Otwórz menu główne

Holenderska Biblioteka Narodowa

biblioteka narodowa Holandii

Holenderska Biblioteka Narodowa (nid. Koninklijke Bibliotheek) – biblioteka narodowa w Hadze.

Holenderska Biblioteka Narodowa
Koninklijke Bibliotheek
Ilustracja
Państwo  Holandia
Miejscowość Haga
Adres Prins Willem-Alexanderhof 5
Data założenia 1798
Wielkość zbiorów 7 milionów woluminów
Położenie na mapie Holandii
Mapa lokalizacyjna Holandii
Holenderska Biblioteka Narodowa
Holenderska Biblioteka Narodowa
Ziemia52°04′50,37″N 4°19′36,35″E/52,080658 4,326764
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

Biblioteka powstała w 1798 roku, gdy księże Oranii, William V podarował narodowi cenny zbiór rękopisów średniowiecznych i starych druków[1]. W okresie napoleońskim podczas panowania Ludwika (1806-1810), biblioteka otrzymała tytuł Królewska (Koninklijk). Król wzbogacił jej zbiory kupując w 1807 roku kolekcję prawnika z Leiden Joosta Romswinckela zawierającą około 22–24 000 książek oraz 9-10000 map. Do zbioru XV wiecznych książek i rękopisów dołączyła zakupiona dwa lata później, bo w 1809 roku kolekcja Jacoba Vissera[2]. Król Wilhelm I po powrocie na tron troszczył się o bibliotekę. Zakupił dla niej zbiory zmarłego sekretarza belgijskiej Akademii, GJ Gérarda[3]. W 1819 roku król przeniósł bibliotekę do Huis Huguetan pałacu zaprojektowanego przez francuskiego architekta Daniela Marota w 1733 roku. Był on siedzibą biblioteki do 1982 roku[4].

Nowy budynek został zaprojektowany przez biuro OD205 pod kierunkiem architekta Arie Hagoorta. Ma powierzchnię 80 000 m², z czego 37 000 m² zajmuje biblioteka, a pozostała powierzchnia to magazyny. W budynku mieszczą się również: Muzeum Literatury oraz Holenderski Instytut Historii Sztuki[5]. Od 1993 roku biblioteka jest samodzielną instytucją finansowaną przez Ministerstwo Edukacji, Kultury i Nauki[6]. Z okazji przenosin do nowego budynku otrzymała tytuł Narodowa[7].

Biblioteka cyfrowaEdytuj

Od 2011 roku jest tworzona biblioteka cyfrowa Early Dutch Books Online, w której są udostępniane wydawnictwa wydane w Niderlandach lub ich dotyczące z lat 1700–1899. Oprócz zbiorów specjalnych Biblioteki zostały umieszczone również zbiory bibliotek uniwersyteckich w Amsterdamie (UB UVA) i Leiden (UBL)[8]. Czytelnicy mają pełny dostęp do (2019) 10 000 książek[9]. W 2013 roku opublikowano w bibliotece cyfrowej na otwartej licencji zdigitalizowane archiwum gazet z lat 1890–1939. Biblioteka poprosiła, aby właściciele praw do fotografii i tekstów zgłaszali się, jeśli nie chcą udostępniać ich dorobku. Nie było protestów, tylko jeden ze spadkobierców podziękował za udostępnienie zdjęć swojego dziadka. Z instytucjami zgłaszającymi prawa części twórców biblioteka zawarła ugodę[10].

W 1998 roku powstał portal wiedzy z zakresu historii książki i drukarstwa w Niderlandach. Do opracowania ponad 150 tematów zaproszono 40 specjalistów z Belgii i Holandii[1].

ZbioryEdytuj

Biblioteka gromadzi i przechowuje zbiory (książki, rękopisy i dokumenty archiwalne) należące do przedstawicieli życia naukowego, literackiego i artystycznego Holandii. Wybrane kolekcje specjalne:

  • rękopisów średniowiecznych[11].
  • inkunabułów. Jest to największa na świecie kolekcja zawierająca około 900 woluminów[12].
  • opraw, którego częścią jest zakupiony w 1909 roku zbiór antykwariusza Antona W.M. Mensinga. Liczy on 12000 woluminów. Najstarsza oprawa pochodzi z 1540 roku. W XIX wieku powiększył się o zbiory przekazane przez kolejnych panujących, Wilhelma I, II i III[1].
  • kolekcja papieru japońskiego i holenderskiego. Zapoczątkował ją zakup w 1972 roku kolekcji H. Voorna wraz z urządzeniami do produkcji oraz specjalistyczną literaturą. W kolejnych latach powiększono ją o kolekcję papieru japońskiego P.F. Siebolda, kolekcję papieru dekoracyjnego amsterdamskiego antykwariusza S. Emmeringa oraz kolekcję papierów G. Dessauera[1][13].
  • zbiór alba amicorum, czyli pamiętników nazwanych też albumami przyjaźni. Pochodzą one głównie z drugiej połowy XVI i w XVII wieku. Najstarszy egzemplarz pochodzi z 1556 roku, a biblioteka posiada około 770 woluminów[1][14].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e Czapnik M. Biblioteka Narodowa Holandii: misja, strategia działania, zasoby cyfrowe Z Badań nad Książką i Księgozbiorami Historycznymi 2012 nr 6 s. 267–274.
  2. History of the KB. Koninklijke Bibliotheek, www.kb.nl [dostęp 2019-06-29].
  3. Book of Hours of Philip of Burgundy. Koninklijke Bibliotheek, www.kb.nl [dostęp 2019-06-29].
  4. Huis Huguetan, DenHaag.com [dostęp 2019-06-29] (niderl.).
  5. Geschiedenis van de KB. Koninklijke Bibliotheek, www.kb.nl [dostęp 2019-06-29].
  6. KB in a nutshell. Koninklijke Bibliotheek, www.kb.nl [dostęp 2019-06-29].
  7. The Atlantic World: About The National Library of the Netherlands and Other Partners / De Atlantische Wereld: Koninklijke Bibliotheek en Andere Partners, international.loc.gov [dostęp 2019-06-29].
  8. Early Dutch Books Online – The European Library, www.theeuropeanlibrary.org [dostęp 2019-06-28].
  9. Early Dutch Books Online (EDBO). Koninklijke Bibliotheek, www.kb.nl [dostęp 2019-06-28].
  10. Holenderska Biblioteka Narodowa publikuje archiwum gazet z lat 1890–1939 – Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich – Ogólnopolski portal bibliotekarski, www.sbp.pl [dostęp 2019-06-29].
  11. Medieval manuscripts. Koninklijke Bibliotheek, www.kb.nl [dostęp 2019-06-29].
  12. Early printed books (until 1801). Koninklijke Bibliotheek, www.kb.nl [dostęp 2019-06-29].
  13. Paper Historical Collection – The European Library, www.theeuropeanlibrary.org [dostęp 2019-06-29].
  14. Alba amicorum. Koninklijke Bibliotheek, www.kb.nl [dostęp 2019-06-29].

Linki zewnętrzneEdytuj