Otwórz menu główne

Gnejusz Papiriusz Karbo (łac. Gnaeus Papirius Carbo) – konsul roku 113 p.n.e. Dowódca wojsk rzymskich w bitwie z Cymbrami i Teutonami pod Noreią.

Gnejusz Papiriusz Karbo
Data śmierci 0113 p.n.e.
Konsul rzymski wraz z Gajuszem Cecyliuszem Metellusem Kaprariuszem
Okres od 113 p.n.e.
do 112 p.n.e.
Poprzednik Manius Acilius Balbus i Gaius Porcius Cato
Następca Lucius Calpurnius Piso Caesoninus i Marcus Livius Drusus

Pochodził z rodziny plebejskich Papiriuszy (gens Papiria). Młodszy brat konsula roku 120 p.n.e. Gajusza Papiriusza Karbona i ojciec trzykrotnego konsula, stronnika Gajusza Mariusza, Gnejusza Papirusza Karbona[1] (młodszego).

Appian z Aleksandrii dosyć dokładnie opisuje jego kampanię (113 p.n.e.) przeciwko Cymbrom i Teutonom (Historia rzymska IV.XIII[2]). Według tej relacji Noricum, które w tamtych czasach zamieszkiwane było przez przyjazne Rzymowi (łac. amici) plemię Karnów, najechali Cymbrowie. Papiriusz chcąc zagrodzić im drogę w głąb Italii, zaczaił się z wojskiem na alpejskich przełęczach, ale zainterweniował, gdy najeźdźcy zaczęli plądrować kraj (powodem tej z pozoru altruistycznej interwencji mogły być kopalnie złota, z których słynęło Noricum, a z których wcześniej Italikowie zostali wyparci[3] (Polibiusz Dzieje XXXIV.10.10-14[4], Strabon Geografia IV.6.12[5])). Gdy Germanie zauważyli rzymskie legiony wysłali posłańców z informacją, że nie wiedzieli o sojuszu Rzymu z Karnami, i że chcą się wycofać bez walki. Karbo zgodził się i dał im przewodnika, uprzedzonego wcześniej, że ma wybrać dłuższą drogę, aby konsul mógł zaatakować z zasadzki. Plan nie powiódł się i rzymskie legiony zostały rozbite. Klęska byłaby całkowita, gdyby Germanie nie przestraszyli się burzy[2][6].

W jednym z listów Cycerona znajduje się informacja, że były konsul został później postawiony przed sądem przez niejakiego Marka Antoniusza (Epistulae ad Familiares IX.21). Według Cycerona przed zapadnięciem wyroku otruł się witriolem[1].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Cicero: Epistulae ad Familiares (IX, 21) (ang.). W: Latin Texts in Translation [on-line]. perseus.uchicago.edu. [dostęp 2013-08-14].
  2. a b Appian's Roman History. With an English Translation by Horace White (vol.I). Cambridge Mass., Londyn: Harvard University Press, William Heinemann Ltd., 1972, s. 117, seria: Loeb Classical Library 2. ISBN 978-0-674-99002-9.
  3. W.V. Harris: War and Imperialism in Republican Rome 327-70 BC. Oksford: Clarendon Press, 1979, s. 245-246. ISBN 0-19-814866-6.
  4. Polybius: The Histories. Translated by W. R. Paton (Vol. VI). Cambridge Mass., Londyn: Harvard University Press, William Heinemann Ltd., 1968, s. 323-325, seria: Loeb Classical Library 161. ISBN 978-0-674-99661-8.
  5. Strabo: Geography. Translated by Horace Leonard Jones (vol.2). Cambridge Mass., Londyn: Harvard University Press, William Heinemann Ltd., 1923, s. 292-296, seria: Loeb Classical Library 50. ISBN 978-0-674-99056-2.
  6. M. Jaczynowska: Dzieje Imperium Romanum. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1995, s. 114-115. ISBN 83-01-11924-1.