Hendrik Elias

Hendrik Jozef Elias (ur. 12 czerwca 1902 w Machelen, zm. 2 lutego 1973 w Ukkel) – flamandzki polityk, historyk, przywódca nacjonalistycznego Flamandzkiego Związku Narodowego (VNV)

Hendrik Elias
Ilustracja
Elias (1942)
Data i miejsce urodzenia

12 czerwca 1902
Machelen

Data i miejsce śmierci

2 lutego 1973
Ukkel

Burmistrz Gandawy
Okres

od 1941
do 1944

Przynależność polityczna

Flamandzki Związek Narodowy

Poprzednik

Alfred Vanderstegen

Następca

Edward Anseele jr.

Studiował filozofię i historię[1]. Karierę polityczną rozpoczął w 1930 r. jako sekretarz Flamandzkiej Narodowej Partii Ludowej (Vlaams Nationale Volkspartij). Od 1932 r. reprezentował okręg Gandawa-Eeklo w belgijskim parlamencie. W 1933 r. przeszedł do Flamandzkiego Związku Narodowego i uzyskał opinię jako zwolennik umiarkowanej linii partii. Po najeździe Niemiec na Belgię 10 maja 1940 r., został z ramienia VNV burmistrzem Gentu, chociaż przeciwstawiał się idei włączenia Flandrii do germańskiej Wielkiej Rzeszy. Na pocz. grudnia 1942 r. – pomimo negatywnego stanowiska Gottloba Bergera – stanął na czele VNV po nieoczekiwanej śmierci dotychczasowego przywódcy Stafa de Clerqa. Prowadził politykę umiarkowanej kolaboracji z Niemcami, zmniejszając rekrutację do Waffen-SS i rozwiązując organizację młodzieżową VNV, która zajmowała skrajnie kolaboracyjne stanowisko. 27 lutego 1944 r. spotkał się w Salzburgu wraz z Jefem van de Wiele, b. przywódcą Niemiecko-Flamandzkiego Związku Pracy (DeVlag) z Reichsführerem SS Heinrichem Himmlerem. Zgodził się wówczas na włączenie Flandrii w skład Wielkiej Rzeszy. Podczas wyzwalania Belgii przez aliantów we wrześniu 1944 r., zbiegł do Niemiec, ale nie wszedł w skład Vlaamsche Landsleiding, rodzaju flamandzkiego rządu na uchodźstwie, kierowanego przez J. van der Wiele. Po kapitulacji III Rzeszy 8/9 maja 1945 r., został aresztowany przez Francuzów i przekazany belgijskim władzom, które wytoczyły mu proces pod zarzutem zdrady stanu. Wyrok śmierci zmieniono na karę dożywotniego więzienia. 24 grudnia 1959 r. został zwolniony z więzienia. W 1971 r. opublikował książkę pt. "Vijfentwintig Jaar Vlaamse Beweging", przedstawiającą historię Flandrii od 1780 r. do 1914 r.

PrzypisyEdytuj

  1. S. Żerko, Biograficzny leksykon II wojny światowej, Poznań 2013, s. 121.

Linki zewnętrzneEdytuj

Biografia Hendrika Eliasa (jęz. flamandzki)

BibliografiaEdytuj

Pieter Jan Verstraete, Hendrik Jozef Elias: biografie, 2005