HL Canis Majoris

HL Canis Majoris (HL CMa) – kataklizmiczna gwiazda zmienna, nowa karłowata typu Z Cam położona w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa.

HL CMa
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Wielki Pies
Rektascensja 06h 45m 17,22s
Deklinacja -16° 51′ 34,67″
Wielkość obserwowana +10,6 - +14,5m
Charakterystyka fizyczna
Typ widmowy nowa karłowata
Alternatywne oznaczenia
2MASS: J06451721-1651345
1E 0643.0-1648, AAVSO 0640-16

HL CMa – mimo jej stosunkowo dużej jasności w chwili pojaśnień – została odkryta w 1981 roku[1], co było spowodowane jej małą odległością kątową od Syriusza[2] (mniej niż 9'). Układ ten został odkryty dzięki temu, że jest bardzo jasnym źródłem promieniowania rentgenowskiego i został zarejestrowany przez rentgenowskiego satelitę „Einstein”. Jego obserwowana jasność rentgenowska jest porównywalna do jasności Syriusza B, zaobserwowano jej zmienność rentgenowską w skalach czasowych od 1 do 10 minut.

Układ został odkryty tak późno, ponieważ blask Syriusza powodował, że teleskopy optyczne nie były kierowane w te okolice w obawie przed uszkodzeniem detektorów. Układ rotuje z okresem 5 godzin i 12 minut i wybucha co około 2 tygodnie, pojaśniając od jasności 14,9m do jasności 10,6m.

HL CMa ma również nietypowe wybuchy[3], znacznie słabsze niż normalne, z długim okresem między nimi. W latach 1998 i 2002 obserwowano długie okresy zmniejszonej aktywności układu[2].

PrzypisyEdytuj

  1. Tomasz Chlebowski, Jules P. Halpern, John E. Steiner. Discovery of a new X-ray emitting dwarf nova 1E 0643.0-1648. „The Astrophysical Journal”. 247 (Letters), s. L 35, 1981 (ang.). [dostęp 2012-12-29]. 
  2. a b Z Cam List – HL CMa (ang.). [dostęp 2012-12-29].
  3. Taichi Kato. Unusual Outbursting State of a Z Cam-Type Star HL CMa. „Information Bulletin on Variable Stars”. 5243, s. 1, 2002 (ang.). [dostęp 2012-12-29]. 

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj