Edmund Kron

Edmund Kron, pseud. Karski, (ur.16 listopada 1901 w Podwołoczyskach, zm. 18 października 1976 w Warszawie) – polski aktor, reżyser, w latach 19511962 dyrektor Teatru im. Adama Mickiewicza w Częstochowie. Inicjator budowy Domu Aktora w Częstochowie. Ojciec aktora Gustawa Krona.

Edmund Kron
Data i miejsce urodzenia 16 listopada 1901
Podwołoczyska, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 18 października 1976
Warszawa, Polska
Zawód aktor, reżyser
Współmałżonek Stanisława Gall-Kron
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski

ŻyciorysEdytuj

Według niego samego ukończył szkołę dramatyczną we Lwowie, de­biutował w zespole Jana Otrembskiego w Inowrocławiu, a następnie występował m.in. w Inow­rocławiu, Grudziądzu, Bydgoszczy i Toruniu. Nie potwierdzają tego jednak żadne źródła[1]. Kazimierz Opaliński potwierdza, że Kron grał pod pseudonimem Karski w teatrze w Grudziądzu za dyrekcji H. Czarneckiego, m.in. Jaśka w Zaczarowanym kole[1].

W latach trzydziestych prowadził teatr robotniczy w zakładach Scheiblera i Grohmana w Łodzi, a pod­czas okupacji był urzędnikiem tej firmy w War­szawie. Po wojnie był pracownikiem administracyjnym Teatru Woj­ska Polskiego w Łodzi. Od stycznia 1949 należał do zespołu Teatrów Dramatycznych w Szczecinie, najpierw jako aktor i intendent, a od lipca jako dyrektor administracyjny. W marcu 1950 zadebiutował na deskach tego teatru jako reżyser (Pan inspektor przyszedł). Latem następnego roku reżyserował w teatrze w Świdnicy.

Od 1 lipca 1951 do sierpnia 1962 był dyrektorem Teatru im. Mickiewicza w Częstochowie. Był także radnym i przewodniczącym komisji kultury w Miejskiej Ra­dzie Narodowej. Doprowadził do wybudowania pierwszego w Polsce Domu Aktora w Częstocho­wie[2]. Uchodzi za jednego z lepszych dyrektorów-gospodarzy w historii częstochowskiego teatru[3][2]. Częstochowski teatr przeżył w tym okresie rozkwit. Kształtując program repertuarowy, Kron dbał o zachowanie proporcji sztuk polskich i tłumaczonych, przewagę stanowiły inscenizacje z repertuaru klasycznego i romantycznego[2], na stałe wprowadził do repertuaru sztuki dla dzieci i młodzieży. Najczęściej sam reżyserował najważniejsze spektakle. Były to m.in.: Wesele Figara, Konfederaci barscy, Maria Stuart, Tramwaj zwany po­żądaniem.

Po wojnie grał rzadko, m.in. Chłopickiego w Warszawiance (1957), Króla Fezu w Księciu Niezłomnym, Otella w Otellu (1960), Sieriebriakowa w Wujaszku Wani (1962), Podkomo­rzego w Powrocie posła (1963). Był znany z silnego głosu i wyrazistej dykcji[1].

W sezonie 1962/1963 i do końca 1963 był dyrektorem Teatru Nowego w Zabrzu, a od 1 stycznia 1964 do 1968 dyrektorem Wojewódzkiej Agencji Imprez Artystycznych w Katowicach[4]. Dwu­krotnie obchodził w Częstochowie jubileusze: trzydziestopięciolecia (4 czerwca 1960 – rola tytułowa w Otellu) i czterdziestopięciolecia (3 czerwca 1968 – Nieznajomy we fragmencie Maskarady Michaiła Lermontowa, podczas Wielkiej Rewii Gwiazd).

Odznaczenia i nagrodyEdytuj

  • 1958: Nagroda miasta Częstochowy
  • 1960: Nagroda MKiSz za zasługi artystyczne i dziesięcioletni wkład pracy w prowadzeniu Teatrów Częstochowskich oraz zbudowanie w Częstochowie pierwszego w Polsce Domu Aktora
  • 1960: Nagroda PWRN w Katowicach i PMRN w Częstochowie
  • 1968: Krzyż Kawalerski OOP

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Edmund Kron w bazie e-teatr.pl
  2. a b c Historia Teatru im. A. Mickiewicza. teatr-mickiewicza.pl. [dostęp 2012-02-18].
  3. Sylwia Góra. Marzę o teatrze, który będzie trącał struny naszej wrażliwości. „Gazeta Częstochowska”. 2, 2007-01-17. Szymon Giżyński. Gazeta Częstochowska. ISSN 02086859 (pol.). 
  4. Historia istnienia Estrady Śląskiej. Centrum Kultury Katowice. [dostęp 2015-06-13].

BibliografiaEdytuj