Czerniowce

miasto na Ukrainie w obwodzie czerniowieckim

Czerniowce (ukr. Чернівці, rum. Cernăuți, ros. Черновцы, jid. טשערנאָוויץ, orm. Չերնովեց, niem. Czernowitz/Tschernowitz) – miasto w południowo-zachodniej części Ukrainy w Bukowinie północnej nad Prutem. Siedziba obwodu czerniowieckiego.

Czerniowce
Чернівці
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Ukraina
Obwód  czerniowiecki
Burmistrz Ołeksij Kaspruk
Powierzchnia 152,753 km²
Wysokość 284 m n.p.m.
Populacja (2020)
• liczba ludności
• gęstość

266 749[1]
1746 os./km²
Nr kierunkowy +380 37(2)
Kod pocztowy 58000
Tablice rejestracyjne CE
Położenie na mapie obwodu czerniowieckiego
Mapa lokalizacyjna obwodu czerniowieckiego
Czerniowce
Czerniowce
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Czerniowce
Czerniowce
Ziemia48°18′N 25°56′E/48,300000 25,933333
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina
Dom Polski, Żydowski, Niemiecki
Dom Polski, 2009 r.
Dom Polski w Czerniowcach (1902)
Dom Polski w Czerniowcach – tablica pamiątkowa
Dom Żydowski, 2009 r.
Dom Niemiecki, 2009 r.
Rose Ausländer w 1918 roku
Ratusz, kinoteatr, teatr, dworzec, kamienica
Ratusz, 2009 r.
Kinoteatr (dawna synagoga), 2009 r.
Teatr, 2009 r.
Kamienica „statek”, 2009 r.

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka historyczna o mieście pochodzi z 1408. Wykopaliska wskazują, że w XII wieku istniała tu osada. Od połowy XIV wieku część Mołdawii, często najeżdżanej przez Tatarów i Turków. Od XVI wieku miasto wraz z całą Mołdawią znajdowało się pod zwierzchnością Turcji. W 1509 zostało spustoszone przez oddziały hetmana wielkiego koronnego Mikołaja Kamienieckiego w odwecie za najazd hospodara mołdawskiego Bogdana Ślepego na rejon Tarnopola i Podhajec.

Miasto zostało przyłączone do Austrii w 1775, a w 1849 stało się stolicą Księstwa Bukowinykraju koronnego Cesarstwa Austrii. W drugiej połowie XIX wieku liczne osadnictwo niemieckie. W latach 1866–1874 oraz 1887–1905 burmistrzem miasta był Antoni Kochanowski, drugi po Jakubie von Pietrowiczu Polak na tym stanowisku.

W 1875 powstał Uniwersytet w Czerniowcach imienia Franciszka Józefa, gdzie nauczano w językach: niemieckim, rumuńskim i ukraińskim, z licznym udziałem studentów żydowskich[2].

Podczas I wojny światowej zajęte przez Rosjan w kwietniu 1916 roku, przez półtora roku było na linii frontu. W latach 1918–1940 należało do Rumunii.

W 1930 roku miasto miało 112 427 mieszkańców, a skład narodowościowy przedstawiał się następująco: Żydzi 38%, Rumuni 27%, Niemcy 15%, Ukraińcy (Rusini) 10%, Polacy 8%, Rosjanie 1,3%. W liczbie Polaków ujęto też kilkuset polskich Ormian.

Latem 1940 roku przyłączone do ZSRR. W latach 1941–1944 ponownie należało do Rumunii. Zdobyte przez Armię Czerwoną w 1944 r., przemianowane na Czerniowce. W latach 1945–1991 część Ukraińskiej SRR w ramach ZSRR, od 1991 roku należy do Ukrainy i jest stolicą obwodu czerniowieckiego. Według spisu z 2001 roku Ukraińcy stanowili 79,9% (189 tys.), Rosjanie 11,3% (26,7 tys.), Rumuni 6,1% (14,4 tys.) oraz Polacy 0,6% (1408). W 2004 roku miasto miało 228 tys. mieszkańców.

ZabytkiEdytuj

Teatr i muzykaEdytuj

MuzeaEdytuj

SportEdytuj

Miasto jest siedzibą klubu piłkarskiego Bukowyna Czerniowce. Przed wojną w Czerniowcach istniało kilka klubów piłkarskich m.in. rumuński Dragoş Vodă Czerniowce, polski Polonia Czerniowce czy żydowski Maccabi Czerniowce.

Osoby związane z CzerniowcamiEdytuj

Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Czerniowcami.

Miasta partnerskieEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj