Cyryl I (metropolita kijowski)

Cyryl (zm. 1233) – metropolita kijowski w latach 1224–1233.

Cyryl
Metropolita kijowski
Kraj działania Ruś Kijowska
Data śmierci lato 1233
Miejsce pochówku Sobór Mądrości Bożej w Kijowie
Metropolita kijowski
Okres sprawowania 1224–1233
Wyznanie prawosławne
Kościół Patriarchat Konstantynopolitański
Inkardynacja Metropolia kijowska
Chirotonia biskupia 1224

ŻyciorysEdytuj

Cyryl został wyznaczony na metropolitę kijowskiego przez patriarchę konstantynopolitańskiego Hermana II w 1224, a następnie intronizowany w Kijowie w święto Objawienia Pańskiego (6 stycznia 1225). Objęcie przez niego katedry nastąpiło cztery lata po śmierci jego poprzednika Mateusza[1].

Podobnie jak jego poprzednicy, Cyryl występował jako pośrednik w rozwiązywaniu konfliktów między książętami ruskimi, dzięki czemu zyskał znaczny szacunek. W kronikach ruskich opisuje się również wysoki poziom jego wykształcenia oraz dobre relacje z kijowskim Monasterem Pieczerskim. W swojej działalności dążył do usamodzielnienia się metropolii kijowskiej od wpływów władzy świeckiej oraz do jej konsolidacji wewnętrznej[1]. W tym celu zorganizował w okresie sprawowania urzędu dwa Sobory Lokalne: w 1227 we Włodzimierzu nad Klaźmą i w 1231 w Kijowie. Prawdopodobnie w politykę konsolidacji i umacniania władzy duchownej prowadzoną przez Cyryla wpisuje się również stosowanie przezeń tytułu arcybiskupa metropolii ruskiej, co podkreślało jego zwierzchnictwo nad całą hierarchą ruską, istotniejsze od zależności biskupów od władzy świeckiej[1].

Metropolita Cyryl sprawował urząd do swojej śmierci w 1233[1].

ZagmatwanieEdytuj

W Kijowsko-Sofijskim pomianniku, jakim posługiwał się archimandryta ławry Pieczerskiej Zachariasz (Kopysteński) przy sporządzaniu katalogu metropolitów w swojej "Palinodii", wymienia się metropolitę Cyryla. Cyryl ten jest również obchodzony na moskiewskich listach metropolitów: za pomocą Kroniki Nikonowej i czytanego w rękopisie wołokołamskiej biblioteki Moskiewskiej Akademii Duchownej. Lata służby i życia nie są nigdzie negocjowane[2]. Ponadto, według późniejszej Kroniki Gustyńskiej, metropolita Cyryl jest wymieniony jako "rusin" (a nie grek)[3]. Te późniejsze dowody były punktem wyjścia dla opinii, że w okresie przedmongolskim było dwóch metropolitów Cyryla. W XIX wieku przyjęto założenie, że na katedrze Kijowskiej metropolita Cyryl i znajdował się w latach 1039-1051, to znaczy między metropolita Teopemptem, wspomnianym w 1039 r., a wyborem Hilariona, postawionym w 1051 r. Jednak nawet w czasach przedrewolucyjnych większość badaczy, jak wskazano w prawosławnej encyklopedii Teologicznej, nie uważała tych danych za wiarygodne, nie uznając w ten sposób samego faktu istnienia metropolity Cyryla w XI wieku[2].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Приложение I. Митрополиты Киевские и всея Руси (988—1305 гг.). Составитель А. В. Поппэ. Авторизованный перевод с немецкого А. В. Назаренко. // Щапов Я. Н. Государство и Церковь в Древней Руси. М. Наука, 1989
  2. a b Свящ. Н. В. П-в Кирилл I-й — митрополит киевский и всея Руси // Богословская энциклопедия. Том X. / Сост. Н. Н. Глубоковский, издание преемников профессора А. П. Лопухина. С.- Петербург. Тип. Слово. 1909. — 707 с.
  3. Макарий (Веретенников), архим. Митрополит Кирилл I (1225—1233) // Митрополиты Древней Руси (X-XVI века). — М.: Изд-во Сретенского монастыря, 2016. — С. 221. — 1256 с.
Poprzednik
Mateusz
Metropolita kijowski
1224 – 1233
Następca
Józef I