Crostwitz (górnołuż. Chrósćicy, wym. [ˈkʰʀʊst͡ʃitsɨ]) – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, w powiecie Budziszyn (do 31 lipca 2008 w powiecie Kamenz) na Łużycach Górnych, wchodzi w skład związku gmin Am Klosterwasser. Gmina liczy 1017 mieszkańców (2015). Większość to Serbołużyczanie, 90% mieszkańców zna język górnołużycki.

Crostwitz
Chrósćicy
gmina
ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy  Saksonia
Powiat Budziszyn
Wspólnota Związek gmin Am Klosterwasser
Kod statystyczny 14 6 25 080
Powierzchnia 13,32 km²
Wysokość 170 m n.p.m.
Populacja (31 grudnia 2015)
• liczba ludności

1017
• gęstość 76 os./km²
Nr kierunkowy 035796
Kod pocztowy 01920
Tablice rejestracyjne BZ
Adres urzędu:
Am Hirtenquell 4
01920 Crostwitz
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie
51°14′N 14°15′E/51,233333 14,250000
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Spis treści

HistoriaEdytuj

 
Miejscowość ok. 1950 r.

Osada Serbołużyczan po raz pierwszy wymieniona w dokumencie z 1225 jako Crostiz.

W kwietniu 1945 okolice Crostwitz były miejscem krwawych walk między hitlerowskimi wojskami (Grupą Armii Południe oraz SS) i Armią Czerwoną wraz z 2 Armią Ludowego Wojska Polskiego. Była to bitwa, w której jednorazowo zginęło najwięcej Polaków podczas II wojny światowej na froncie wschodnim. W październiku 1967 odsłonięty został tam pomnik ku czci poległych Polaków z napisami w językach: niemieckim, polskim i górnołużyckim.

10 maja 1945 został ponownie założony związek organizacji serbołużyckich - Domowina.

We wrześniu 1975 w miejscowości gościł ówczesny arcybiskup krakowski Karol Wojtyła[1]. Wizytę upamiętnia tablica w języku górnołużyckim na ścianie kościoła katolickiego.

Obecnie miejscowość jest ośrodkiem kulturalnym Serbołużyczan; odbywa się tu co dwa lata festiwal folklorystyczny. Corocznie wyrusza stąd "wielkanocna kawalkada jeźdźców".

Na miejscowym cmentarzu jest pochowany pisarz serbołużycki Jurij Brězan.

ZabytkiEdytuj

  • Kościół katolicki pw. śś. Szymona i Judy Tadeusza w stylu barokowym z 1772
  • Serbołużyckie krzyże i kapliczki przydrożne z XVIII-XX w.
  • Pomnik żołnierzy polskich z ok. 1967 r.
  • Gmach szkoły serbołużyckiej z lat 1903-1904
  • Dom parafialny z 1861 r.

Niedaleko Crostwitz w miejscowośći Kopschin (górnoł. Kopšin) znajdują się pozostałości grodziska słowiańskiego z wczesnego średniowiecza Kopschiner Schanze[2].

Urodzeni w miejscowościEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Jan Paweł II, Papież Polak | Fronda.pl, www.fronda.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).
  2. s, Gemeinde Crostwitz | Gmejna Chrósćicy: Kopschin, www.crostwitz.de [dostęp 2017-05-13] (niem.).

BibliografiaEdytuj

  1. Statistisches Landesamt des Freistaates Sachsen, Kamenz, 2009