Walce (gmina)

gmina wiejska w województwie opolskim

Walce (niem. Gemeinde Walzen) – gmina wiejska w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, na ziemi prudnickiej. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie opolskim. W 2006 roku w gminie wprowadzono język niemiecki jako język pomocniczy.

Walce
gmina wiejska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

krapkowicki

TERC

1605042

Siedziba

Walce

Wójt

Marek Śmiech
(od 2018)

Powierzchnia

69 km²

Populacja (2019)
• liczba ludności


5 375

• gęstość

79 os./km²

Nr kierunkowy

77

Tablice rejestracyjne

OKR

Mniejszości

Niemcy

Język pomocniczy

niemiecki

Adres urzędu:
ul. Mickiewicza 18
47-344 Walce
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba miejscowości

10

Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Walce”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Walce”
Ziemia50°22′N 18°00′E/50,371944 18,005833
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Siedziba gminy to Walce.

Według danych z 30 czerwca 2004[1] gminę zamieszkiwało 6060 osób.

Struktura powierzchni

edytuj

Według danych z 2019 r. użytki rolne zajmują 85.7% powierzchni, a tereny zabudowane i zurbanizowane 4.7% powierzchni gminy.

Grunty leśne i zakrzewione zajmują 546 ha.

Gmina stanowi 15,6% powierzchni powiatu i 0,7% powierzchni województwa opolskiego.

Największym powierzchniowo sołectwem są Walce (18,9% powierzchni gminy), a najmniejszym Ćwiercie (0.9% powierzchni). Również w liczbie ludności miejscowości te mają takie same miejsca.

Historia

edytuj

Gmina zbiorowa Walce powstała po II wojnie światowej (w grudniu 1945[2]) w powiecie prudnickim na terenie tzw. Ziem Odzyskanych (tzw. I okręg administracyjny – Śląsk Opolski[3][4]), powierzonym 18 marca 1945 administracji wojewody śląskiego[4], a z dniem 28 czerwca 1946 przyłączonym do województwa śląskiego (śląsko-dąbrowskiego)[5][6]. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę województwa śląskiego na katowickie; równocześnie gmina Walce wraz z całym powiatem prudnickim weszła w skład nowo utworzonego województwa opolskiego[7].

Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 8 gromad: Brożec, Ćwiercie, Dobieszowice, Grocholub, Kromołów, Rozkochów, Walce i Zabierzów[8]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[9].

Jednostkę reaktywowano 1 stycznia 1973 w powiecie krapkowickim w województwie opolskim. W skład gminy weszły obszary 9 sołectw: Brożec, Ćwiercie, Dobieszowice, Grocholub, Kromołów, Rozkochów, Stradunia, Walce i Zabierzów[10]. 1 czerwca 1975 gmina weszła w skład nowo utworzonego (mniejszego) województwa opolskiego[11].

Zabytki

edytuj

Na terenie gminy znajduje się 13 zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków oraz 7 stanowisk archeologicznych. W Gminnej Ewidencji Zabytków ujętych jest 106 nieruchomości.

Demografia

edytuj

Dane z 31.12.2017 roku[12]

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 5 494 100 2 879 52,4 2615 47,6
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
80 42 38
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Walce w 2014 roku[12].

 

Struktura narodowościowa i językowa

edytuj

Dane według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002[13]:

Dane według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021 (z uwagi na możliwość podania więcej niż jednej tożsamości narodowo-etnicznej dane nie sumują się do stu procent):[14]:

77,11% procent mieszkańców gminy zadeklarowało w 2021 posługiwanie się w kontaktach domowych językiem polskim, ponadto (podobnie jak w przypadku narodowości, dane nie sumują się do stu procent z uwagi na możliwość zadeklarowania więcej niż jednego języka)[15]:

  • 52,84% – śląskim (najwyższy odsetek wśród wszystkich gmin w Polsce)
  • 14,43% – niemieckim
  • 0,4% – angielskim
  • w przypadku siedmiu osób (0,13%) nieustalono używanego języka

Honorowi Obywatele Gminy

edytuj

Arcybiskup Alfons Nossol (2019)[16]

Miejscowości i ich części

edytuj

Miejscowości podstawowe wraz z ich częściami integralnymi (wg TERYT): Walce (Antoszka), Groble, Krzewiaki, Marianków, Posiłek), Brożec, Brzezina, Ćwiercie, Dobieszowice, Grocholub (Swornica), Kromołów (Czerniów), Rozkochów (Olszyna), Stradunia (Przerwa, Rybarze), Zabierzów

Bezpieczeństwo

edytuj

Gmina położona jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwa[17]. Gminę Walce obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG[18].

Sąsiednie gminy

edytuj

Głogówek, Krapkowice, Reńska Wieś, Zdzieszowice

Przypisy

edytuj
  1. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast. GUS. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
  2. Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945, „Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki”, 34, Katowice: Urząd Wojewódzki Śląski, 22 grudnia 1945, s. 393.
  3. Utworzony 14 marca 1945 decyzją Rady Ministrów
  4. a b Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku (The population of Poland in the 20th century). Warszawa: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyńskiego, 2005, s. 43-44.
  5. Dz.U. z 1946 r. nr 28, poz. 177
  6. Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz.U. z 1944 r. nr 5, poz. 22) oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (Dz.U. z 1944 r. nr 14, poz. 74)
  7. Dz.U. z 1950 r. nr 28, poz. 255
  8. Powiat Prudnicki (Prudnik), [w:] Wykaz gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Według stanu na z dnia 1 VII 1952 r., Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1952, s. 249–250.
  9. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
  10. Uchwała Nr XVIII/100/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie opolskim, t. 14, Opole, 11 grudnia 1972, s. 8.
  11. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz.U. z 1975 r. nr 17, poz. 92).
  12. a b Gmina Walce w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2020-01-02], liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  13. Deklaracje narodowościowe w gminach w 2002 r.. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-07-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-01)].
  14. Główny Urząd Statystyczny: Przynależność narodowo-etniczna – dane NSP 2021 dla kraju i jednostek podziału terytorialnego. 2023-12-20. [dostęp 2023-12-30]. (pol.).
  15. Główny Urząd Statystyczny: Język używany w domu – dane NSP 2021 dla kraju i jednostek podziału terytorialnego. 2023-12-20. [dostęp 2023-12-30]. (pol.).
  16. Raport o stanie Gminy Walce - Urząd Gminy w Walcach [online], bip.walce.pl [dostęp 2020-06-23] (pol.).
  17. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy (Dz.U. z 2005 r. nr 188, poz. 1580).
  18. PSG w Opolu [online], slaski.strazgraniczna.pl, 19 sierpnia 2012 [dostęp 2024-05-08].