Datnów (lit. Dotnuva) – miasteczko na Litwie, na Auksztocie, nad Datnówką, w okręgu kowieńskim, w rejonie kiejdańskim, przy drodze KiejdanySzawle.

Datnów
Dotnuva
Ilustracja
Kościół parafialny w Datnowie
Państwo  Litwa
Okręg kowieński
Populacja (2001)
• liczba ludności

775
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Datnów
Datnów
Ziemia55°22′10″N 23°53′20″E/55,369444 23,888889
Portal Portal Litwa, Łotwa i Estonia

Prywatne miasto szlacheckie Datnowo lokowane w 1572 roku, położone było w Księstwie Żmudzkim[1].

HistoriaEdytuj

 
Dwór Chrapowickich w Datnowie

Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z XIV wieku, od 1372 była centrum lokalnej gminy. W XVI wieku w pobliskiej Akademii zbudowano dwór, w którym dzisiaj mieści się Akademia Rolnicza. W 1636 miasteczko wzbogaciło się o kościół. W 1637 Datnów otrzymał prawa miejskie. W 1702 osiedlili się tutaj bernardyni. W I połowie XVIII wieku Datnów staje się własnością Niemirowiczów-Szczyttów. Po śmierci kasztelana mścisławskiego Józefa Niemirowicza-Szczytta w 1745 Datnów dziedziczy jego syn - szambelan króla Stanisława Leszczyńskiego gen. Krzysztof Niemirowicz-Szczytt. W 1768 rozpoczęto budowę murowanego klasztoru w stylu barokowym, a w 1773 murowanego kościoła. W 1776 Krzysztof Niemirowicz-Szczytt bezpotomnie umiera i zostaje pochowany w kościele Bernardynów w Datnowie. Datnów przechodzi do jego siostry - instygatorowej litewskiej Teresy z Niemirowiczów-Szczyttów Chrapowickiej[2][3]. Teresa wraz z mężem Eustachym Chrapowickim funduje w Datnowie szpital i utrzymuje szkółkę elementarną[4]. Ok. 1820 Datnów należał do ich wnuka, Antoniego Chrapowickiego, który wraz z żoną Eweliną z Światopełk-Mirskich kilkukrotnie gościł w Datnowie cesarzową Elżbietę w jej przejazdach do Prus.[5] W 1864 w ramach represji po powstaniu styczniowym klasztor zamknięto. Po 1918 roku Datnów nie powrócił do Rzeczypospolitej i znalazł się w Republice Litewskiej. Przed uzyskaniem niepodległości przez Litwę w 1918 mieszkała tu dość znaczna liczba Polaków. Znalazło to nawet odzwierciedlenie w aktualnym wówczas powiedzeniu „od Janowa do Datnowa wszędzie słychać polska mowa”.

Znane postaciEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Stanisław Alexandrowicz, Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy do połowy XVII w., w: Acta Baltico-Slavica t. 7, 1970, s. 100.
  2. Szczytt Niemirowicz Józef [w:] Polski Słownik Biograficzny, PAN 2011, s. 560-561
  3. Szczytt-Niemirowicz Krzysztof [w:] Polski Słownik Biograficzny, PAN 2011, s. 570–571.
  4. Chrapowicki Eustachy [w:] Polski Słownik Biograficzny, 1937, s. 436.
  5. Datnów [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, T. XV, cz. 1, s. 389-390

Linki zewnętrzneEdytuj