Otwórz menu główne

Włodzimierz (Rosja)

miasto w Rosji

Włodzimierz (ros. Влади́мир, Władimir) – miasto w Rosji, stolica obwodu włodzimierskiego; leży nad Klaźmą (dopływ Oki), liczy około 346 tys. mieszkańców (2010).

Włodzimierz
Влaдимиp
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Obwód  włodzimierski
Burmistrz Olga Diejewa
Populacja (2010)
• liczba ludności

345 600
Nr kierunkowy +7 (49 22)
Kod pocztowy 600000-600038
Tablice rejestracyjne 33
Położenie na mapie obwodu włodzimierskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu włodzimierskiego
Włodzimierz
Włodzimierz
Położenie na mapie Rosji
Mapa lokalizacyjna Rosji
Włodzimierz
Włodzimierz
Ziemia56°08′N 40°25′E/56,133333 40,416667
Strona internetowa
Portal Portal Rosja
Katedra Zaśnięcia Matki Bożej (1912)
Sobór św. Dymitra (1911)

HistoriaEdytuj

Resztki najstarszej osady znalezione na terenie dzisiejszego miasta datowane są na 30 tys. lat p.n.e. W 990 n.e. książę kijowski Włodzimierz I Wielki założył gród będący początkiem współczesnego Włodzimierza. Miasto szybko się rozwijało i w 1157 stało się stolicą największego z północnych księstw Rusi – księstwa włodzimiersko-suzdalskiego kosztem starej stolicy Suzdalu. Pomimo zniszczeń spowodowanych najazdem Mongołów i zdobyciem grodu 7 lutego 1238 miasto dalej zyskiwało na znaczeniu, a po osiedleniu się tu w 1299 Maksyma, metropolity kijowskiego, uciekającego przed Mongołami, Włodzimierz był faktyczną duchową i symboliczną stolicą Rusi. Od początku XIV wieku wzrastająca rola Księstwa Moskiewskiego doprowadziła do powolnego upadku politycznego znaczenia Włodzimierza. W 1325 Piotr, metropolita Rusi przeprowadził się z Włodzimierza do Moskwy. Ostatecznie niezawisłość księstwa włodzimierskiego zaniknęła w 1328, kiedy książę moskiewski Iwan I Kalita został jednocześnie władcą księstwa włodzimierskiego. Od tego momentu Włodzimierz był znaczącym miastem w obrębie księstwa moskiewskiego. W 1382 Włodzimierz spustoszyły wojska chana Tochtamysza, a w 1441 (według innych źródeł w 1412) armia rosyjsko-mongolska chana Tałycza. W 1614 pod miasto podszedł polski oddział pod dowództwem Aleksandra Lisowskiego, zniszczył on przedmieścia jednak samego grodu nie zdobył. W XVIII wieku miasto zaczęło się znów szybko rozwijać jako stolica prowincji, a potem guberni. W 1744 ustanowiono tu siedzibę biskupstwa. W latach 1838-1840 mieszkał tu znany rosyjski polityk opozycyjny pisarz Aleksandr Hercen odbywający w mieście karę zesłania. Od 1861 połączony koleją z Moskwą. W okresie ZSRR na krótko (1929-1944) utracił status miasta wojewódzkiego. W latach 20. i 30. XX wieku władze komunistyczne zniszczyły większość cerkwi, w tym część z XII wieku.

ZabytkiEdytuj

We Włodzimierzu zachowała się znaczna część budowli z czasów świetności księstwa włodzimiersko-suzdalskiego, toteż jest to jedno z najciekawszych turystycznie miast Rosji. Zalicza się go do tzw. Złotego Pierścienia, czyli około dziesięciu miast centralnej Rosji o unikalnej architekturze i historycznym znaczeniu w dziejach kraju. Wszystkie zachowane zabytki z XII - XIII wieku zbudowano z białego wapienia wieku karbońskiego przywiezionego z północno-zachodniej części księstwa suzdalskiego, w pobliżu Moskwy[1].

  • Sobór Zaśnięcia Matki Bożej (Успенский собор) powstał w latach 1158-60 zbudowany przez mistrzów z Niemiec, przebudowany po wielkim pożarze w 1185, w okresie 1185-1189, od tego czasu praktycznie bez większych zmian. Fragmentarycznie zachowały się freski z XII-XIII wieku i znacznie bardziej kompletne freski najwybitniejszego artysty rosyjskiego średniowiecza Rublowa z 1408. W 1810 obok soboru postawiono dzwonnicę, na miejscu starej uszkodzonej przez piorun w 1806.

Od 1164 wszyscy wielcy książęta Rusi koronowali się w tej świątyni[potrzebny przypis], dopiero książę Iwan III Srogi w 1462 przeniósł ceremonię do Moskwy. W tym też okresie świątynia była miejscem spoczynku zwłok wielkich kniaziów oraz miejscem synodów Cerkwi prawosławnej. Główną relikwią cerkwi (i całej Rusi) była Włodzimierska Ikona Matki Bożej (przeniesiona w 1395 do Moskwy).

Pierwotna budowla z zewnątrz wyłożona była płytami marmurowymi, kopuła złocona, a miedziane dachy pokryte zostały ornamentami z kutego srebra. W 1161 wykonano wewnątrz freski. Wyposażenie liturgiczne składało się w większości z przedmiotów wykonanych z czystego srebra i złota. W Kijowie zamówiono także główne wrota, które miały być wykonane z czystego złota, jednak nie zostały one wykonane. Po pożarach lub grabieżach w latach 1185, 1238 i 1412 każdorazowo musiano całkowicie odtwarzać wyposażenie wnętrz. Obecnie istniejące, wiąże się z odrodzeniem znaczenia świątyni od 1645, kiedy to przekazano cerkwi relikwie świętego księcia Grzegorza, a w 1702 także książąt Andrzeja Bogolubskiego i jego syna Gleba. W latach 1768 - 1774 caryca Katarzyna II Wielka ufundowała nowy ikonostas oraz przebudowę wnętrza i ozdobienie go w stylu włoskiego baroku. Przy tej okazji usunięto większość starego (średniowiecznego) wystroju, a stare freski, w tym Rublowa, zamalowano i przykryto nowymi barokowymi. W XIX wieku wykonano srebrne zdobienia grobów władców i świętych.

  • Sobór św. Dymitra Sołuńskiego (Димитриевский собор) zbudowano w latach 1194-97 (czasami początek budowy podaje się na 1193, a Timofiejewa uważa na bazie letopisu, że sobór ukończono w 1191 r.[2]), z tego okresu pochodzi też bogaty zespół rzeźb pokrywających część zewnętrznych fasad świątyni[3]. Był on świątynią przypałacową, związaną z dworem książęcym[4]. Świątynia była obudowana od zewnątrz galeriami i schodami, których wiek zdaniem części badaczy jest identyczny z soborem[5], a według innych galerie powstały trochę później, po 1199 r[6]. Galerie te w latach 1837-1839 zostały zniszczone na polecenia cara Mikołaja I, by odsłonić pierwotny wygląd świątyni[7]. We wnętrzu soboru zachowały się resztki fresków przedstawiających sceny Sądu Ostatecznego z XII wieku[8].
 
Złota Brama we Włodzimierzu
  • Złota Brama – wieża bramna zbudowana w okresie 1158-1164[9], przebudowywana w wiekach: XVII i w XVIII, wskutek czego straciła wiele pierwotnych cech[10]. Pierwotnie była fragmentem fortyfikacji miejskich[10][11]. Na szczycie wieży wybudowano malutką cerkiew (będącą równowiekową z bramą), restaurowaną w r. 1469[10] oraz w latach 1691–1695 i całkowicie przebudowaną na przełomie XVIII/XIX w[12] (Kamszilin et al. podają, że na miejscu starej powstała wtedy nowa, ceglana[10]). Według Kamszilina et al. budowniczymi bramy byli mistrzowie włodzimierscy[13], jednak Zagrajewski dowodzi, iż mistrzów budowniczych przysłał cesarz Fryderyk I Barbarossa[14], przywołując też analogiczny sąd Tatiszczewa.
  • Sobór Zaśnięcia Matki Bożej z XVI wieku klasztoru Kniagini;
  • Trzy cerkwie z XVIII wieku (Bogurodzicy, św. Nikity, św. Mikołaja);
  • kilka cerkwi z XIX wieku i z tegoż wieku działający kościół katolicki;
  • Sukiennice z okresu 1787 – 1790;
  • 11 kilometrów od Włodzimierza znajduje się także jedna z najstarszych zachowanych cerkwi w Rosji, cerkiew Opieki Matki Bożej nad rzeką Nerl (Покрова на Нерли) z połowy XII wieku z bogatym wystrojem kamieniarskim zewnętrznych fasad.

W czasie władzy komunistów zniszczono prawie wszystkie cerkwie powstałe w XVII i XVIII wiekach (w nawiasie data zniszczenia):

  • św. Mikołaja Złotobramnego (Николозлатовратская)z 1690 (1929);
  • św. Paraskiewy (Пятницкая) z 1770 (lata 60. XX wieku);
  • św. Jana Teologa (Богословская, Иоанна Богослова) z 1775 (zniszczona około 1927);
  • św. św. Borysa i Gleba (Борисоглебская) z 1756 (lata 30. XX wieku);
  • św. Sergiusza (Сергиевская)z 1779 (1929);
  • Świętych Niewiast Niosących Wonności(Святых жен Мироносиц) z 1776 (1929);
  • Kazańskiej Ikony Matki Bożej (Казанская) z 1782 (1970) - w cerkwi tej brał ślub Aleksandr Hercen;
  • św. Eliasza (Ильинская) z XVIII wieku (1929);
  • kaplica Wielkiego Księcia Włodzimierza z 1797 (1925);
  • kościół protestancki z 1884 (lata 30. XX wieku).

Przede wszystkim jednak po 1930 zniszczono jeden z najstarszych w Rosji klasztorów, klasztor Narodzenia Matki Bożej (Богородице-Рождественский монастырь) z XII wieku, w tym cerkiew pod tym samym wezwaniem. Z klasztoru ocalał tylko mur okalający z XVIII wieku wraz z przybramną cerkiewką z XIX wieku. Obecnie trwa rekonstrukcja klasztoru. W klasztorze tym w 1263 pochowano jednego z najsłynniejszych książąt i wodzów wczesnej Rusi, Aleksandra Newskiego. Dopiero na rozkaz cara Piotra I w początku XVIII wieku przeniesiono jego szczątki do Petersburga.


Miasta partnerskieEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Академик С. В. Заграевский. Новые исследования памятников архитектуры Владимиро-Суздальского музея-заповедника. ГЛАВА 1: ОРГАНИЗАЦИЯ ДОБЫЧИ И ОБРАБОТКИ БЕЛОГО КАМНЯ В ДРЕВНЕЙ ..., www.zagraevsky.com [dostęp 2017-11-27].
  2. Тимофеева Т. П. К уточнению даты Дмитриевского собора. В кн.: Дмитриевский собор во Владимире. К 800-летию создания. М., 1997.
  3. Камшилин Д., Воронин Н. Н., Владимир, Боголюбово, Суздаль, Юрьев-Польской. Книга-спутник по древним городам Владимирской земли, Москва 1967, wyd. 3., str. 67 [1]
  4. Камшилин Д., Воронин Н. Н., Владимир, Боголюбово, Суздаль, Юрьев-Польской. Книга-спутник по древним городам Владимирской земли, Москва 1967, wyd. 3., str. 67-68 [2]
  5. Камшилин Д., Воронин Н. Н., Владимир, Боголюбово, Суздаль, Юрьев-Польской. Книга-спутник по древним городам Владимирской земли, Москва 1967, wyd. 3., str. 77 [3]
  6. Академик С. В. Заграевский. Новые исследования памятников архитектуры Владимиро-Суздальского музея-заповедника. ГЛАВА 10: ВОПРОСЫ ПЕРВОНАЧАЛЬНОГО ВИДА И ДАТИРОВКИ ДМИТРИЕВСКОГ..., www.zagraevsky.com [dostęp 2017-11-27].
  7. Камшилин Д., Воронин Н. Н., Владимир, Боголюбово, Суздаль, Юрьев-Польской. Книга-спутник по древним городам Владимирской земли, Москва 1967, wyd. 3., str. 68 [4]
  8. Камшилин Д., Воронин Н. Н., Владимир, Боголюбово, Суздаль, Юрьев-Польской. Книга-спутник по древним городам Владимирской земли, Москва 1967, wyd. 3., str. 83-86 [5]
  9. Академик С. В. Заграевский. Новые исследования памятников архитектуры Владимиро-Суздальского музея-заповедника. ГЛАВА 6: К УТОЧНЕНИЮ РЕКОНСТРУКЦИИ ЗОЛОТЫХ ВОРОТ ВО ВЛАДИМИРЕ, www.zagraevsky.com [dostęp 2017-11-27].
  10. a b c d Камшилин Д., Воронин Н. Н., Владимир, Боголюбово, Суздаль, Юрьев-Польской. Книга-спутник по древним городам Владимирской земли, Москва 1967, wyd. 3., str. 28-32 [6]
  11. Академик С. В. Заграевский. Новые исследования памятников архитектуры Владимиро-Суздальского музея-заповедника. ГЛАВА 6: К УТОЧНЕНИЮ РЕКОНСТРУКЦИИ ЗОЛОТЫХ ВОРОТ ВО ВЛАДИМИРЕ, www.zagraevsky.com [dostęp 2017-11-27].
  12. Академик С. В. Заграевский. Новые исследования памятников архитектуры Владимиро-Суздальского музея-заповедника. ГЛАВА 6: К УТОЧНЕНИЮ РЕКОНСТРУКЦИИ ЗОЛОТЫХ ВОРОТ ВО ВЛАДИМИРЕ, www.zagraevsky.com [dostęp 2017-11-27].
  13. Камшилин Д., Воронин Н. Н., Владимир, Боголюбово, Суздаль, Юрьев-Польской. Книга-спутник по древним городам Владимирской земли, Москва 1967, wyd. 3., str. 30 [7]
  14. Академик С. В. Заграевский. Новые исследования памятников архитектуры Владимиро-Суздальского музея-заповедника. ГЛАВА 6: К УТОЧНЕНИЮ РЕКОНСТРУКЦИИ ЗОЛОТЫХ ВОРОТ ВО ВЛАДИМИРЕ, www.zagraevsky.com [dostęp 2017-11-27].

BibliografiaEdytuj

  • С.В. Заграевский. НОВЫЕ ИССЛЕДОВАНИЯ ПАМЯТНИКОВ АРХИТЕКТУРЫ ВЛАДИМИРО-СУЗДАЛЬСКОГО МУЗЕЯ-ЗАПОВЕДНИКА. Wydawca: М.: Алев-В, 2008. ​ISBN 5-94025-099-8​.

Linki zewnętrzneEdytuj