Otwórz menu główne

Cmentarz wojenny nr 158 – Tuchów-Garbek

Cmentarz wojenny nr 158 Tuchów-Garbek – zabytkowy austriacki cmentarz z I wojny światowej znajdujący się w Tuchowie w powiecie tarnowskim, w województwie małopolskim. Jeden z ponad 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W VI okręgu tarnowskim cmentarzy tych jest 63[1].

Cmentarz wojenny nr 158
Tuchów-Garbek
Obiekt zabytkowy nr rej. A-467/M z 16.04.2009
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Tuchów
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza 278 m²
Liczba pochówków 37
Liczba grobów 3+27
Data otwarcia 1915
Architekt Heinrich Scholz
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cmentarz wojenny nr 158 Tuchów-Garbek
Cmentarz wojenny nr 158
Tuchów-Garbek
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz wojenny nr 158 Tuchów-Garbek
Cmentarz wojenny nr 158
Tuchów-Garbek
Ziemia49°53′19″N 21°01′12″E/49,888611 21,020000

Spis treści

Opis cmentarzaEdytuj

Znajduje się w lesie na wzgórzu, przy drodze z Tuchowa do Meszny Opackiej[2]. Ma kształt prostokąta i ogrodzony jest drewnianym płotem zamontowanym na betonowych słupkach. Został zaprojektowany przez niemieckiego architekta Heinricha Scholza jako cmentarz samodzielny. Przy przeciwległym do furtki wejściowej boku znajduje się drewniany krzyż z ukrzyżowanym Jezusem Chrystusem. Ramiona krzyża zwieńczone są zębatym daszkiem. Tego typu rzeźba na wojennych cmentarzach austriackich jest rzadkością. Na obramowanych betonowymi obrzeżami mogiłach zamontowano betonowe stele, typowe dla projektów Heinricha Scholza. Posiadają blaszane tabliczki i zwieńczone są żeliwnymi krzyżami dwóch rodzajów:

W środku znajduje się mogiła z trzema innego rodzaju betonowymi cokołami, na których zamontowano większe krzyże; dwa z nich to stylizowane krzyże łacińskie, trzeci to prosty krzyż dwuramienny (lotaryński)[1].

PolegliEdytuj

W skład cmentarza wchodzi 27 grobów pojedynczych i 3 zbiorowe. Spoczywa w nich 38 żołnierzy, w tym[3]:

  • 8 polskich legionistów (Rafał Wojtych, Franciszek Petryszyn, Walenty Marcak, Michał Gutowski, Józef Wójcikiewicz, Szczepan Iwulski, Stanisław Sarna i NN). Są to legioniści z 1 i 5 pułku piechoty Legionów
  • 20 żołnierzy armii austro-węgierskiej,
  • 10 żołnierzy armii rosyjskiej

Losy cmentarzaEdytuj

Austriacy wykonywali cmentarze bardzo solidnie, jednak z biegiem czasu ulegały one naturalnemu niszczeniu przez czynniki pogody i roślinność. Cmentarz nr 158 został poddany gruntownemu remontowi jego wygląd różni się nieco od oryginalnego. Pierwotnie również posiadał drewniane ogrodzenie, ale innego rodzaju, a bramka wejściowa składała się z dwóch wymurowanych z kamienia słupków z łukowatym sklepieniem. Cmentarz jest starannie pielęgnowany i w 2016 r. jest w bardzo dobrym stanie. Obsadzono go bylinami i krzewami ozdobnymi i obecnie posiada wśród wszystkich cmentarzy w tarnowskim okręgu najlepiej utrzymaną szatę roślinną[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne. Tom II. Okolice Tarnowa. Rewasz, 1997. ISBN 83-85557-38-5.
  2. Pogórze Ciężkowickie i Strzyżowskie. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2005. ISBN 978-83-7605-211-3.
  3. Jerzy J. P. Drogomir: Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Tom 2. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, 2002. ISBN 83-85988-57-2.
  4. Cmentarze I wojny. Gorlice. [dostęp 2016-05-15].
 
Nagrobek polskiego legionisty
 
Nagrobek rosyjski
 
Nagrobek austriacki
 
Pomnik centralny