Otwórz menu główne

Cmentarz wojenny nr 178 – Woźniczna

Cmentarz wojenny nr 178 z okresu I wojny światowej

Cmentarz wojenny nr 178 w Woźnicznej – zabytkowy cmentarz z I wojny światowej znajdujący się we wsi Woźniczna w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Pleśna. Jest jednym z 400 zachodniogalicyjskich cmentarzy wojennych zbudowanych przez Oddział Grobów Wojennych C. i K. Komendantury Wojskowej w Krakowie. W VI okręgu tarnowskim cmentarzy tych jest 62[1].

Cmentarz wojenny nr 178
Woźniczna
Obiekt zabytkowy nr rej. A-1173/M z 5.11.2009
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Woźniczna
Typ cmentarza wojenny
Stan cmentarza nieczynny
Powierzchnia cmentarza 277 m²
Liczba pochówków 128
Liczba grobów 6 + 24
Data ostatniego pochówku 1915
Architekt Heinrich Scholz
Położenie na mapie gminy Pleśna
Mapa lokalizacyjna gminy Pleśna
Cmentarz wojenny nr 178 Woźniczna
Cmentarz wojenny nr 178
Woźniczna
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cmentarz wojenny nr 178 Woźniczna
Cmentarz wojenny nr 178
Woźniczna
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Cmentarz wojenny nr 178 Woźniczna
Cmentarz wojenny nr 178
Woźniczna
Położenie na mapie powiatu tarnowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnowskiego
Cmentarz wojenny nr 178 Woźniczna
Cmentarz wojenny nr 178
Woźniczna
Ziemia49°56′15,5″N 20°57′59,0″E/49,937639 20,966389

Opis cmentarzaEdytuj

Cmentarz znajduje się na północno-zachodnim stoku Słonej Góry; na skraju lasu, z dala od zabudowań[2]. Zaprojektował go Heinrich Scholz, został zbudowany na planie koła o średnicy ok. 18 m. Jego centralne miejsce zajmuje kurhan (tumulus) z wysokim drewnianym krzyżem łacińskim, pełniącym rolę pomnika centralnego. Otacza go niski kamienny murek zwieńczony krenelażem. W zamyśle projektanta ma on przypominać mur obronny. W obrębie kopca znajdują się 4 zbiorowe mogiły, w których pochowano 75 żołnierzy rosyjskich. W kręgu wokół kurhanu ustawiono nagrobki w postaci betonowych steli zwieńczonych żeliwnymi krzyżami. Nagrobki żołnierzy rosyjskich wieńczy krzyż dwuramienny, a pozostałe jednoramienny. Na stelach zamocowano blaszane tabliczki z inskrypcją. Jedna ze stel jest inna – ma półokrągłe zakończenie z dwuramiennym krzyżem i tabliczkę informującą o liczbie pochowanych[3].

PolegliEdytuj

W sześciu grobach zbiorowych i 24 pojedynczych pochowano łącznie 128 żołnierzy, w tym 116 armii rosyjskiej i 12 żołnierzy armii austro-węgierskiej. Na tabliczkach stel z dwuramiennymi (rosyjskimi) krzyżami jest data 1914, co sugeruje, że żołnierze rosyjscy polegli w tym roku. Wszyscy są nieznani. Wśród żołnierzy armii austro-węgierskiej z nazwiska znanych jest 10. Wszyscy polegli w maju 1915 r., a więc podczas bitwy pod Gorlicami. Walczyli oni w:

Losy cmentarzaEdytuj

Po II wojnie ranga cmentarza w świadomości społeczeństwa i ówczesnych władz zmalała, przybyły bowiem nowe, świeższe cmentarze i dramatyczne historie nowej wojny. Cmentarz ulegał w naturalny sposób niszczeniu przez czynniki pogody i roślinność. Dopiero w latach 90. zaczęto odnawiać cmentarze z I wojny[1]. Cmentarz nr 178 był remontowany. Nie odtworzono go jednak całkowicie w pierwotnej formie. Na archiwalnych zdjęciach widać, że posiadał ogrodzenie w postaci kamiennego muru i wejście z furtką między dwoma wysokimi, murowanymi słupkami[3]. W 2017 r. część kamieni z rozebranego muru ułożono wokół murku centralnego kopca.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Roman Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne. Tom II. Okolice Tarnowa. Rewasz, 1997. ISBN 83-85557-38-5.
  2. Pogórze Ciężkowickie i Strzyżowskie. Mapa 1:50 000. Kraków: Compass, 2005. ISBN 978-83-7605-211-3.
  3. a b Jerzy J. P. Drogomir: Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918). Tom 2. Tarnów: Muzeum Okręgowe w Tarnowie, 2002. ISBN 83-85988-57-2.