIIIIVVVIVIIVIIIIXXXIXII
 
 
30
 
1
-5
 
 
29
 
3
-4
 
 
30
 
7
-1
 
 
40
 
13
3
 
 
71
 
18
7
 
 
84
 
22
11
 
 
86
 
23
12
 
 
84
 
23
11
 
 
52
 
19
8
 
 
41
 
13
4
 
 
42
 
7
1
 
 
37
 
2
-3
Temperatury w °C
Opad całkowity w mm
Źródło: climate-data.org

Wpływ na klimat Prudnika ma sąsiedztwo Gór Opawskich. Średnia temperatura roczna wynosi +8 °C. Pokrywa śnieżna występuje od grudnia do kwietnia. Duże zróżnicowanie dotyczy termicznych pór roku. Średnie roczne opady atmosferyczne w rejonie Prudnika wynoszą 640 mm dominują wiatry zachodnie. Średnia wilgotność względna powietrza atmosferycznego wynosi w przekroju rocznym 78%

Podział miastaEdytuj

Według Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju częściami Prudnika są[5]:

W mieście znajdują się również osiedla:

NazwaEdytuj

 
Nowe Miasto Królewskie wśród innych nazw śląskich miejscowości w urzędowym pruskim dokumencie z 1750 roku wydanym w języku polskim w Berlinie[6].

Nazwa Prudnik została utworzona od rzeczownika prąd (prąd rzeczny, strumień, przepływ, wartkość – cz. proud, śl. prund) i oznaczającej podobnie jak pobliska Prężyna rzekę o wartkim nurcie, następnie również osadę leżącą nad tą rzeką. Nazwa rzeki (dopływu Osobłogi) i miasta była od średniowiecza zapisywana z u będącym czeskim i morawskim odpowiednikiem ą (1262 Pruthenos, 1331 Prudnik). Obok nazwy starszej słowiańskiej osady (Prudnik) pojawiła się, zapewne już w ostatniej ćwierci XIII w. nazwa lokacyjnego miasta tj. Neustadt[7]. Od tego czasu używano (w różnych postaci) obu nazw równolegle[8].

Nazwa niemiecka była zapisywana także w zlatynizowanej postaci Neostadium, czasem używano również jej polskiego i czeskiego przekładu (Nowe Miasto, Nové město). Starsza nazwa miewała również swą postać zlatynizowaną (Prudnicium). W tekstach pisanych na Śląsku po niemiecku w okresie XVI–XVIII w. przeważała nazwa lokacyjna (Neustadt, Polnisch Neustadt). W źródłach pisanych po czesku używano jej zamiennie ze starszą nazwą (Prudník[9], Proudník, Nejštát, Nové Město). Formę Polnisch–Neustadt stosowano w języku niemieckim do 1708 r., kiedy to zrezygnowano z przymiotnika Polnisch w obawie, że potencjalni kupcy mogą nie trafić do tego śląskiego miasta, gdyż szukają go w Polsce[10] i wprowadzono nową nazwę Konigliche Stadt Neustadt[7]. Jej polski odpowiednik Nowe Miasto Królewskie został użyty m.in. w wydanym w 1750 r. po polsku zarządzeniu Fryderyka II dla mieszkańców Śląska[2].

Później, w XIX i XX wieku do 1945 r. oficjalnie stosowana była nazwa Neustadt in Oberschlesien. Słowiańskiej nazwy powszechnie używali Polacy czy użytkownicy polskiej gwary górnośląskiej mieszkający w regionie, co odnotowuje topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 r.: „Der ursprunglische Stadtname „Prudnik” ist noch jetz bei den polnischen Landbewohnern ublich[7]. Jednak nazwa słowiańska była jeszcze w pierwszej połowie XIX w. odnotowywana również w oficjalnych publikacjach. W alfabetycznym spisie miejscowości z terenu Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie miejscowość występuje pod obecnie używaną polską nazwą Prudnik oraz niemiecką Neustadt[8][11] („Prudnik, polnische Benennung der Kreistadt Neustadt”[8]). Podobnie opisane zostało miasto w 1837 roku w opracowaniu statystycznej dotyczącej państwa pruskiego[12]. Nazwy Prudnik w książce „Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej” wydanej w Głogówku w 1847 użył też śląski pisarz Józef Lompa[13]. Wprowadzano tę nazwę również do wydawanych w drugiej połowie XIX w. i na pocz. XX w. poza Śląskiem polskich i czeskich opracowań encyklopedycznych, geograficznych i kartograficznych. W polskich publikacjach z tego okresu używano niekiedy spolonizowanej formy Prądnik[10]; nazwy tej w roku 1945 używano urzędowo[14]. Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 7 maja 1946[15].

HistoriaEdytuj

PrehistoriaEdytuj

Ślady pobytu człowieka na terenie obecnego miasta Prudnik, potwierdzone badaniami archeologicznymi, sięgają epoki paleolitu. Miejscowa ludność utrzymywała kontakty handlowe z Rzymem, co dokumentują znalezione tu rzymskie monety datowane na lata 700 p.n.e. – 1250 n.e.

ŚredniowieczeEdytuj

 
Rysunek Zamku Woka (Wogendrossel) w XVIII w. autorstwa Friedricha Bernharda Wernera
 
Panorama Prudnika z publikacji Scenographia Urbium Silesiæ
 
Panorama Prudnika autorstwa Friedricha Gottloba Endlera

Istnieją dwie wersje powstania miasta.

Pierwsza[10] z tych wersji, obalona przez Augustina Weltzla w XIX w. mówi, że drewniany zamek Wogendrossel założyli ok. 1000 roku templariusze co jest ewidentną nieprawdą, gdyż zakon powstał dopiero w 1118 roku. W XIX w. wieża miała być rozebrana, ale gdy pruski oficer dowiedział się o jej pochodzeniu, kazał ją zostawić.

Druga[16] wersja, która znajduje już częściowe potwierdzenie w dokumentach historycznych, wskazuje, że założycielem miasta był najwyższy marszałek Królestwa Czech i namiestnik Styrii – czeski wielmoża Wok z Rożemberka (Woko de Rosenberch, Vok I. z Rožmberka)[17]. W latach 1255–1259 założył on w okolicy obecnego Prudnika kilka wsi i w zakolu rzeki Prudnik – zamek gotycki, kontrolujący ruch na szlaku handlowym z Nysy do Opawy.

Syn Woka, Henryk z Rożemberka ok. 1279 roku uzyskał dla Prudnika lokację miasta na prawie niemieckim. Jedynym śladem pierwotnego miasta jest Wieża Woka. Pozostała zabudowa w większości spaliła się natomiast budowle trwalsze, na przestrzeni wieków były rozbierane i przebudowywane. Miasto do 1337 r. znajdowało się w granicach czeskich Moraw i księstwa opawskiego, ostatnim morawskim panem był Albrecht z Fulštejnu. W 1337 r. król czeski Jan Luksemburczyk odkupił odeń ziemię prudnicką i przekazał ją wraz z miastem księciu niemodlińskiemu Bolesławowi Pierworodnemu.

W 1373 w mieście wybuchła epidemia dżumy. Przeżyło ja tylko kilku mieszkańców, którzy ukryli się w pobliskich górach. Po pewnym czasie wrócili do Prudnika. Spalili większość zabudowań i rozpoczęli odbudowę miasta[18].

Prudnik pozostał w Koronie Czeskiej, stał się dziedziczną posiadłością Piastów Opolskich, lenników czeskiego władcy. Władali oni Prudnikiem do śmierci Jana II Dobrego w 1532 roku, na którym wygasła linia opolska.

W bitwie pod Grunwaldem 15 lipca 1410 po stronie Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego brał udział rycerz Maćko z Prudnika (Maczke von der Neuwidnstadt)[19][20].

23 marca 1464 Prudnik i okoliczne wsie zostały obłożone ekskomuniką zatwierdzoną przez papieża Aleksandra VI. Choć w 2001 arcybiskup Alfons Nossol stwierdził, że Prudnik nie jest już miastem ekskomunikowanym, nigdy nie został ujawniony dokument zdejmujący klątwę z miasta wydany przez papieża[21].

XVI–XX wiekEdytuj

 
Kościół ewangelicki w Prudniku zbudowany w latach 1902–1904, rozebrany w 1970
 
Panorama Prudnika, pocz. XIX w.
 
Uroczyste odsłonięcie pomnika cesarza Wilhelma I Hohenzollerna 14 października 1905 w Prudniku na Placu Szarych Szeregów (daw. Victoria Platz)
 
Pocztówka, przedstawiająca dzisiejsze I prudnickie LO im. Adama Mickiewicza

W myśl zawartych z Janem II Dobrym umów Prudnik wraz z całym księstwem opolsko–raciborskim przypadł królom czeskim z dynastii Habsburgów. Udzielali oni opolskiego lenna m.in. Wazom. Miasto stało się prężnym ośrodkiem rzemieślniczym i handlowym. Znani byli zwłaszcza prudniccy płóciennicy, eksportujący swoje wyroby do Holandii, a także garbarze. Król Polski Zygmunt I Stary na sejmie w Prudniku wymógł uchwałę zaciągnięcia 200 żołnierzy lekkiej jazdy[22].

W trakcie wojny trzydziestoletniej (1618–1648) ludność Prudnika została zdziesiątkowana. W 1625 roku tereny te zostały objęte epidemią dżumy, a w 1642 roku miasto zdobyli Szwedzi, którzy je splądrowali i spalili. Po zakończeniu wojny miasto zostało jednak szybko odbudowane dzięki pomocy cesarza Ferdynanda III Habsburga i cechu śląskich rzeźników.

Po przegranych wojnach śląskich, w lutym 1779 roku Austriacy przeprowadzili atak artyleryjski na Prudnik, przez co spaliło się prawie całe miasto. W odwecie Prusacy zniszczyli miasto Karniów[23].

W 1816 Prudnik stał się siedzibą powiatu ziemskiego (Landkreis Neustadt O.S.).

Z powodu praktyk germanizacyjnych Polacy z Prudnika posyłali swoje dzieci poza Śląsk, na byłe terytorium Królestwa Polskiego, po to aby w spokoju mogły uczyć się języka polskiego. Pisał o tym Filip Robota w Gazecie Toruńskiej.

Na początku XIX wieku nastąpił dalszy rozwój miasta, głównie drogą przyjmowania na kwaterę pruskich wojsk. Przemysł przędzalniczy stopniowo podupadł. Po wojnach pruskich i napoleońskich w 1816 r. miasto miało 82330 talarów długu przy wpływach 14687 talarów i wydatkach 14238 talarów. Dług ten utrzymywał się mniej więcej do okresu wojny francusko-pruskiej (1870). W 1828 roku miasto miało ok. 4000 mieszkańców. W mieście powstały pierwsze przędzalnie i tkalnie wełny, lnu i jedwabiu, a także założona przez żydowskiego przemysłowca Samuela Fränkla fabryka adamaszku (istniała do 2011 r. jako ZPB „Frotex” S.A.). Wybudowano także cegielnię, browar, młyny i fabrykę octu. W nawiązaniu do najważniejszych zawodów wykonywanych przez mieszkańców miasta, Prudnik był nazywany „miastem tkaczy i szewców”[24][25]. W pewnym momencie stał się największym miastem Górnego Śląska[26][27].

Od 1819 w Prudniku stacjonował sztab oraz 2., a następnie (od 1857) także 4. szwadron 6 Pułku Huzarów im. Hrabiego Goetzena.

W 1876 roku otwarto linię kolejową, która połączyła Prudnik z Nysą i Koźlem. Na początku XX wieku w Prudniku zbudowano łaźnię miejską, park i koszary, a Prudnik stał się garnizonem wojskowym.

10 lipca 1903 roku Prudnik i okoliczne miejscowości w wyniku wielodniowych intensywnych opadów deszczu nawiedziła powódź. Miesiąc później, 10 sierpnia, cesarzowa Augusta udała się do Głuchołaz, Jarnołtówka i Prudnika, by dokonać wizji terenów zniszczonych podczas powodzi. Jej wizyta zaowocowała wybudowaniem zapory wodnej w Jarnołtówku[28].

14 października 1905 w Prudniku na Placu Szarych Szeregów (dawniej Victoria Platz) nastąpiło uroczyste odsłonięcie pomnika cesarza Wilhelma I Hohenzollerna. Pomnik mierzył trzy metry, był wykonany z brązu i stał na granitowym postumencie[29]. Jego autorem był Theodor von Gosen[30]. Pomnik został rozebrany w 1945.

Podczas I wojny światowej w walkach na froncie zachodnim brał udział 57 Pułk Artylerii Polowej (2 Górnośląski), który przed wybuchem wojny stacjonował w Prudniku.

Dwudziestolecie międzywojenneEdytuj

 
Adolf Hitler w Prudniku, 1938
 
Plac Zamkowy w Prudniku, 1920

Od 1919 Prudnik należał do nowo utworzonej prowincji Górny Śląsk. Prowincja została zlikwidowana w 1938, a 18 stycznia 1941 utworzono ją ponownie.

W 1921 roku w trakcie plebiscytu śląskiego Prudnik znalazł się poza terenem plebiscytowym, choć istniały tu polskie organizacje, w tym Polska Organizacja Wojskowa Górnego Śląska.

Podczas III powstania śląskiego powstańcy z powiatu prudnickiego, strzeleckiego, toszeckiego i kozielskiego należeli do 7 Strzeleckiego Pułku Piechoty. Batalion prudnicki pod dowództwem H. Kabeli i strzelecki pod dowództwem J. Faski brał udział w ciężkich walkach o Garb Chełmu i Żyrową.

7 października 1938 o godzinie 8:00 do miasta przyjechał pociągiem wódz III Rzeszy Adolf Hitler w ramach wizytacji Kraju Sudeckiego po układzie monachijskim. W Prudniku przesiadł się do samochodu i udał się do Dębowca, a następnie w kierunku Karniowa i Bruntala. Około godziny 17:00 Hitler wrócił do Prudnika, z którego udał się pociągiem do Berlina[31]. Hitlerowi towarzyszyli: feldmarszałek Hermann Göring, Reichsführer-SS Heinrich Himmler, generał pułkownik Gerd von Rundstedt, inspektor generalny Luftwaffe Erhard Milch, generał porucznik Hans-Jürgen Stumpff, generał Hans von Salmuth, nadprezydent prowincji śląskiej Josef Wagner i SS-Brigadefuhrer Hellmut Körner[32].

Podczas nocy kryształowej z 9 na 10 listopada 1938, bojówki hitlerowskie spaliły prudnicką synagogę zbudowaną w 1877 z inicjatywy Samuela Fränkla[33][34].

W 1939 w sierpniu i we wrześniu prudnickie Gestapo na czele z Maxem Krause przystąpiło do aresztowania polskich powstańców i działaczy Związku Polaków w Niemczech. Osoby te zostały następnie skierowane do obozu koncentracyjnego w Buchenwaldzie. Wśród 20 aresztowanych osób znaleźli się m.in.: B. Augustyn, K. Chrząszcz, J. Dominik, F. Kwoczek, A. Sosna, W. Szpiler i inni[35].

II wojna światowaEdytuj

 
Niemieckie wojsko na rynku w Prudniku
 
Powojenne zniszczenia Prudnika
 
Niemiecka defilada w Prudniku
 
Prudnicki rynek po wojnie
 
Sanktuarium Matki Boskiej Bolesnej na Kaplicznej Górze zniszczone w wyniku działań wojennych w 1945
 
Odbudowa i porządkowanie zniszczeń wojennych w Prudniku
Zobacz też: Bitwa o Prudnik.

26 września 1944 roku w zakładach włókienniczych w Prudniku założono podobóz niemieckiego obozu koncentracyjnego w Auschwitz. Wcześniej na pierwszym piętrze budynku przetrzymywano Żydówki polskie i jeńców angielskich. Okna zabezpieczono kratami, a dookoła fabryki wzniesiono ogrodzenie z siatki drucianej zwieńczonej drutem kolczastym. Przetrzymywano tu około 400 kobiet (głównie były to Żydówki z Węgier). Więźniarki pracowały w tkalni razem z Niemkami, Polkami i Ukrainkami, gdzie obsługiwały maszyny przędzalnicze. Jeńcy obozu szyli pokrowce do spadochronów[36]. Kierownikami obozu zostali SS-Oberscharführer Paul Heinrich Theodor Müller[37] i Bernhard Becker, którzy mieli do dyspozycji 20 SS-Mannów[38]. Müller wcześniej pełnił funkcję komendanta obozu kobiecego w Birkenau, a przed samym przeniesieniem do Prudnika zajmował stanowisko komendanta załogi SS w Monowitz. Max Krause, szef prudnickiego Gestapo, dokonywał niezapowiedzianych inspekcji na terenie fabryki. Cechowało go szczególne okrucieństwo[39]. Kobiety pracowały 6 dni w tygodniu od 6:00 do 18:00, z półgodzinną przerwą obiadową[40]. 39 więźniarek zostało zamordowanych lub zmarło z powodu trudnych warunków pracy. Ich zwłoki chowano na prudnickim cmentarzu żydowskim. Pozostałe, w styczniu 1945, zostały ewakuowane pieszo do obozu w Groß-Rosen[41]. W tymże miesiącu przez Prudnik przeszły także kolumny więźniów z innych obozów. W toku tzw. marszu śmierci wiele osób zmarło lub zostało zamordowanych przez Niemców[42].

17 marca 1945 roku Armia Czerwona ruszyła w stronę Prudnika. Żołnierze radzieccy zaczęli ostrzeliwać miasto ze wsi Niemysłowice. Trafili między innymi w kościół na ulicy Piastowskiej. 19 marca 1945 roku Armia Czerwona zdobyła miasto. Na początku kwietnia Rosjanie utworzyli mieszkańcom getto na ulicy Chrobrego i Królowej Jadwigi, do którego przeniesiono około 9 tysięcy osób. Kolumnę cywilów pod eskortą zapędzono do Lubrzy, a następnie do Żabnika[43]. Prudnik miastem frontowym był aż do maja 1945 roku (w związku z tym, że w niewielkiej odległości od miasta broniły się oddziały niemieckie, które skapitulowały dopiero w maju 1945 roku). W walkach o miasto brały udział oddziały 61 brygady pancernej gwardii 10 korpusu pancernego gwardii 4 armii pancernej gwardii, 26 brygady pancernej gwardii 7 korpusu zmechanizowanego gwardii i 391 dywizja piechoty 93 korpusu piechoty 59 armii ze składu 1 Frontu Ukraińskiego. W walkach zginęło 673 żołnierzy radzieckich (na ich cześć wkrótce po wojnie na Placu Wolności wzniesiono Pomnik Wdzięczności)[44].

Po wyjściu Armii Czerwonej z Prudnika do miasta wkroczyło 12 polskich partyzantów, którzy prawdopodobnie byli żołnierzami Armii Krajowej i przez tydzień sprawowali władzę w mieście. Rosjanie wrócili do Prudnika i stoczyli walkę z Polakami, którzy wraz z ich dowódcą ukrywali się w ratuszu. Wszyscy zostali rozstrzelani. 23 kwietnia prudnicki Rynek, Plac Farny i Plac Zamkowy zostały zbombardowane przez lotnictwo radzieckie. Nie wiadomo jednak, czy bombardowanie było celowe. Według proboszcza Franza Pietscha było spowodowane wystrzeleniem błędnych znaków świetlnych przez Rosjan[45].

Po wyparciu oddziałów niemieckich miasto zostało przejęte przez administrację polską. Wówczas w Prudniku i okolicy została osiedlona m.in. część polskich repatriantów z Kresów Wschodnich – z Nadwórnej[46][47] (dawny powiat nadwórniański w województwie stanisławowskim) i okolic Tarnopola[48]. Do miasta trafili również mieszkańcy Suchej Beskidziej w województwie krakowskim i jej okolic (głównie z Lachowic). Niemieckojęzyczna ludność została wysiedlona na zachód.

Polska LudowaEdytuj

 
Otwarcie Muzeum Regionalnego w Prudniku, 10 maja 1959
 
Rynek w Prudniku w 1961 po rozbiórce zabudowy śródrynkowej
 
Żołnierze 45 Batalionu WOP stacjonującego w Prudniku, 1977
 
Żołnierze 45 Batalionu WOP stacjonującego w Prudniku, 1977
 
Uroczysty apel w Szkole Muzycznej z okazji „34 rocznicy wyzwolenia Prudnika”, 1979

Do 1946 roku miasto nosiło nazwę Prądnik. Największym pracodawcą w mieście wciąż były Zakłady Przemysłu Bawełnianego „Frotex”, które szybko stały się największym polskim producentem ręczników frotowych.

W maju 1945 Prudnik został przekazany administracji polskiej. Pierwszym polskim burmistrzem miasta został Antoni Błaszczyński, a pierwszym polskim starostą prudnickim Józef Sopa. Trzy miesiące po przejęciu władzy w mieście wydał on sprawozdanie z działań żołnierzy Armii Czerwonej na terenie Prudnika i okolicznych wsi[49]:

 
Codzienne meldunki donoszą o wypadkach zrabowania bydła, inwentarza martwego, o obrabowaniu mieszkań i gwałceniu kobiet. W jednym wypadku została zgwałcona kobieta ponad 60-letnia. W innym wypadku dziewczynka lat 15. Gminne posterunki MO meldują, że ostatnie rabunki po wsiach wzrosły w gwałtowny sposób, że są zupełnie bezsilne. (...) Ludność wiejska żyje w ustawicznym strachu i wiecznym pogotowiu. (...) W mieście żołnierze Armii Czerwonej rabują na wielką skalę, zajeżdżając autami pod domy i wywożąc wszystko, co w mieszkaniu jest do wzięcia, a więc ubrania, pościel itp. Ofiarą padają nie tylko mieszkania niemieckie – opuszczone, ale i zajęte przez Polaków, o ile w danej chwili nikogo w mieszkaniu do obrony nie było.

11 czerwca 1945, dzień po zajęciu przez czechosłowackie wojska niektórych terenów Górnego i Dolnego Śląska podczas czechosłowacko-polskiego konfliktu granicznego, marszałek Polski Michał Rola-Żymierski rozkazał 10. Sudeckiej Dywizji Piechoty przemieszczenie się w rejon między Prudnikiem, a Nysą, a 1. Drezdeńskiemu Korpusowi Pancernemu na linię Prudnik–Cieszyn, nakazując odstawianie Czechów za granicę, branie ich do niewoli i strzelanie tylko w razie konieczności[50][51].

We wrześniu 1945 roku w Prudniku przy ulicy Klasztornej powstał Powiatowy Urząd Bezpieczeństwa Publicznego. W jego piwnicach przetrzymywano, torturowano i mordowano przeciwników władzy komunistycznej (w tym żołnierzy wyklętych). Obecnie w budynku byłego PUBP mieści się Państwowa Inspekcja Sanitarna[52].

W 1945 na terenie Prudnika została sformowana 48 Komenda Odcinka Prudnik[53]. Dowódcami odcinka byli kolejno: mjr Tadeusz Semik, mjr Mieczysław Szpuner i mjr Aleksander Wasilewski.

W 1948 na bazie 48 Komendy Odcinka sformowano Samodzielny Batalion Ochrony Pogranicza nr 71[54]. Podlegały mu strażnice Wojsk Ochrony Pogranicza w Pomorzowicach, Krzyżkowicach, Trzebini, Pokrzywnej, Jarnołtówku i Konradowie. Dowódcami batalionu byli kolejno: mjr/ppłk Aleksander Wasilewski i kpt. Franciszek Gajdemski.

W 1949 w Prudniku powstał 15 Pułk KBW Ziemi Opolskiej[55].

Z dniem 1 stycznia 1951 roku, na podstawie rozkazu MBP nr 043/org z 3 czerwca 1950 roku, 71 batalion Ochrony Pogranicza przemianowano na 45 Batalion Wojsk Ochrony Pogranicza[56][57]. Od tej pory podlegały mu również strażnice WOP w Jasienicy Górnej, Jarnołtowie, Gierałcicach, Gościcach i grupa operacyjno–rozpoznawcza zwiadu w Nysie. Jego dowódcami byli kolejno: kpt. Franciszek Gajdemski, por./kpt. Antoni Porębski, kpt./mjr Bronisław Kuzio, mjr/ppłk Jerzy Jakubiak, ppłk Ludwik Kukier, mjr/ppłk Piotr Węglowski i mjr/ppłk Aleksander Klimas.

Ponadto w Prudniku stacjonował 15 Pułk Wojsk Obrony Wewnętrznej (1966–1989), który należał do 28 Rezerwowej Dywizji Zmechanizowanej (1972–1989).

Od 6 października 1954 do 27 października 1955 w Klasztorze św. Józefa w Prudniku-Lesie internowany był prymas Polski Stefan Wyszyński razem z księdzem Stanisławem Skorodeckim. Podczas pobytu w Prudniku Wyszyński zaczął pisać modlitwę Jasnogórskie Śluby Narodu Polskiego[58], które dokończył dopiero po przewiezieniu do Komańczy. Po wywiezieniu prymasa Wyszyńskiego, wojsko w kooperacji z Ministerstwem Zdrowia przystąpiło do przeprowadzenia szeregu prac adaptacyjnych, których celem było zamienienie obiektu na wojskowe prewentorium dziecięce. Zakonnicy wrócili do klasztoru w 1957[59]. Możliwe, że razem z prymasem Wyszyńskim w klasztorze przebywał przez jakiś czas Władysław Gomułka, jednak ta informacja nigdy nie została potwierdzona[60][61].

W latach 1969–1970 został rozebrany kościół ewangelicki[62], który po wysiedleniu Niemców stał się bezużyteczny. Wyposażenie kościoła zostało wywiezione do różnych miejscowości na terenie powiatu prudnickiego i nyskiego[63]. Cegły pozyskane z rozbiórki zostały przeznaczone na odbudowę Warszawy. Dziś w miejscu dawnego kościoła stoi hala sportowa.

W połowie lat 70. we wschodniej części Prudnika rozpoczęto budowę osiedla Jasionowe Wzgórze. W pierwotnym założeniu miała to być dzielnica nosząca nazwę „Wschód”[64]. Obecnie jest to największe osiedle mieszkaniowe w całym powiecie prudnickim[65].

We wrześniu 1980 w Zakładach Przemysłu Bawełnianego „Frotex” doszło do jednej z największych akcji protestacyjnych w województwie opolskim. W dniu 6 września strajkowało około 1500 osób. Przewodniczącym komitetu strajkowego został najpierw Stanisław Szut, pracownik magazynowy, a następnie Włodzimierz Pucek, robotnik na Wydziale Tkalni. Strajkujący domagali się podniesienia płac w granicach 800 zł, poprawienia sytuacji zaopatrzeniowej, dokonania zmian kadrowych w kierownictwie zakładu oraz zagwarantowania bezpieczeństwa uczestnikom akcji strajkowej. Postulowano także odwołanie dotychczasowego dyrektora naczelnego ZPB „Frotex”, Bolesława Pohla, oraz dwóch jego zastępców, Macieja Dudkiewicza i Henryka Wyrwisza. Strajkowali również pracownicy fili na Podlesiu należącej do „Frotexu”. Akcję strajkową we „Frotexie” zakończyło porozumienie zawarte 10 września. Za przykładem „Frotexu” poszli pracownicy innych zakładów pracy z terenu Prudnika, między innymi: zakład rymarsko-tapicerski w Prudnickiej Spółdzielni Pracy Różnej Wytwórczości Ogniwo, Spółdzielnia Transportu Wiejskiego w Prudniku, Zakład Usług Telewizyjnych, Spółdzielnia Kółek Rolniczych, Państwowy Ośrodek Maszynowy i Opolska Fabryka Mebli (zakład nr. 4 w Prudniku)[66].

Komisja Zakładowa NSZZ „S” ZPB „Frotex” udała się na delegację do Gdańska 31 sierpnia 1989 roku. Odsłonięto wówczas tablicę pamiątkową poświęconą pomordowanym stoczniowcom w grudniu 1970 roku, ufundowaną przez Solidarność „Frotexu”. Tablica została zamontowana na murze Stoczni Gdańskiej. Jej odsłonięcia dokonał przewodniczący Ryszard Kasza w towarzystwie sekretarz Renaty Rzeźnik, a poświęcił biskup diecezjalny Tadeusz Gocłowski[67].

III RzeczpospolitaEdytuj

 
Wyrwanie z ziemi Pomnika Wdzięczności Armii Czerwonej, grudzień 1990
 
Wieża Woka w czasie remontu, 2009

W 1989 rozpoczęto budowę kościoła Miłosierdzia Bożego na terenie Jasionowego Wzgórza. Rozważano również adaptację byłej hali sportowej w koszarach przy ulicy Grunwaldzkiej (obecnie przy ul. Włoskiej) na kościół filialny, jednak między władzami miasta, a kościołem nie doszło do porozumienia.

Po pierwszych wyborach do samorządu terytorialnego w Polsce po jego przywróceniu w 1990 roku burmistrzem miasta został Jan Roszkowski[68].

W grudniu 1990 roku Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej znajdujący się na Placu Czerwonym został wyrwany z ziemi i wywieziony[69]. Na jego miejscu powstał Pomnik Żołnierzy walczących o wolną Polskę.

W roku 1992 w Zakładach Przemysłu Bawełnianego „Frotex” rozpoczęto liczne zmiany organizacyjne i technologiczne – modernizację przędzalni, farbiarni, uruchomienie najnowocześniejszego ciągu technologicznego dla ręczników jednobarwnych, a także otwarto oczyszczalnię ścieków[70].

W ramach reformy administracyjnej w Polsce w 1999 Prudnik ponownie stał się siedzibą powiatu prudnickiego[71].

Podczas ogólnokrajowego referendum w sprawie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej przeprowadzonego w dniach 7 i 8 czerwca 2003 do głosowania uprawnionych było 23496 mieszkańców Prudnika. W głosowaniu wzięło udział 6384 osób (frekwencja 27,17%). Ważnych było 6316 głosów, a nieważnych 68. Za przystąpieniem Polski do Unii było 5125 osób (81,14%), a przeciw 1188 (18,86%)[72].

W 2004 roku zapadła decyzja o upadłości Prudnickich Zakładów Obuwia „Primus“, drugiego zaraz po ZPB „Frotex” największego przedsiębiorstwa w Prudniku. Burmistrz Prudnika Zenon Kowalczyk próbował bezskutecznie pomóc firmie finansowo[73]. Proces likwidacji zakończył się w 2007 roku[74].

W 2009 Wieża Woka została gruntownie odrestaurowana przez gminę Prudnik i obecnie pełni rolę punktu widokowego[75].

W marcu 2010 prezes „Frotexu” Andrzej Dudziński złożył w sądzie wniosek o upadłość firmy. Powodem tego działania miała być drastycznie malejąca liczba pracowników zakładu i całkowite zablokowanie zdolności kredytowej i produkcyjnej przedsiębiorstwa przez wierzycieli (19 mln zł długów)[76]. Pracownicy zostali zwolnieni we wrześniu, a proces likwidacji zakładu zakończył się 5 lipca 2014 roku. Część hal została przejęta przez miasto[77].

20 czerwca 2015 roku Prudnik przystąpił do Międzynarodowego Stowarzyszenia Miast Dobrego Życia Cittàslow[78].

1 grudnia 2018 zgodnie z decyzją wydaną 24 sierpnia 2018 przez ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro został zlikwidowany Areszt Śledczy w Prudniku. Na jego miejscu powstał oddział zewnętrzny Zakładu Karnego w Nysie[79][80][81].

DemografiaEdytuj

Liczba mieszkańców miasta[82][83][84][85]Edytuj

1534 – 114
1667 – 2558
1675 – 2527
1754 – 2905
1764 – 2722
1774 – 3048
1781 – 3248
1782 – 3696
1800 – 3469
1820 – 4046
1824 – 4749
1830 – 4939
1838 – 5363
1861 – 8700
1868 – 9735
1885 – 16093
1890 – 17577
1910 – 18856
1925 – 17052
1939 – 17339
1946 – 10886[86]
1956 – 14900
1962 – 18200
1980 – 22402[87]
1990 – 26400
1995 – 24350
1998 – 24300[88]
2000 – 23800
2002 – 23630
2003 – 23528
2004 – 23376
2005 – 23234
2006 – 23078
2007 – 22927
2008 – 22787
2009 – 22663
2010 – 22514
2011 – 22164
2012 – 21979
2013 – 21778
2014 – 21676
2015 – 21472
2016 – 21368
2017 – 21237
2018 – 21170
 


Piramida wieku mieszkańców Prudnika w 2014 rokuEdytuj

 

ZabytkiEdytuj

 
Kościół pw. św. Michała (1612, 1730–1738)
 
Kościół i klasztor bonifratrów z l. 1783-1787
 
Cmentarz żydowski z końca XIX w.
 
Pomnik 1000-lecia i fontanna w parku miejskim
Z tym tematem związana jest kategoria: Zabytki w Prudniku.

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[89]:

  • stare miasto, w granicach średniowiecznego założenia
  • Kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, wzniesiony w 1279 roku, w dokumentach wzmiankowany w 1321 roku, pierwotnie drewniany, z 1612 r., obecnie istniejący kościół zaczęto budować w l. 1730–1738
  • zespół klasztorny bonifratrów, z l. 1783-1787: kościół par. pw. św. Apostołów Piotra i Pawła i klasztor oo. bonifratrów, został zbudowany w 1783 roku, wypisane z księgi rejestru, znajduje się przy obecnej ulicy Piastowskiej
  • ruina klasztoru, z XVIII w.
  • kaplica przydrożna, z XIX w.
  • kaplica, ul. Poniatowskiego 17 (d. Wiejska), z XVIII w.
  • plebania, z XVIII w./XIX w.
  • cmentarz komunalny, ul. Kościuszki, z 1870 r.: mogiła zbiorowa ofiar II wojny światowej
  • cmentarz żydowski, ul. Kolejowa, z k. XIX w.:,
  • bożnica
  • mogiła zbiorowa ofiar II wojny światowej
  • park miejski, z k. XIX w.
  • wieża zamkowa zwana wieżą Woka, z XIII/XIV w., XV w., pozostałość starego, średniowiecznego murowanego zamku zbudowanego prawdopodobnie przed 1262 rokiem przez Woka z Rosenbergu, usytuowana jest w zachodniej części Starego Miasta, na lekkim wzniesieniu. Z dawnego zamku pozostała cylindryczna, murowana z kamienia wieża tzw. stołp (wieża ostatniej szansy) o dwu kondygnacjach zaznaczonych odsadzkami oraz z trzecią niższą kondygnacją o rzucie ośmioboku. Od północy, w połowie wysokości znajduje się otwór w obramieniu kamiennym z dwoma konsolkami. Po gruntownej renowacji w 2009 roku wieża Woka stała się punktem widokowym zarządzanym przez Muzeum Ziemi Prudnickiej
  • mury obronne – zachowany m.in. fragment z dwiema basztami murowanymi z kamienia i cegły z XV-XVI w. w chwili obecnej jest siedzibą Muzeum Ziemi Prudnickiej; ponadto zachowałą się Brama Dolna, w dokumentach wzmiankowana w 1481 roku, usytuowana w południowej pierzei obecnej ulicy Batorego. Do wysokości drugiej kondygnacji wieży wybudowana jest w mury zbudowanych później kamienic. Wieża jest murowana, otynkowana, posiada trzy kondygnacje i jest zwieńczona murowanym hełmem stożkowym. Została odremontowana w 2006 roku.
  • ratusz miejski, z XVIII w., 1840 r., jako obiekt drewniany istniał już w średniowieczu, murowany powstał w 1782 roku a obecny kształt uzyskał w latach 1894–1896
  • „Dom Katolicki”, pl. Farny 1, z poł. XIX w.
  • domy, ul. Batorego 7, z poł. XIX w.
  • dom, ul. Batorego 11
  • dom, ul. Bolesława Chrobrego 34, z poł. XIX w.
  • dom, ul. Bolesława Chrobrego 51, z XVIII w./XIX w., nie istnieje
  • domy, ul. Damrota 21, 23, z k. XVIII w., nie istnieją
  • dom, ul. Górna 1, z XVIII w.
  • dom, ul. Jagiellońska 3 (d. 21), z XIX w.
  • Willa Rodziny Fränkel, obecnie dom kultury, ul. Kościuszki, z k. XIX w.
  • areszt śledczy, ul. Kościuszki 7, z l. 1856-90
  • dom, ul. Krótka 1 / ul. Łąkowa 1
  • domy, ul. Krótka 2 (d. 5), 3 (d. 2), 4 (d. 6), z XVIII w./XIX w., nie istnieją
  • dom, ul. Krótka d. 3, z XVIII w./XIX w.
  • dom z oficyną, ul. Młyńska 1/3, z poł. XIX w., XX w.
  • willa, ul. Nyska 2, z poł. XIX w.
  • willa Samuela Fränkla, ul. Kościuszki 1, z pocz. XX w.
  • dom, ul. Parkowa 2, z pocz. XX w.
  • łaźnia miejska, ul. Parkowa 4 (d. 6), zbudowana w 1908 r. – pocz. XX w., posiada kryty basen
  • domy, ul. Piastowska 9, 22, z XIX w.
  • budynek liceum medycznego, ul. Piastowska 26, z 1873 r.: ogrodzenie, metalowe
  • zajazd, ul. Piastowska 65, z poł. XVIII w.
  • dom, ul. Ratuszowa 7, z XIX w.
  • domy, Rynek 2 (d. 40) z 1769 r., 3 (d. 41), 26 (d. 11)
  • domy, Rynek 22 (d. 32) 25 (d. 2)
  • domy, ul. Sobieskiego 2, 4, 5 (d. 3), 6, 7 (d. 5), 8, 13 (d. 11), z XVII w., XVIII w., XIX w.
  • domy, ul. Sobieskiego 9 (d. 7), 30, XVIII w., z poł. XIX w.
  • domy – renesansowe kamieniczki mieszczańskie, ul. Zamkowa 1-2 (d. 2), 3-7 (d. 3), 3-7 (d. 4), 3-7 (d. 5), 3-7 (d. 6), 3-7 (d. 7), z XVII w., XVIII w.
  • młyn wodny zwany Młynem Czyżyka, z 1788 r.

inne zabytki:

  • klasztor franciszkanów w Prudniku-Lesie[90] – klasztor powstał w 1852 roku. Wtedy to przybył tu franciszkański odłam alkantarystów. Wybierając zaciszne miejsce w pobliżu Prudnika, zrezygnowali z osiedlenia się w klasztorze na Górze Świętej Anny. W wyniku konfliktu z diecezją alkantaryści opuścili Prudnik, ich miejsce zajął pustelnik. W 1866 roku na stałe zamieszkali tu franciszkanie. Ich dziełem był kilkukrotnie rozbudowywany klasztor (Kościół pw. św. Józefa – 1866, klasztor – 1900 i 1921). Przy klasztorze powstała droga krzyżowa, a w 1904 r. uroczyście poświęcono grotę lurdzką. Szczególną czcią otaczano znajdujący się w kościele obraz św. Józefa. W klasztorze tym w okresie od 6 października 1954 do 28 października 1955 był więziony kardynał Stefan Wyszyński. Znajduje się tam sala pamięci upamiętniająca to uwięzienie. Po skierowaniu prymasa do Komańczy postanowiono zamienić budynki klasztorne na prewentorium dla dzieci wojskowych. Prace były już zaawansowane, ale wskutek oporu mieszkańców Prudnika postanowiono oddać franciszkanom (Prowincji św. Jadwigi Zakonu Braci Mniejszych) ich własność. W 1996 roku biskup opolski, abp Alfons Nossol, podniósł kościół do rangi sanktuarium św. Józefa. Obecnie jest to jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc w Górach Opawskich, czemu sprzyja istniejąca na Koziej Górze (316 m n.p.m.) od 2009 wieża widokowa[91]
  • kolumna maryjna, ufundowana w 1694 roku przez notariusza miejskiego Piotra Ortmana i jego żonę dla uczczenia ofiar dżumy w 1625 roku. Usytuowana w północno-zachodniej części Rynku
  • figura św. Jana Nepomucena w Rynku, barokowa z 1733 r.
  • fontanna, barokowa z 1695 r., także w Rynku.

GospodarkaEdytuj

 
Artech Polska Sp. z.o.o.
Z tym tematem związana jest kategoria: Przedsiębiorstwa w Prudniku.

W Prudniku do 2010 roku największym pracodawcą w mieście były Zakłady Przemysłu Bawełnianego „Frotex”[92] w latach świetności zatrudniały 4 tysiące pracowników. Drugim co do wielkości, już nieistniejącym przedsiębiorstwem były Prudnickie Zakłady Obuwia „Primus“[93], które zostały zlikwidowane w 2004 roku (zatrudniały przeszło tysiąc osób). Od 1996 roku, przy ulicy Legionów 6 znajduje się firma Artech Polska Sp. z o.o., która zajmuje się produkcją kaset do drukarek. Obecnie pracuje w niej ponad 250 osób[94]. Przy ulicy Stefana Batorego 35 znajduje się Spółdzielnia „Pionier”, w której są produkowane części do samochodów. Przy ulicy Prężyńskiej 1 znajduje się Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska.

W miejscowości działało państwowe gospodarstwo rolneStadnina Koni Prudnik[95]. Od 1994 działa jako Stadnina Koni Prudnik Sp. z o.o.[96]

W Prudniku, przy ul. Przemysłowej, mieści się także Podstrefa Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej o powierzchni 12 ha. Dotychczas w Strefie ulokowały się dwie firmy.

We wrześniu 2016 roku[97], w Prudniku uruchomiono amerykański koncern Henniges Automotive (dostawca uszczelek i komponentów amortyzujących drgania na potrzeby przemysłu motoryzacyjnego). Funkcjonuje on w halach po dawnej fabryce „Frotex”. Jest pierwszą inwestycją tego przedsiębiorstwa w Polsce[98]. Pod koniec 2017, pracowało tam około 150 osób. W ciągu 5 lat ma tam pracować ponad 500 osób[99]. Prudnik jest położony 150 kilometrów na północ od fabryki Henniges Automotive w Hranicach w kraju ołomunieckim w Republice Czeskiej, która została uruchomiona w 2008 roku[100].

TransportEdytuj

Transport drogowyEdytuj

Przez Prudnik przebiegają drogi krajowe:

Sieć uzupełniają drogi wojewódzkie:

Chociaż w ostatnich latach zbudowano obwodnicę, nie obejmuje ona ruchu do Czech, który prowadzi przez miasto.

Transport kolejowyEdytuj

Prudnik
Linia 137 Katowice – Legnica (111,204 km)
   
Dytmarów
odległość: 7,060 km
 
   Szybowice
Linia 306 Gogolin – Prudnik (41,658 km)
   
Lubrza
odległość: 3,054 km
 

Komunikacja miejskaEdytuj

 
Stacja paliw i zajezdnia autobusów

Na terenie miasta funkcjonuje komunikacja miejska, świadczenie usług zleca Urząd Miasta.

Obecnie funkcjonują dwie linie autobusowe[101].

Transport zbiorowy realizowany jest firmę Arriva Bus Transport Polska, która w Prudniku posiada bazę przy ulicy Kościuszki 74[102].

Miasto posiada bezpośrednie połączenia autobusowe z Opolem, Oławą, Wrocławiem, Kłodzkiem, Kudową Zdrojem, Katowicami, Kielcami, Gliwicami, Zawierciem, Nowym Sączem.

OświataEdytuj

 
Publiczna Szkoła Podstawowa nr 1
 
Liceum Medyczne w Prudniku
 
Zespół Szkół Zawodowych nr 1
 
Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1

PrzedszkolaEdytuj

  • Publiczne Przedszkole nr 1 im. Jana Brzechwy, ul. Mickiewicza 5
  • Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 2, ul. Szkolna 12
  • Publiczne Przedszkole nr 3, ul. Piastowska 69
  • Publiczne Przedszkole nr 4, ul. Mickiewicza 9
  • Publiczne Przedszkole Specjalne nr 5, ul. Młyńska 1
  • Publiczne Przedszkole nr 6, ul. Podgórna 9a
  • Publiczne Przedszkole nr 7, ul. Ogrodowa 1
  • Niepubliczne Przedszkole „Skrzat”, ul. Grunwaldzka 66

Szkoły podstawoweEdytuj

GimnazjaEdytuj

Szkoły średnieEdytuj

KulturaEdytuj

 
XII Festiwal Jazzowy w Prudniku
 
Zespół Coast Patrol w Prudniku

Stałe imprezy kulturalneEdytuj

Prudnik w mediach i kulturzeEdytuj

Media lokalneEdytuj

PrasaEdytuj

 
Siedziba Tygodnika Prudnickiego

TelewizjaEdytuj

  • TV Prudnik (TV Pogranicze)
  • Telewizja Kablowa Prudnik

RadioEdytuj

PortaleEdytuj

ReligiaEdytuj

 
Zbór zielonoświątkowców
 
Kościół św. Józefa w Prudniku-Lesie
 
Cmentarz komunalny

Wspólnoty wyznanioweEdytuj

Kościół rzymskokatolickiEdytuj

Dekanat Prudnik

Kościół Zielonoświątkowy w RPEdytuj

Świadkowie JehowyEdytuj

CmentarzeEdytuj

Nieistniejące obiekty sakralneEdytuj

PrzyrodaEdytuj

 
Siedziba Nadleśnictwa Prudnik

W Prudniku ma swoją siedzibę Nadleśnictwo Prudnik, którego obszar rozciąga się na powiat prudnicki, nyski, brzeski, kędzierzyńsko-kozielski i głubczycki[118]. Miasto swoim obszarem administracyjnym obejmuje również pobliski las zwany Lasem Prudnickim.

SportEdytuj

 
Stadion sportowy przy ulicy Włoskiej
 
Mecz MKS Pogoń Prudnik z LZS Racławiczki (5 maja 2018)
 
Zawodnicy KS Pogoń Prudnik w meczu ze Spójnią Stargard (25 listopada 2017)
Z tym tematem związana jest kategoria: Sport w Prudniku.

Głównym podmiotem odpowiedzialnym za sport i rekreację w mieście jest Ośrodek Sportu i Rekreacji w Prudniku.

Obiekty sportoweEdytuj

  • Stadion sportowy (ul. Kolejowa)
  • Stadion sportowy (ul. Włoska)
  • Hala OSiR
  • Basen kryty
  • Kąpielisko letnie
  • Boiska ORLIK 2012
  • Boiska wielofunkcyjne (ul. Podgórna)

Kluby sportoweEdytuj

W Prudniku do 1965 działał również WKS Kabewiak Prudnik.

Sportowcy związani z PrudnikiemEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie sportu związani z Prudnikiem.

PolitykaEdytuj

 
Urząd Miejski

Miasto jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej. Mieszkańcy Prudnika wybierają do swojej Rady Miejskiej 16 radnych (16 z 21). Pozostałych 5 radnych wybierają mieszkańcy terenów wiejskich gminy Prudnik. Organem wykonawczym jest burmistrz. Siedzibą władz jest Urząd Miejski przy ul. Kościuszki. W mieście znajduje się starostwo powiatu prudnickiego.

Burmistrzowie PrudnikaEdytuj

Czasy niemieckie[119]Edytuj

Emanuel Weidinger (1809–1815)
Karl Diebiutsch (1815–1816)
Gottfried Schultze (1816–1821)
Karl von Adlersfeld (1821–1833)
Julius Richter (1833–1837)
Josef Spillmann (1837–1842)
Eduard Kutzen (1842–1847)
Johann Memler (1847–1849)
Emanuel Bock (1849–1852)
Paul Bielau (1852–1862)
Eduard Diebitsch (1863)
Josef Kammler (1863–1876)
Heinrich Engel (1876–1904)
Heinrich Metzner (1904–1909)
Paul Lange (1909–1921)
Robert Rathmann (1921–1932)
Felix Scholz (1934–1945)

Polska LudowaEdytuj

Antoni Błaszczyński (1945)[49][120]
Franciszek Sowiński (1945–1946)[49]

III RzeczpospolitaEdytuj

Jan Roszkowski (1990–1998)
Zenon Kowalczyk (1998–2006)
Franciszek Fejdych (2006–2018)
Grzegorz Zawiślak (od 2018)

Współpraca międzynarodowaEdytuj

Miasta i gminy partnerskie
Miasto Kraj Data podpisania umowy
  Northeim   Niemcy 1990
  Bogumin (Bohumín)   Czechy 2000
  Nadwórna (Nadwirna)   Ukraina 2000
  Karniów / Krnów (Krnov)   Czechy 2002
  San Giustino   Włochy 2002

TurystykaEdytuj

Przez Prudnik prowadzą szlaki turystyczne[121][122]:

  •   Szlak im. Mieczysława Orłowicza (37 km): Prudnik (stacja kolejowa) – Prudnik–Lipy – Sanktuarium św. Józefa w Prudniku–Lesie – Kobylica – Dębowiec – DługotaWieszczynaPokrzywnaZamkowa GóraSrebrna KopaBiskupia KopaJarnołtówekSkowronkówTylna KopaŚrednia KopaPrzednia KopaGłuchołazy ZdrójGłuchołazy (stacja kolejowa), ciąg dalszy już poza Górami Opawskimi prowadzi do Paczkowa
  •   „Szlak Historyczny Lasów Królewskiego Miasta Prudnik” (17,5 km): Park Miejski w Prudniku – stare dęby w Prudniku – Kapliczna Góra – Kobylica – Dębowiec – rozdroże pod Trzebiną – Sanktuarium św. Józefa w Prudniku–Lesie – Prudnik–Lipy – Park Miejski w Prudniku
  •   Prudnik – Wieszczyna – Trzebina (19,5 km): Prudnik (stacja kolejowa) – Łąka Prudnicka – Trupina – Wieszczyna – Trzebina
  •   Wieszczyna – przełęcz pod Zamkową Góra (5 km): Wieszczyna – Las Rosenau – przełęcz pod Zamkową Górą
  •   Ścieżka spacerowa „Od Jana Pawła II do Stefana Wyszyńskiego” (5,3 km): kościół pw. Miłosierdzia Bożego w Prudniku – Czyżykowa Góra – Sanktuarium św. Józefa w Prudniku–Lesie
  •   Ścieżka dydaktyczna „Las Prudnicki” (7 km): ul. Dąbrowskiego w Prudniku – stare dęby w Prudniku – Kobylica – Sanktuarium św. Józefa w Prudniku–Lesie – ul. Dąbrowskiego w Prudniku

Ludzie związani z PrudnikiemEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Prudnikiem.

Urodzeni w PrudnikuEdytuj

Związani z PrudnikiemEdytuj

Zasłużeni dla Miasta i Gminy PrudnikEdytuj

Odznaka honorowa „Zasłużony dla Miasta i Gminy Prudnik” została ustanowiona Uchwałą Rady Miejskiej Nr XLV/375/1998 z dnia 26 marca 1998. Jest ona przyznawana osobom, instytucjom, organizacjom społecznych, gospodarczych i politycznych jako wyraz uznania i wdzięczności za zasługi dla miasta i gminy Prudnik[123].

Osoby wyróżnione[124]Edytuj

  • Jerzy Seńczuk
  • Jan Dolny
  • Elżbieta Zagłoba-Zygler
  • Zbigniew Zagłoba-Zygler
  • Józef Michalczewski
  • Jan Trybuła
  • Krystian Czaja
  • Franciszek Surmiński
  • Jan Roszkowski
  • Zenon Kowalczyk
  • Stanisław Szozda
  • Renat Refcio
  • Daniela Długosz-Penca
  • Urszula Rzepiela
  • Stanisław Jurecki[125]
  • Andrzej Dereń[125]

Instytucje wyróżnione[126]Edytuj

  • miasto Northeim
  • Bank Spółdzielczy w Prudniku
  • PTTK „Sudety Wschodnie”
  • Podokręg Związku Piłki Nożnej w Prudniku
  • MKS Pogoń Prudnik
  • Klasztor franciszkanów w Prudniku-Lesie
  • Spółdzielnia „Pionier”
  • Orkiestra Dęta z Rudziczki
  • Spółdzielnia Mieszkaniowa w Prudniku
  • Oddział Zarządu Regionu Śląska Opolskiego NSZZ „Solidarność” w Prudniku
  • Tygodnik Prudnicki
  • Turystyczny Klub Motorowy „Zryw”
  • Zespół Szkół Medycznych im. Janusza Korczaka[127][128]

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Prudnik w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. IX: Pożajście – Ruksze. Warszawa 1888.
  2. a b „Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750”.
  3. GUS, Ludność. Stan i struktura oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2018 r. Stan w dniu 30 VI, stat.gov.pl [dostęp 2019-04-15] (pol.).
  4. Cittaslow Polska, O Cittaslow.
  5. Obwieszczenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia – Dziennik Ustaw, dziennikustaw.gov.pl [dostęp 2018-12-20].
  6. Pruski dokument z roku 1750 ustalający urzędowe opłaty na Śląsku – „Wznowione powszechne taxae-stolae sporządzenie, Dla samowładnego Xięstwa Sląska, Podług ktorego tak Auszpurskiey Konfessyi iak Katoliccy Fararze, Kaznodzieie i Kuratusowie Zachowywać się powinni. Sub Dato z Berlina, d. 8. Augusti 1750”.
  7. a b c Felix Triest 1865 ↓, s. 1044.
  8. a b c Johann Knie 1830 ↓, s. 598.
  9. Na czeskiej mapie Moraw i Śląska z 1888 roku wydanej przez dr. Karela Schobera jest nazwa Brudník, choć jest to raczej błąd literowy niż prawdziwa nazwa, gdyż mapy niemieckie z tego okresu nie podają takiej nazwy. Mapa Moraw i Śląska z 1888 roku.
  10. a b c Prądnik w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. IX: Pożajście – Ruksze. Warszawa 1888.
  11. Johann Knie 1830 ↓, s. 981.
  12. L. Freiherrn: Der Preußische Staat in allen seinen Beziehungen (...) Dritter Band. Berlin: Verlag von’August Hirschwald, 1837, s. 133.
  13. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, s. 11.
  14. Dz.U. 1945 nr 33, poz. 196.
  15. Zarządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. (M.P. z 1946 r. nr 44, poz. 85).
  16. Augustin Bogislaus Weltzel: Historia miasta Prudnika na Górnym Śląsku. Opole: Wydawnictwo MS, 2005. ISBN 83-8894-560-2.
  17. Vok, jedno z rodowych imion Panów z Rożmberka, był zapewne starym zdrobnieniem imienia Vojtěch (tak, jak starą czeską formą imienia Petr był Pek). Możliwe jednak, że imię to ma związek z germańskimi imionami Ulf, Wolf, Wolcan, Woco. http://www.infernaldreams.com/names/Europe/Western/Germ_Names.htm.
  18. Leszek Bobowski, Tygodnik Prudnicki – Miasto w ogniu, tygodnikprudnicki.pl, 22 września 2010 [dostęp 2019-03-07].
  19. Andrzej Dereń, Chwała oręża polskiego a średniowieczny Prudnik – Teraz Prudnik!, 15 sierpnia 2017 [dostęp 2019-01-25] (pol.).
  20. Maćko z Prudnika, miejsca-tajemne.pl [dostęp 2019-01-25].
  21. Tadeusz Kwaśniewski, Nie zapłacili za księcia, „nto.pl”, 16 sierpnia 2002 [dostęp 2018-08-18] (pol.).
  22. Zygmunt Gloger, Encyklopedia staropolska/Handel – Wikiźródła, wolna biblioteka, pl.wikisource.org [dostęp 2019-06-16].
  23. Andrzej Dereń, Tygodnik Prudnicki – Bitwa o Świętego Rocha, tygodnikprudnicki.pl, 19 sierpnia 2009 [dostęp 2018-08-14] (pol.).
  24. Centrum Tradycji Tkackich – Muzeum Ziemi Prudnickiej, muzeumprudnik.pl [dostęp 2019-03-04].
  25. Centrum Tradycji Tkackich w Prudniku – Prudnik – Slezsko bez hranic, silesiatourism.com [dostęp 2019-03-04].
  26. Akta miasta Prudnika, searcharchives.pl.
  27. Tygodnik Prudnicki nr 50 (525), 14 grudnia 2000 r., sbc.org.pl.
  28. Leszek Bobowski, Tygodnik Prudnicki – Artykuły Tygodnika, tygodnikprudnicki.pl, 13 października 2010 [dostęp 2019-03-27].
  29. Krzysztof Strauchmann, Niezwykłe znalezisko w Prudniku. Czy to pomnik Wilhelma I?, nto.pl, 14 listopada 2010 [dostęp 2019-03-04] (pol.).
  30. Jan Piotr Chrząszcz, Geschichte der Stadt Neustadt in Oberschlesien. Herausgegeben vom Magistrat Neustadt O/S, 1912.
  31. Wizyta Hitlera w Prudniku. Regiopedia, Opolskie, encyklopedia regionów, web.archive.org, 14 lipca 2018 [dostęp 2018-12-07] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-14].
  32. ul. Dworcowa, Prudnik – zdjęcia, polska-org.pl [dostęp 2018-12-07].
  33. Andrzej Dereń, Tygodnik Prudnicki – Listopadowa noc wstydu prudniczan, tygodnikprudnicki.pl, 7 grudnia 2007 [dostęp 2019-03-04].
  34. Synagoga w Prudniku (ul. Kościuszki), sztetl.org.pl [dostęp 2019-03-04].
  35. A. Kurek, Niemieckie więzienia sądowe na Śląsku w czasach Trzeciej Rzeszy, Kraków 2007, s. 137–138.
  36. Obóz pracy – Arbeitslager Neustadt – Wirtualny Sztetl, sztetl.org.pl [dostęp 2018-10-24] [zarchiwizowane z adresu 2018-11-02] (pol.).
  37. Ernst Klee, Auschwitz. Täter, Gehilfen und Opfer und was aus ihnen wurde. Ein Personenlexikon., 2013.
  38. Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau – Neustadt, auschwitz.org [dostęp 2018-07-13] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-13] (pol.).
  39. Neustadt – Auschwitz Study Group, auschwitzstudygroup.com [dostęp 2018-08-16] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-16] (pol.).
  40. Neustadt – świadectwa – Auschwitz Study Group, auschwitzstudygroup.com [dostęp 2018-08-16] [zarchiwizowane z adresu 2018-08-16] (pol.).
  41. Prudnicki obóz śmierci – Radio Opole, radio.opole.pl, 27 stycznia 2014 [dostęp 2018-07-13] [zarchiwizowane z adresu 2018-07-13] (pol.).
  42. Prudnicki obóz śmierci – Radio Opole, radio.opole.pl, 27 stycznia 2014 [dostęp 2018-10-17] (pol.).
  43. Krzysztof Strauchmann, Zajęcie Prudnika w 1945 roku przez Armię Czerwoną. Regiopedia, Opolskie, encyklopedia regionów, opolskie.regiopedia.pl, 18 marca 2011 [zarchiwizowane z adresu 2018-04-12] (pol.).
  44. Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa „Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945”, Sport i Turystyka 1988, ​ISBN 83-217-2709-3​, s. 494.
  45. Andrzej Dereń, Tygodnik Prudnicki – Włoch walczył o Prudnik, tygodnikprudnicki.pl, 19 marca 2008 [dostęp 2018-08-14] (pol.).
  46. Moje kresy. Nadwórna – brama Gorganów, nto.pl, 2 października 2010 [dostęp 2019-04-22] (pol.).
  47. Prudnik nadal wspiera Ukraińców z partnerskiej Nadwórnej, Onet Opole, 17 marca 2015 [dostęp 2019-04-22] (pol.).
  48. Historia miejscowości, sztetl.org.pl [dostęp 2019-04-22].
  49. a b c Franciszek Dendewicz, Tygodnik Prudnicki – Maj 1945 roku na ziemi prudnickiej, tygodnikprudnicki.pl, 31 maja 2006 [dostęp 2019-03-04].
  50. 11 czerwca 1945 r. Przeciwdziałanie czechosłowackiej agresji, nowahistoria.interia.pl, 11 czerwca 2015 [dostęp 2019-03-04] (pol.).
  51. Mariusz Nowik, Rocznica dziwnej wojny: 70 lat temu czeskie wojska weszły do Polski, polityka.pl, 10 czerwca 2015 [dostęp 2019-03-04] (pol.).
  52. Jan Poniatyszyn, To upiorne miejsce w Prudniku budziło przerażenie jego mieszkańców, radio.opole.pl, 28 marca 2017 [dostęp 2019-03-15] (pol.).
  53. Jackiewicz 1998 ↓, s. 141.
  54. Jackiewicz 1998 ↓, s. 142–143.
  55. Janczarzy Komunizmu. Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego, naszahistoria.pl, 26 maja 2017 [dostęp 2019-03-20] (pol.).
  56. Jackiewicz 1998 ↓, s. 143.
  57. Prochwicz 2011 ↓, s. 194.
  58. Krzysztof Ogiolda, Prudnik Las. Tu odgrodzili prymasa Wyszyńskiego od świata, 6 października 2014 [dostęp 2018-12-21].
  59. Klasztor z celą kard. Wyszyńskiego w Prudniku, 19 czerwca 2009 [dostęp 2018-12-21].
  60. Agnieszka Bugała, Wyszyński, Góra i spotkanie w Prudniku, 24 sierpnia 2016 [dostęp 2018-12-21].
  61. Przemysław Kucharczak, Trzech więźniów i potop, 3 stycznia 2001 [dostęp 2018-12-21].
  62. kościół ewangelicki w Prudniku (nieistniejący) – Nasza Historia, historia.luter2017.pl [dostęp 2019-03-07].
  63. Adam Lutogniewski, Tygodnik Prudnicki – Co pozostało po Kościele Chrystusa, tygodnikprudnicki.pl, 13 maja 2009 [dostęp 2019-03-07].
  64. Andrzej Dereń, Tygodnik Prudnicki – Historia nie tak odległa: skąd się wzięło „Sójcze Wzgórze”?, tygodnikprudnicki.pl, 9 października 2013 [dostęp 2019-03-04].
  65. Andrzej Dereń, Osiedle Jasionowe Wzgórze: Nowy Prudnik z „wielkiej płyty”, 28 lutego 2019 [dostęp 2019-03-04] (pol.).
  66. Krzysztof Strauchmann, Wielka księga opozycji na pograniczu: władza, społeczeństwo i działalność opozycyjna na pograniczu Śląska Opolskiego i Czechosłowacji w latach 1945–1989, Zbigniew Bereszyński, Radosław Roszkowski (red.), powiat prudnicki, 2014 [dostęp 2018-10-17].
  67. Chcą wymienić tablicę na murze Stoczni Gdańskiej – Radio Opole, radio.opole.pl, 20 września 2012 [dostęp 2019-03-20] (pol.).
  68. Damian Wicher, Tygodnik Prudnicki – Ojciec i syn, Tygodnik Prudnicki, 4 kwietnia 2007 [dostęp 2019-03-15] (pol.).
  69. Andrzej Dereń, Tygodnik Prudnicki. Gazeta lokalna gmin [...]. R. 16, nr 11 (746)., 16 marca 2005 [dostęp 2019-05-14] (pol.).
  70. Zakłady Przemysłu Bawełnianego Frotex S.A., ul. Nyska, Prudnik – polska-org.pl, polska-org.pl [dostęp 2019-03-04].
  71. Andrzej Dereń, Historia Powiatu Prudnickiego – Starostwo Powiatowe w Prudniku, powiatprudnicki.pl [dostęp 2019-03-04].
  72. Prudnik: „Tak” dla UE, fakty.interia.pl, 27 kwietnia 2003 [dostęp 2019-05-26] (pol.).
  73. Gdy gminy robią interesy – Opole – NaszeMiasto.pl, opole.naszemiasto.pl [dostęp 2018-06-11] (pol.).
  74. Krzysztof Strauchmann, Primus upadł, ale buty szyją tu dalej, „nto.pl” [dostęp 2019-03-04] (pol.).
  75. Wieża Woka – Zakres „Wieże i punkty obserwacyjne” – Slezsko bez hranic, silesiatourism.com [dostęp 2019-03-20].
  76. Prudnicki Frotex złożył w sądzie wniosek o upadłość, „nto.pl”, 10 marca 2010 [dostęp 2019-03-04] (pol.).
  77. Krzysztof Strauchmann, Kończy się proces likwidacji Froteksu. Miasto przejmuje część hal, „nto.pl”, 5 lipca 2014 [dostęp 2019-03-04] (pol.).
  78. Dorota Kalinowska, Cittaslow – promocja życia bez pośpiechu i sposób na unijne pieniądze, gazetaprawna.pl, 16 stycznia 2016 [dostęp 2019-03-04].
  79. Andrzej Dereń, Minister Ziobro likwiduje Areszt Śledczy w Prudniku! Będzie filia Zakładu Karnego w Nysie, 31 sierpnia 2018 [dostęp 2019-03-07] (pol.).
  80. Krzysztof Strauchmann, Areszt Śledczy w Prudniku będzie oddziałem Zakładu Karnego w Nysie, nto.pl, 1 września 2018 [dostęp 2019-03-07] (pol.).
  81. Wiktoria Palarczyk, Likwidacja aresztu w Prudniku. Będzie oddział Zakładu Karnego w Nysie – Radio Opole, radio.opole.pl, 31 sierpnia 2018 [dostęp 2019-03-07] (pol.).
  82. Demografia – Wirtualny Sztetl, sztetl.org.pl [dostęp 2019-01-06].
  83. Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Neustadt, web.archive.org, 6 września 2017 [dostęp 2019-01-06] [zarchiwizowane z adresu 2017-09-06].
  84. Prudnik – HKKNOS [dostęp 2019-01-06] (pol.).
  85. Prudnik (opolskie) » mapy, nieruchomości, GUS, noclegi, szkoły, regon, atrakcje, kody pocztowe, bezrobocie, wynagrodzenie, zarobki, edukacja, tabele, demografia, przedszkola, Polska w liczbach [dostęp 2019-01-06] (pol.).
  86. Rocznik statystyczny. R. 11, 1947, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1947 [dostęp 2019-03-21].
  87. LUDNOŚĆ W 1980 R. Spia treśol. x Uwagi ogólne Ludność... 4 s # 2. Ruch naturalny ludności PDF, docplayer.pl [dostęp 2019-02-22].
  88. Prudnik – Słownik miast polskich – Wirtualny Wszechświat, wiw.pl [dostęp 2019-02-26].
  89. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 110–113. [dostęp 2013-01-10].
  90. Antoni Kazimierz Dudek: Prudnik – Las. Przewodnik. Sanktuarium św. Józefa i miejsce uwięzienia Księdza Prymasa Stefana Wyszyńskiego. Wrocław: Franciszkańskie Wydawnictwo św. Antoniego, 2007. ISBN 978-83-60791-57-8.
  91. „Cudze chwalimy, swego nie znamy..., czyli wieże widokowe koło Prudnika” http://www.skps.wroclaw.pl/index.php?function=show_all&no=2124.
  92. Historia firmy Frotex.
  93. Zakład obuwniczy Primus.
  94. Artech Polska Sp. z o.o. Producent kaset do drukarek., Drukarki – sprzedaż, serwis – Wyszukiwarka firm BiznesFinder.pl, biznesfinder.pl [dostęp 2018-01-15] (pol.).
  95. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 9 lipca 1990 r. w sprawie celów, zasad i trybu udzielania oraz wysokości stawek dotacji dla rolnictwa w 1990..., isap.sejm.gov.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
  96. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 24 czerwca 1994 r. w sprawie wysokości stawek dotacji dla rolnictwa oraz szczegółowych zasad i trybu ich udz..., isap.sejm.gov.pl [dostęp 2017-11-26] (pol.).
  97. Maciej Dobrzański, Amerykanie w Prudniku: Henninges rusza we wrześniu – Prudnik24, „Prudnik24”, 17 września 2016 [dostęp 2018-03-22] (pol.).
  98. Henniges Automotive w ciągu pięciu lat chce zatrudnić w Prudniku ponad 500 osób. interia.pl, 14 lipca 2016. [dostęp 2016-07-14].
  99. Tomasz Wróblewski: Henniges Automotive zainwestuje w Prudniku. 500 miejsc pracy. nto.pl, 14 lipca 2016. [dostęp 2016-07-14].
  100. Henniges Hranice, s.r.o. (ang.). ir.kompass.com. [dostęp 2016-07-14].
  101. Komunikacja miejska.
  102. Kontakt do oddziałów – Arriva Transport.
  103. Agnieszka Lubczańska, Polecamy – IV Memoriał Stanisława Szozdy już w niedzielę w Prudniku – Radio Opole, radio.opole.pl, 5 września 2017 [dostęp 2018-12-15] (pol.).
  104. POK Prudnik – Dni Prudnika, pok-prudnik.pl [dostęp 2018-12-15].
  105. POK Prudnik – Jazz Festiwal, pok-prudnik.pl [dostęp 2018-12-18].
  106. POK Prudnik – Festiwal, pok-prudnik.pl [dostęp 2018-12-18].
  107. XXVI Śląski Festiwal Ziemi Prudnickiej im. Ludwiga van Beethovena zakończony – Aktualności – Starostwo Powiatowe w Prudniku, powiatprudnicki.pl [dostęp 2018-12-18].
  108. Wystawa Twórców Ludowych i Rzemiosła Artystycznego Pogranicza Polsko-Czeskiego – Promujemy Prudnik, inkubatory.prudnik.pl [dostęp 2019-06-08].
  109. Opolskie – Nie ma jak Polska – vod.tvp.pl – Telewizja Polska S.A., tvp.pl [dostęp 2018-12-18].
  110. Andrzej Dereń, Ten film będzie kręcony w Prudniku: „Brigitte Bardot cudowna” – Teraz Prudnik!, 3 października 2018 [dostęp 2019-01-17] (pol.).
  111. Andrzej Dereń, Tu dziś kręcili film: Piotr Machalica w Prudniku – Teraz Prudnik!, 19 października 2018 [dostęp 2019-01-17] (pol.).
  112. Mariusz Tomalik, „Brigitte Bardot cudowna”. Nowy film Lecha Majewskiego powstaje w Katowicach, katowice.tvp.pl [dostęp 2019-01-17] (pol.).
  113. David Rodriguez, The Rise and Fall of the Great Barbate, AuthorHouse, 8 grudnia 2011, ISBN 978-1-4678-5315-6 [dostęp 2019-01-17] (ang.).
  114. Andrzej Ziemiański, Zapach szkła, Fabryka Słów Sp.zo.o., 10 lutego 2016, ISBN 978-83-7964-054-6 [dostęp 2019-01-21] (pol.).
  115. Helena Lemańska, Dziewczęta z Prudnika. Szkoła przysposobienia zawodowego w Prudniku, Jerzy Bossak i inni, „Polska Kronika Filmowa”, Warszawa: Wytwórnia Filmów Dokumentalnych, 10 czerwca 1953 [dostęp 2019-02-15] (pol.).
  116. Ukazało się „Lato Umarłych Snów”!, Prudnik24, 30 stycznia 2015 [dostęp 2019-02-19] (pol.).
  117. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-11].
  118. Położenie – Nadleśnictwo Prudnik – Lasy Państwowe, prudnik.katowice.lasy.gov.pl [dostęp 2019-04-15].
  119. Rolf Jehke, Stadt Neustadt O.S., territorial.de [dostęp 2018-03-20].
  120. Andrzej Dereń, Tygodnik Prudnicki – Co w nowym Tygodniku (nr 15)?, tygodnikprudnicki.pl, 7 kwietnia 2015 [dostęp 2019-03-16].
  121. Tadeusz Górecki, Szlaki turystyczne – Urząd Miejski w Prudniku, prudnik.pl, 21 marca 2012 [dostęp 2019-03-20] (pol.).
  122. Ścieżki piesze – Starostwo Powiatowe w Prudniku, powiatprudnicki.pl [dostęp 2019-03-20].
  123. Odznaka honorowa Zasłużony dla Miasta i Gminy Prudnik – Urząd Miejski w Prudniku, prudnik.pl [dostęp 2019-01-05].
  124. Tadeusz Górecki, Osoby wyróżnione tytułem Zasłużony dla Miasta i Gminy Prudnik – Urząd Miejski w Prudniku, prudnik.pl, 22 marca 2012 [dostęp 2019-01-05].
  125. a b Damian Wicher, Tygodnik Prudnicki – Zasłużeni dla Miasta i Gminy Prudnik, tygodnikprudnicki.pl, 19 października 2014 [dostęp 2019-01-05].
  126. Tadeusz Górecki, Organizacje społeczne, gospodarcze i instytucje wyróżnione tytułem Zasłużony dla Miasta i Gminy Prudnik – Urząd Miejski w Prudniku, prudnik.pl, 22 marca 2012 [dostęp 2019-01-05].
  127. Andrzej Dereń, Zasłużony dla Miasta i Gminy Prudnik dla „Medyka” – Teraz Prudnik!, 4 listopada 2017 [dostęp 2019-01-05] (pol.).
  128. Wioleta Kosek, Odznaka zasłużonego dla miasta i gminy Prudnik dla „Medyka” – Urząd Miejski w Prudniku, 21 grudnia 2017 [dostęp 2019-01-05].

BibliografiaEdytuj

  • Johann Knie: Alpabetisch, Statistisch, Topographische Uebersicht aller Dorfer, Flecken, Stadt und andern Orte der Konigl. Preus. Provinz Schliesen... Breslau: Barth und Comp., 1830.
  • Felix Triest: Topographisches handbuch von Oberschliesen. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.
  • Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza: (1945-1991): krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
  • Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
  • Augustyn Bogusław Weltzel: Historia miasta Prudnika na Górnym Śląsku. Opole: Wydawnictwo MS, 2005. ISBN 83-8894-560-2.
  • Stanisław Sławomir Nicieja: Prudnik dawniej i dziś 1896-2006. Opole: Wydawnictwo MS, 2006. ISBN 83-8894-566-1.
  • Antoni Kazimierz Dudek: Prudnik – Las. Przewodnik. Sanktuarium św. Józefa i miejsce uwięzienia Księdza Prymasa Stefana Wyszyńskiego. Wrocław: Franciszkańskie Wydawnictwo św. Antoniego, 2007. ISBN 978-83-60791-57-8.
  • Józef Michałek: Góry Opawskie. Katowice: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1979.

Linki zewnętrzneEdytuj